KARŞI PENCEREDEN

10 Aralık Cumartesi

Geçenlerde geçmiş yazılarımı gözden geçirdiğim sırada tüm yazdıklarımın popüler tabirle küçük yatırımcı, benim tabirimle ise amatör borsa yatırımcısının cephesinden yazıldığını fark ettim. Halbuki bu piyasada, son alıcı amatör borsa yatırımcısı olsa bile tüm pencereler onun odasına açılmaz ve tüm hareketlerin pasif belirleyicisi de o değildir. Özellikle 2003 yılında başlayan trend sırasında bu tip yatırımcının sayısı azalmış ve birçok yatırım hesabı ya küçülmüş veya kapatılmıştır. Bugün piyasada bulunan amatörler eskiye göre kısmen daha bilgili, daha az coşkun ve doğal olarak daha zenginler. Ancak tarih boyunca tüm piyasalarda ve tüm dönemlerde, tüm trendlerin sonunda son alıcı ortalama veya yeni borsa yatırımcısı olmuştur. Bu trendin sonunda da şekil olarak olsa bile sonuç açısından farklı bir final beklemek mümkün değildir.

Bugün piyasada bizlerle yakın ilişkide olan aracı kurum çalışanları, fon yöneticileri ve benzer işlerde çalışan, yani borsanın çalışan kesiminden bahsetmek istiyorum. Borsa ile ilgisi olmayan insanlar bu insanların çok para kazandıklarını zannederler. Cüneyt Özdemir programında onları ‘Paranın Genç Efendileri!’ diye takdim eder. Halbuki dealerlerin aylık kazancı yaklaşık 700-1.000 YTL iken, fon yöneticilerinin aylık kazancı ise ayda 1.000-2.000 YTL civarındadır. Dealer, rutin işlerini yaparken, teorik olarak mesaisi saat 18.00 de bitse bile pratikte birçok kez geç vakte kadar işyerinde kalmak zorundadır. Çoğu zaman aracı kurum tarafından belirlenen bir kotayı tutturmak zorunda olan dealer müşterisine ne kadar al-sat yaptırırsa kurumdaki yeri o kadar sağlamlaşır. Bu yüzden dealer piyasanın al-sat için uygun olmadığını bilse bile al-sat yaptırmak zorundadır. Çok çirkin ve biçimsiz birine takım elbise satmak isteyen bir satıcının ‘Beyefendi, üzerinize tam oturdu!’ demesi gibi bir şey yani! Dealer bunları yaparken mutlu mu? Onun elli yılda bile biriktirmesi mümkün olmayan paraların elinin altından geçmesi, bu paranın sahiplerinin o parayı elde etme şekli onu zaman zaman düşündürüyor. Onun aldığı maaşla İstanbul’da yaşamak mümkün mü? Başkaları günde milyarları kazanırken onlara ‘Helal olsun abi!’ demek kolay mı? Bir işlemde onun on aylık maaşını kaybeden birine ‘Olsun abi, senin suçun değil!’ gibi şeyler demek anlamlı mı? Bence değil. Olar aralarında konuşurken paradan para kazanmayı çalışan müşterileri hakkında böyle konuşmazlar. Yalnız kaldıklarında İşlerini kaybetmemek veya daha iyi bir yere terfi etmek için ne yapabileceklerini düşünürler. Onlardan beklenen, borsayı iyi anlamaları değil. Al-sat yaptırmaktır. Fon yöneticilerinin durumu da çok farklı değil. İyi giyinmek zorundalar. Dış görünüşleri kazançları ile doğru orantılı değil. Aldıkları maaşı hak etmek için sıkı çalışmak zorundalar. Endeks kadar bile kazanmayabilirler. Ama önemli olan bu değil. Maddi açıdan dealerlerden daha iyi durumdalar. Aralarında cepheleşmeler ve kulisler var. Belli bir sermaye grubuna bağlı olduklar için belli konularda özgür yorum yapamazlar. Bazıları TV’ye çıkma şansına erişir. TV’de konuşurken keskin konuşmalar yapamazlar. FED’in faizi, petrol’ün fiyatı, iç dinamikler vs. gibi rutin şeylerin dışına çıkmaları ve iddialı tahmin yürütmeleri risklidir. Ortalama olmasalar bile öyle olmak zorundalar. Ekonomi programlarını sunanların durumu da çok farklı değil. Başlarındaki sermaye grubu belli. Sormaları gereken soru şekli belli. Bilgili ve kendilerinden emin görünmeleri gerekir. Çoğunun maaşı yüksek değil. Sürekli olarak daha önceki programlarda yürütülen yanlış tahminleri es geçmek zorundalar. Programa sistemle uyumlu olmayan kişileri çağırmaları hoş karşılanmaz. Ancak elalem demokrasi görsün diye ender de olsa onları çağırmaları gerekir. Esasen orta direkten olmalarına rağmen özelleştirmeyi ve liberal ekonomiyi sevmeleri şart. Eğitimleri sırasında Amerika kaynaklı ana programın iyi bir kopyasını ortaya çıkarmaları gerektiğini öğrenirler. Dinamik görünmek için bazen espri yapmaları gerekir. Sıradan insanın etkilenmesi için bazı terimlerin İngilizcesini mümkünse koyu bir telaffuz ile kullanabilmeleri önemlidir. Ekrana çıktıkları için hayatları daha renklidir.

