RANDY MCKAY
2 Eylül Cumartesi
Bu yazıyı günümüzün en önemli traderlerinden biri olan Randy McKay’inJack Schwager’in sorduğu sorulara verdiği yanıtlara ayırmak istiyorum. Jack D. Schwager’in dünyanın önemli borsa aktörleri ile yaptığı röportajlardan oluşan ve halen Türkçeye çevrilmemiş olan ‘Yeni Borsa Sihirbazları’ veya orijinal adıyla ‘The New Market Wizards’ kitabının belki de en zevkli bölümünü Randy McKay ile yapılan röportaj oluşturuyor. MacKay, genç yaşta Vietnam savaşına katılmış, orada savaşın bir toplu cinnet olduğuna inanmış kolejli bir asker çocuğudur. Schwager ona savaşın kişiliğine olan etkisine sorduğunda onun yanıtı ‘Savaşa giderken kuralları takip eden biri iken düşünebilmeyi ve bağımsızlığı öğrendim.’ olmuştur. MacKay savaştan sonra ağabeyinin aracılığıyla Chicago Mercantile Exchange (CME) de çalışmaya başlamış ve kişisel olarak birçok büyük traderin aksine borsaya adımını attıktan hemen sonra kazanmaya başlamıştır. Tüm varlığı olan 5.000 $’ın 2.000 $’ı ile futures piyasalarında işlem yapmaya başlayan Randy 1972 yılında 6-7 aylık bir sürede parasını 72.000 $’a çıkarmış ve daha sonra istikrarlı bir şekilde her yıl kar etmiştir. Burada önemli olan onun ilk parayı kazanması değil, kazandıklarını koruyabilmesi ve kazanmayı sürekli bir şekilde tekrarlamasıdır.
1976 yılında İngiltere devleti Sterlin’in değerinin 1.72 $’ın üzerine çıkarılmasına izin verilmeyeceğini beyan eder etmez 1.60 $ seviyesinde olan Sterlin’in değeri 1.72 $’a çıkmış. Daha sonra bir süre değer kaybedip birkaç kez tekrar 1.72 $ seviyesine kadar yükselmiş. Tüm piyasa 1.72 $ seviyesinin üst limit olarak trade için iyi bir yer olduğunu düşünerek al-satlar devam etmiş. McKay ise hayatının en önemli pozisyonlarından birini (elbette long pozisyon) tutmuş. Ondan 3-4 ay sonra Sterlin 1.90 $ seviyesini görmüş. Randy ise bu işlemden 1.3 milyon $ kazanmış.
Bu örnekte bazı önemli noktalar var. Öncelikle piyasanın devletler veya siyasal iktidarların üzerinde olduğunu görüyoruz. Hani bizde de bazı bakanlar Doların gerçek değeri veya olması gereken seviyesinden bahsederler ya! İşte gerçek değeri piyasa belirler. Olması gereken seviye ise mevcut olan seviyedir. Bir başka nokta McKay’in piyasadaki çoğunluğa karşı pozisyon açmasıdır. Bildiğiniz gibi genel beklenti çoğu zaman gerçekleşmez. Diğer bir önemli nokta ise McKay’in kazanmak için 3-4 ay beklemesidir. Futures piyasalarında 3-4 ayın çok uzun bir süre olduğunu bilmekte yarar var. Mckay’e göre doğru olan piyasa hakkında önceden ahkam kesmek yerine onun nasıl hareket ettiğini gözlemektir. Bu biraz FED faiz artırımları ile ilgili ahkam kesmelere benziyor. Mantıklı bir insan şöyle der; ‘FED faiz arttırırsa gelişmekte olan piyasalara fon akışı azalır veya durur.’ Akıllı insan şöyle der; ‘Bakalım FED faiz arttırınca ne olur!’ Eğer FED’in 17 kez faiz artırımına rağmen mantıklı olan şey olmuyorsa o zaman mantıkta hata var. Piyasa hatalı olmadığına göre!