Borsaya gelince, geçen haftanın son gününde ‘Belki IMF bizi okşamaz!’ bahanesi ile sert bir düşüşün yaşanması moralleri bozsa bile aratrend ile ilgisi yoktu. Zaten her FED toplantısı öncesi emerging marketlerde benzer hareketler olur. Aralık ayının ilk on gününde ne önemli bir satış, ne de bu satışı karşılayan alıcı var. 2000/30 Eurobondların grafiği de aşağıdadır.

Sn. Afrasi,
Tartışmanın oldukça uzaması, bir kaç kişi hariç kimsenin farkında bile olmaması, ne benim yazdıklarımla sizin ne de sizin yazdıklarınızla benim görüşümü değiştirmeyeceğine inanmam sebebiyle de bu konuda son kez yazıyorum.

Az önce yazınızı bir kez daha ve oldukça dikkatli bir şekilde okudum.En iyimser bakışımla bile hala dealerlar hakkında çok kötü bir portrenin çizildiğini görüyorum. Ayrıca gerekçeleriyle yazdıklarınızın çok da doğru olamayacağını açıkladım. Yani hangi müşteriler, yabancı mı, birden çok kurum kullanan spek ve manipulatörler mi, gömlekçiler ya da ekran karşısında dealer/brokera bağlı bulunan traderlar mı, tek görevi aynı fiyat yapıp kurumunu hacim listesinde yukarıda göstermeye çalışan traderlar mı?internetten işlem yapan ky mı?Bunların hangisi dealerlardan etkilenip gereksiz al/sat yapıyorlar, hangi dealer hangi yolla bu kişilere ulaşabilir?Bunların hangisi dealerın dediklerini dinler?Bunların dışında kalanlar borsada gördüğümüz hacmin ne kadarını yapabiliyorlar acaba %3 mü yoksa 5 mi?

Kendi meslektaşlarımın bile aynı fikirde olmadığını söylemişsiniz.Kabaca bir hesap yapalım.Yazının hiti 2600.Tam bilebilmek mümkün değil ama 600 kişi mükerrer olsa yaklaşık 2000 kişinin bu yazıyı okuduğunu varsayabiliriz.Bunların kaç tanesi dealer ya da aracı kurum çalışanı acaba 10 mu 20 mi?Hadi bilemedin 50.Ayrıca borsa geneldeki tartışmalarda da görebildiğim kadarıyla aracı kurumlardan yoğun bir katılım yoktur.Yazmış olduğunuz yazıya puan veren okur sayısı ise 27. Yani binde 14. İnsanların sizin hem de uzun süredir emek vererek yazmakta olduğunuz yazılarınıza bir iki saniye bile sürmeyecek bir puanlamaya bile katılma oranı budur.Her yüz kişiden iki tanesi bile değil.Böyle bir ortamda sadece bir dealerdan gelen görüşün tüm dealerların sizin gibi düşündüğünü gösteremeyeceğine inanıyorum.Ayrıca öyle bile olsa ben yazdığınız yazıdan incindim.Bunun hiç bir önemi yok mu?

Son olarak söyleyeceğim, hekimlik ama şifalı otlarla ama şaman ya da büyücülerle belki 10000 senedir var ve saygınlığını hiç yitirmedi ve her gün ileri gitti ve gitmeye devam ediyor.Buna rağmen senelerdir doğru bilinen yanlışların olduğu ortaya çıkabiliyor.Aracı kurumlar ise ülkemizde 20 senedir var.Bugünküne benzer bir dealing ise 12-13 senedir. Çalışanlarından yazınızda bahsettiğiniz türde taleplerde bulunulan aracı kurumların tamamına yakını da o yıllarda kaldı.Ya battılar ya da el değiştirmek zorunda kaldılar.Günümüzde ise eğitimini hala tamamlayamamış aracı kurum çalışanlarına ve sektöre yeni girmek isteyenlere sınav mecburiyeti getirildi ve katı bir şekilde uygulanıyor.Yani demek istediğim sizin buradaki önyargılarınız geçmişte kaldı. Sektörde eleştirilecek şey yok mu.Var hemde yüzlercesi.Ama birincisi sizin eleştirdiğiniz şey değil ikincisi de ağır aksak da olsa bunların da değiştirilmesi için bir şeyler yapılmaya çalışılıyor. ercan

asa naturalborn

Sayın ercan'ın yazısını okudumda ben bayağı bir gerideymişim..

Yani içki var,sigara var ..Ama..

İlaç firmalarından karı istemak çok harika bir fikir..Zaten onların mesleği bir nevi bu değilmi..getiren olurmu acaba...

Karılarımızı aldattığımızı nereden anladınız;çok merak ediyorum..

Ben cerrah olmadığım halde sırf para için adam kesmeye çok kalktım ama anestezist arkadaşlar izin vermediler..

İlahi ercan bizim mesleği çok iyi özümsemişsin.. aritmik

Sn.ercan
Ben size 'erdemli olduğum için bunları yapıyorum!' demedim. Doktorluk mesleğinin gerçeklerini anlattım. Yozlaşma tüm meslekleri ne kadar etkilediyse benim mesleğimi de aynı derecede etkilemiştir. Ancak o dediğiniz şeyler basının ilgisini daha çok çektiği için sürekli olarak ekranlarda veya gazete sayfalarında. Benim yazımda dealerlere saldırı yok. Dikkat ederseniz mesleğin zorlukları anlatılıyor. Dealer veya broker'in üzerindeki baskılar anlatılıyor. Ne alkol ve sigaradan, ne eş aldatmaktan ne de benzeri şeyler mevcut. Yaptığınız benzetme kırıcıdır. Ayrıca kendi meslektaşınız bile bu sayfada sizinle aynı fikirde değil. Benim yazımı bu şekilde anlayan başkasının olduğunu da sanmıyorum.
KMX KMX

bence önce siz yazımı bir kez daha okuyun.Hatta ben buraya alıntı yapayım.
Ben demişim ki;
----------------------------
ama şimdi bende;

-Doktorların çoğu sahtekardır.Cerrahlar sadece para kazanmak için gerekmediği halde insanları kesiyorlar.İlaç şirketlerinden para,hediye hatta kadın ikramları kabul edip o şirketlerin ilaçlarını yazıyorlar.Ayrıca dünyadaki en dejenere olmuş meslek grubu doktorlardır.Her ne kadar toplumda saygın bir imajları da olsa alkol ve sigara tüketimi en yüksek olan meslek grubu onlar,ayrıca ahlaki çöküntü de cabası, eşini aldatma oranlarında da doktorlar bir numara....
desem ne olur.Bazı doktorlar için gerçeği söylemiş olurum, ama yazıyı okuyan bütün doktorlar alınır.Bazı doktorlar için gerçeği söylemiş olurum, ama yazıyı okuyan bütün doktorlar alınır.Bazı doktorlar için gerçeği söylemiş olurum, ama yazıyı okuyan bütün doktorlar alınır.Bazı doktorlar için gerçeği söylemiş olurum, ama yazıyı okuyan bütün doktorlar alınır.