Röportajın can alıcı bir başka noktası ‘easy part’ bölümüdür. McKay bu konuda şöyle diyor; ‘ Trade kolay iken ben içeride olmak istiyorum. Değilken dışarıda! Benim trading konusundaki temel felsefem ‘Ben kolay bölümü almak istiyorum!’ şeklindedir. Yani McKay hareketten emin olduktan sonra pozisyon alıyor. Hareketin başında yön belli olmadığı için dışarıdadır. Hareketin sonlarında piyasa dalgalı ve yön belirsizdir. Orta bölüm ise emin ve kolaydır. Dip ve tepe ise kimseye ait değildir.
McKay’in 1980’lerde altındaki boğa piyasasındaki hareketi ise insan psikolojisi açısından ders niteliğindedir. McKay boğa piyasasına bir türlü katılamamış. Bu denli büyük bir harekete katılmamak onu strese sokmuş. Altının fiyatı her gün artıyor. Ama o dışarıda! Sonunda McKay Altın almış! Tebrikler! İyi de o altını boğa piyasasının son gününde almış ve bir gün sonra 750.000 $ kaybetmiş! Schwager ona duygularını sorunca yanıt çok ilginç; ‘Artık kaybettiğim parayı değil, bitmiş olan işkenceyi düşünüyordum!’ Borsacının ruh hali bu işte! Kazanamadığı için mutsuz. Kaybettiği için huzurlu! Şimdi ise McKay, ‘İnsan, almadığı pozisyonlar ile değil, aldığı pozisyonlar ile ilgilenmeli!’ diye düşünüyor.
Bir başka örnek ise bizim amatör borsacıların hayatı ile birebir uyuşuyor. Başlangıçta McKay’in amacı (rüyası) 50 milyon $’a sahip olmakmış! 25 milyon $ bankada, diğer 25 milyon ise iş yapmak için lazımmış! McKay Kanada Dolarında kendine bazı seviyeler belirlemiş. Bu seviyeleri tutturduğunda işlem tamammış! İlginçtir ben de birçok kişiden aynı saçmalıkları duydum. ‘Param 500 milyar olsun borsayı bırakacağım!’ veya ‘Şu evi alacak kadar kazanayım, borsada işim yok!’ gibi şeyleri umanların hepsi beklediğinin tam tersini kazandılar. Nitekim McKay de 35 milyon Dolar kazanmak yerine 5 milyon Dolar kaybetmiştir! Çünkü 1- Piyasa sizin hedeflerinizden haberdar değildir. 2- Piyasa sizin hedeflerinizden haberdar olsa bile onlarla ilgilenmez!
Size aktaracağım son örnek ise biraz komik. 1982 yılında McKay, Dow konusunda boğaca düşüncelere sahip olmuş. Tecrübeli bir brokere gitmiş ve ‘ne alayım?’ demiş. Broker ona ‘En ucuz hisseler en çok çıkarlar!’ demiş. (bkz.Ünal Tarım, İhlas vs.) O da almış. Üç ay boyunca DOW yükselmiş ama bizimkinin portföy değeri azalmış! McKay parasını çekmiş. Merryl Lynch ofisine gitmiş. Bir milyon $’lık hesap açmış. Sonra ‘En tecrübesiz brokerinizi istiyorum!’ demiş. Broker gelmiş. McKay ona ‘Bu paranın dörtte üçü ile tüm zamanların en yükseğine yakın hisseler almanı istiyorum.’ Ve bazı başka şeyler demiş. Sonra kazanmaya başlamış.
İsterseniz Jack Schwager gelmeden yazıyı burada bitirelim. ‘The New Market Wizards’ oldukça güzel bir kitap. İngilizcesi olmayanlar Scala yayıncılıktan Türkçe olarak basılmasını beklesinler!
Dr.Arman Afrashi (KMX)
Yorumlar
10 Eylül Pazar, 15:26
Karadeniz heyacan veriyor
TPAO Genel Müdürü Osman Saim Dinç, Karadeniz'de yapılan çalışmalarda güzel ve heyecan verici çalışmaların yapıldığını ifade etti. Kırklareli-Artvin arasında 2004 yılından itibaren yoğun arama programı gerçekleştirdiklerini kaydeden Genel Müdür Dinç, şöyle konuştu:
"Karadeniz'de çok güzel şeyler, heyecan verici şeyler gözüküyor. Onun üzerine yoğun bir emek ve büyük bütçelerle gidiyoruz. 2004 yılında Akçakoca açıklarında bir doğalgaz keşfi vardı, denizde 2 yıldır çok hızlı şekilde onu üretime almaya çalıştık. Deniz tabanında 12-13 kuyu açtık. Bugünlerde üretim platformları kuruluyor.