-----------------------------------------------------------------------------

yani ben bütün doktorlar böyledir demiyorum.bazı doktorlar böyledir ama ben bunu söyler söylemez bütün doktorlar alınır diyorum ve nitekim siz direkt olarak üzerinize alınıyorsunuz ve tamamen duygusal bir yanıt veriyorsunuz.size soruyorum benim yazdıklarımı kesinlikle hiç bir doktor ve cerrah yapmıyor ve yapmaz diyebilir misiniz? yazdıklarıma kırılıp/sinirlenip yaptığınız(zaten doğal olarak yapılması gereken yani bir erdem olmayan,insan olmanın gereği olan)iyi şeyleri anlatıp beni bunları anlayamamakla suçluyorsunuz.peki siz beni neden anlamaya çalışmıyorsunuz.dealerlar için yazdığınız yazınız(her ne kadar ilk yazımda bunun aslında dediğiniz şekilde ve miktarda olamayacağını gerekçeleriyle yazdıysam da) her ne gerekçe ile olursa olsun kırıcıdır ve gereksiz şekilde saldırgandır. ercan

sn ercan

doktorlara bu kadar kin kusmanıza gerek yok, kmx ortalama borsa uzmanlarından bahsediyor, bende borsa uzmanıyım meslekte yeniyim fakat 11 yıldır liseden beri borsadayım belkide sizden bile eskiyim, gördüğüm tüm dealer broker vs. % 90 ının yazıdaki gibi olduğunu hemencecik söyleyebilirim. Kafası çalışan çok az gördüm onlarında peşini bırakmıyorum.

Sn özyengeç

burada ortalama borsa uzmanlarından bahsediliyor, sizin örnek verdiğiniz o borsacılarla bu forumda belkide yüzlerce kez dalga geçildi. kelin ilacı olsa kendi başına sürer, Allah aşkına siz borsacılardan ne bekliyorsunuz, borsada olacakları tahmin edip birilerine para kazandırmak gibi görev tanımı olan bir meslek nasıl hayal edebiliyorsunuz bunu anlayamıyorum. zaten borsacılardan show bekleyen zevat her kimse hep borsayı bilmeyenler olmuştur. Onları müşteri olarak muhatap bile almıyorum...... dr_watson

Arman Bey,
Çok gereksiz yere gene saldırgan davrandığınızı görüyor ve alınganlık gösteriyorum.Yarası olan gocunur diye düşünenler olabilir ama şimdi bende;

-Doktorların çoğu sahtekardır.Cerrahlar sadece para kazanmak için gerekmediği halde insanları kesiyorlar.İlaç şirketlerinden para,hediye hatta kadın ikramları kabul edip o şirketlerin ilaçlarını yazıyorlar.Ayrıca dünyadaki en dejenere olmuş meslek grubu doktorlardır.Her ne kadar toplumda saygın bir imajları da olsa alkol ve sigara tüketimi en yüksek olan meslek grubu onlar,ayrıca ahlaki çöküntü de cabası, eşini aldatma oranlarında da doktorlar bir numara....
desem ne olur.Bazı doktorlar için gerçeği söylemiş olurum, ama yazıyı okuyan bütün doktorlar alınır.
Dealerların müşterilerine gereksiz yere al-sat yaptırdıkları rivayetine gelince; Herşeyden önce spekülatör ve/veya manipulator olarak adlandırabileceğimiz genelde birden çok aracı kurum kullanan müşterileri kasdetmediğinizi varsayıyorum. Kendini trader olarak gören 100milyar-1trilyon arası parası olan ve gün içi dalgalanmalardan para kazanmaya çalışan müşteriler ara sıra dealera ne düşündüğünü sorsa da çoğunlukla verdikleri cevapları bile dinlemezler ya da dinliyorlarsa da bir iki başarısız yorumdan sonra sormazlar.Parası 10milyara kadar olan müşteriler ki şu an aracı kurumlara en kolay parayı onlar bırakıyor, alım satımları internet üzerinden gerçekleştirdikleri için dealerlarla muhatap olmuyorlar. Geriye kalıyor parası 10-100 milyar arası olan ve kendisine özel bir dealer ayrılmamış olan müşteriler.Bunların bir kısmı küçük yatırımcı bir kısmı ise küçük kumarbazdır.Küçük yatırımcı sütten ağzı yansa yoğurdu üfleyerek yediği için kendisine kötü/yanlış tavsiye veren dealerın tavsiyelerine uymayacaktır.Küçük kumarbazların ise belki milyon tanede bir tanesi bir gün gerçekten tekrar kaybetmeyeceği paraları kazanacaktır.Bunun dışındakilerin dealer ne derse desin her gün hiç bıkmadan tekrar tekrar al-sat yapmak isteyeceklerdir.

Yaklaşık 10 yıl önce aracı kurumda ilk iş günümde,henüz yarım saat geçmeden telefonlara bakmaya başlamıştım.Hisse önermiyordum tabi, ekrandan ancak fiyat(onu da oldukça yavaş) veriyordum.Günün sonunda şef dealer beni çağırdı ve

-Bak bugün yaptığımız işi gördün.Biraz eğitimli bir maymununun bile çok rahat yapabileceği bir iş.Senin işin müşteri emrini brokera iletmek, onlara yatırım danışmanlığı ya da portföy yöneticiliği yapmak değil.Sende müşteriye para kazandıracak yetenek olsa müşteriyle uğraşmazsın, kendine işlem yapar ve para kazanırsın. Zamanla göreceksin belki sende dahil pek çok arkadaşın ama aşağıda ama yukarıda kendisi için işlem yapmaya başlayacak....
gibisinden ilk borsa dersimi vermişti.Sonrasında 5 ayrı aracı kurumda çalıştım ve bir iki istisna dışında müşteriler daha çok kurtaj ödesin diye yüksek hacim yaptırmaya çalışan dealer tanımadım.Müşterilere çok işlem yaptrmak isteyen pek çok dealer tanıdım ama hiçbirinin amacı aracı kurum daha çok komisyon kazansın değildi.Genelde bu dealerlar küçük kumarbaz sınıfına giriyorlardı ama paraları yoktu.Onlar da başkasının paralarıyla gerdeğe girip tatmin oluyorlardı.
Herneyse demek istediğimi çok derli toplu olmasa da anlattım sanırım. ercan

Sn.naturalborn
Benim verdiğim rakam yanlış değil. Çünkü bir çok fon yöneticisi bu kadar alıyor. Bazı bankalar daha faza verebilir ancak ortalama budur.
KMX KMX

Sn. KMX ,yoksa siz de mi bu piyasada çalıştınız?? Dealer+foncular hakkında söyledikleriniz %90 doğru.Bir tek fon yöneticilerinin maaşları o kadar mütevazi değil. naturalborn

zaten dr lar olmasa idi herhalde bırsa bu kadar revaçta olamazdı .... :)) radyolog

çalışmalarınızın başarıyla devamı dileğiyle... benli

sn kmx piyasadaki aktörlerden bazılarını çok iyi tarif etmişsiniz bazı televizyon kanallarında birgün önce söylediklerinin tam aksi bir sonraki gün söyliyebiliyorlar sadece konuşmuş olmak için konuşuyorlar yoksa kimse yatırımcıya doğru dürüst bir bilgi verdiği yok endeksin 21000 olduğu zaman saygın bir bankanın yatırım uzmanı borsanın çok şiştiğini buralardan alım yapılmaması gerektiğini üstüne basa basa söyledi aynı yatırım uzmanı şimdilerde 50000 den söz ediyor bizler artık bunun gibi uzmanlar televizyona çıktığı zaman ya kanal değiştiriyoruz yada sesini kısıyoruz özyengec