Sayın KMX,mutlu sona az kaldı galiba, ne dersiniz?
TÜRKTRADER
5 Eylül Salı, 00:06
Sn.ozkanates, Yeterli insan yerine yeterli para demek daha doğru olur.
KMX
KMX
4 Eylül Pazartesi, 13:33
Sizin örneğe paralel, Soros ile ilgili adını hatırlayamadığım bir kitapta, Soros'un İngiliz Merkez Bankası'na nasıl boyun eğdirerek, 10 milyar doları bir gecede 11 milyar dolar yaptığını anlatır. Piyasa her şeyden yukarıda olsa da, fiyatları piyasa belirlemez. Piyasa sadece, "doğru" makro ekonomik yönde pozisyon almış "yeterli" insan sayısı demek.
Selamlar...
ozkanates
3 Eylül Pazar, 16:19
Sn.felix, sağolun.
Sn.stockgeneration, Ben esas yükselişi Aralık ve Ocak aylarında bekliyorum.
Sn.cybird, Teşekkürler.
Sn.LAZ, Bundan sonra 10 kat kazanmak mümkün değil. Trendin başından itibaren trendde olacaksınız. iki trend ile 10.000 YTL'nin 1.000.000 YTL olması kolay. Aradaki sabit enstrüman gelirlerini de hesaba katarsanız daha fazla olur. Basitçe; İlk anatrend sırasında paranız 100.000 YTL olur. İki yıl yıllık %30 kazanırsanız ilk yılın sonunda 130.000 YTL olur. İkinci yılın sonunda 169.000 YTL olur. İkinci trend sonunda ise 1.690.000 YTL olur. Yaklaşık 7-10 yıllık biir süreç. Yaşınız 30 ise 40 yaşınızda zengin olursunuz. En önemli koşul o koyduğunuz 10.000 $'a ihtiyacınızın olmamasıdır.
KMX
KMX
3 Eylül Pazar, 14:24
sn kmx,
bizlerde birer bu kişiler gibi büyük paraları bulabilirmiyiz diye düşünüyorum da onların zamanında ki trendlerle şimdiki içinde bulunduğumuz bu trend bize böyle paralar kazandırırmı diye sormadan edemiyorum.bence bu son trendin sonunu görebilirsem
bire on bende yapsam. bir daha ki büyük trend de ömrüm yetmez diye düşünüyorum.yani milyon dolarlar yapmamız çok zor!laz
LAZ
3 Eylül Pazar, 12:12
tşk ler sn KMX değerli bilgiler için...
cyberd
3 Eylül Pazar, 11:19
sayın kmx,
3 ay içinde 3-5 bin puan yükseliş beklediginizi belirtmiştiniz. esas yükselişi bu 3 aydan sonra mı bekliyorsunuz? 2007 ilk ceyreginde 50-60 bin hedefleriniz vardı.
stockgeneration
2 Eylül Cumartesi, 22:18
hocam aktarımınız ve yorumunuz güzel.elinize sağlık.
felix
2 Eylül Cumartesi, 21:14
Sn.pasadena, McKay sorulara çok dürüstçe yanıtlar vermiş. Yanılgılarını açıkça belirtmiş. Önümüzdeki 3 ay için çok sert olmamakla beraber (3000-5000 puan) yükseliş bekliyorum.
Sn.stockgeneration, Bana kitabı Amerika'ya giden bir arkadaşım getirdi.
Sn.sirius, sağolun.
KMX
KMX
2 Eylül Cumartesi, 21:10
Sn.Saxofon, FED'in kararları borsa ile ilgili değil. FED Amerikan ekonomisinin gidişatını kontrol etmek üzere kararlar alıyor. Siz öbür safhaya doğru olan gidişat ile ilgili öngörlerinizi 3. veya 5. veya 11. faiz arttırımı sırasında yapmadınız. Neden? Esasında 17. veya 14. arttırım arasında ne fark var?