Elbette tüm mesleklerde değişik insanlar var. Her mesleğin elemanlarının ortalama başarısının seviyesi o mesleğin saygınlığını arttırır. Borsa, doktorluk gibi değil. Dışarıdan biri borsanın en başarılı aktörlerinden olabilir. Ancak doktor olmayan biri en iyi tıbbi konularda doktorlarla yarışamaz. Dünyanın en büyük borsacılarından biri senaryo yazarıdır. Biri ingilizce öğretmenidir. Türkiye'de kitabı iyi satılanlar arasında diş hekimi, makina mühendisi var. Ben Kulak-Burun-Boğaz uzmanıyım.
KMX KMX

Bu yazıdan hiç kimse alınmasın.Doğruları ince ince tespit etmişsiniz.Zaten piyasanın biraz derinlemesine içinde bulunanların bilmediği şeyler değil.İster dealer olsun,ister fon yöneticisi, aynen sizin sözünü ettiğiniz şekilde davranmak zorundadır.En azından benim bildiklerim öyle.
Her kurumda çok kazanan da vardır,ortalamanın altında da.Sizin mesleğinizde de olduğu gibi.Hastaneye gittiğimizde turşu satan,yarım saat sonra özel ofisinde gülücükler dağıtan olduğu gibi,hem hastanede,hem de ofisinde etik kurallara sıkı sıkıya bağlı olan da..
Tüm meslekler de vicdanı ile cüzdanı arasında sıkışmış yüzlerce insan vardır.Yine her meslekte kendini çok iyi yetiştirenler olduğu gibi,unumu eledim,eleğimi duvara astım deyip yan gelip yatanlar da doludur.
Önemli olan vicdanınla baş başa kalınca ne yaptığındır.
Birilerinin çıkıp "kral çıplak" demesi gerek.Siz onu söylemişsiniz.Elinize sağlık,emeğiniz için teşekkürler.
Son olarak şu atasözümüzü yazayım,uysa da uymasa da."At sahibine göre kişner."
Saygılarımla,
Dursun dursun

hep bildik yazılar bunlar yeni borsacılar için sistemin nasıl çalıştığını ve sistemdekilerin durumunu özetliyor.ben trendi tartışmak isterdim.hangi dalgayı yapıyoruz göstergeler neyi ifade ediyor.yoksa al sana klasik yorum her ayın 15_18 i için alım yönünde hazırlık ve her ayın 9_undan sonrada satış için hazırlık.CELLO cello

sn. kmx
her yazınızda ince ince bir şekilde dokundurduğunuz -ki burada artık dokundurmaktan öteye geçmişsiniz- borsacılardan biri olarak maaşımın bu kadar da az olmadığını belirtmeliyim. Bizi 100 milyarı 3 ayda altı kat artıran, tüyoları biliyormuşda onlara söylemiyormuşuz zanneden zevat için maalesef söyleyecek söz bulamıyorum, şu kısacık meslek hayatım hala onlara laf anlatmakla geçiyor. Her mesleğin mensuplarının maalesef onda dokuzu ortalama bir zekaya sahiptir ve hepsi aynı klişe makinesinden çıkmış gibidir. Bunun borsa uzmanları için de geçerli olması beni aslında rahatsız etmiyor. Bu sizin camianız içinde geçerli değilmiki? Ben ince bir zekaya sahip malumatı gündelik gazete manşetlerinin ötesine geçebilmiş çok az doktor gördüm, gördüklerimde kendi çaplarında bir şeyler yapmaya çalışan dolu dolu insanlardı. Yinede hepsiyle iyi geçiniyorum çünkü en iyi borsa müşterilerinin başında doktorlar geliyor....:) dr_watson

Başarılı yorumların devamını diler,oldukça yararlandığımı belirtirim gumeleh

Bu yazının puanı: 8,6 (29 kişi puan verdi)

Bu yazıya puan verebilirsiniz:

12345678910