5-6 ay sonra DOW 12000 olursa ne olacak? Yeni bir anatrend mi olacak? Yoksa anatrend bitişinde düşüş şart değil mi diyeceğiz? İMKB'de trendin bitişi o dediğiniz alıcı olmadan olmuyor işte! Büyük hisselerde bir önceki aratrend düzeltmesi kadar satış yapıldı. Dolar ve Euro üç kuruşluk derinlikteki bir piyasada yükseldi ve MB tarafından yapılan manipülasyonun yanıtı verildi. Siz ortavade için düüş öngörüyorsunuz. Ben ise yükseliş. 5-6 ay sonra herşey belli olacak zaten!
KMX
KMX
2 Eylül Cumartesi, 16:02
Sn. KMX
Eğitici yazılardan birisi daha,ve eğitirken gülümseten
Saygılar
sirius
2 Eylül Cumartesi, 15:35
KMX - FED faiz arttırımına 2004 yılının ilk çeyreğinde başladı. Yani yaklaşık 2.5 yıl önce. O zaman sn.Salih Neftçi ve herkes emerging marketlere fon girişinin bittiğini ve paranın akış yönünün değişeceğini yazdı. Şimdi bu durumda bizler 17. artışı mı etkili kabul edeceğiz? Neden 14. artışı veya 7. artış etkili olmadı?
Saxo - O halde bu Federal Open Market Comitee neden toplanıp toplanıp ekonomik gidişatı değerlendirip kararlar alıyor ki? Ne yaparlarsa yapsınlar piyasalar ve ekonomik gidişat onların yaptıklarından bağımsız.(mı?)Neden artırımları durdurdular ki? 18.inci artırımı da yapsalardı.
KMX - Şu anda global olarak borsalarda anatrend bitti mi? Peki neden DOW 11400 de.
Saxo - Anatrend bitti. Dow 11400'de çünkü ABD'de düşüşe oynamak veya düşüşten korunmak için hisse senetlerini satmak şart değil. Hisse senetlerini elde tutuyorken put opsiyonu satın alarak pozisyon riskini sınırlamak mümkündür. Hatta put opsiyonları satın almak iflas eden bir firmanın yatırımcısı olsanız bile sizi korur.
KMX - Neden bu beklenen büyük düşüşe rağmen yabancı satış yapmıyor? Onlar bu bilgiden yoksun mu?
Saxo - Birisi tahtalara 30 milyar dolarlık alış yazdığı halde mi satış olmadı? Sebep hisse senetlerinin ucuz olması ve ileride değerlenecek olması değil, yeterli alıcı olmaması.
Saxofon
2 Eylül Cumartesi, 14:08
sayın kmx,
bu kitabın ingilizcesini nerden edinebiliriz internet dışında?
stockgeneration
2 Eylül Cumartesi, 14:08
Hocam,elinize sağlık!Bilhassa 'kazanamadığı için mutsuz,kaybettiği için huzurlu' bölümü çok isabetli olmuş.Borsaya girdikten kısa bir süre sonra,çıkışlarda düşüşlerden çok daha fazla streslendiğimi farkettim.Realize olmamış kaybın geri gelebileceği umudu yatırımcıyı ruhen zinde tutarken,zirveye çok uzak seviyeden satış yapmış olma ihtimali insanı bir hayli yıpratıyor.Tabii bunlar mutlak gerçeklik değil,subjektif değerlendirmeler.Ama ben,en azından kendi üzerimde geçerliliğini itiraf ediyorum.
Geçtiğimiz son bir ay içinde endekste muazzam bir sıkışma gözleniyor.Bunu takiben aşağı ya da yukarı sert hareket beklenebilir gibi gözüküyor.Malda olduğumdan, benim estimations biraz 'wishful thinking' boyutunda olabilir:)Sizin öngörünüz nedir acaba?Saygılar...
2 Eylül Cumartesi, 13:26
Sn.uguner, Teşekkürler.
Sn.Saxofon, İngilizce olarak aktardığınız yazıda FED'in faiz arttırımının etkilerinin 9-12 ayda ortaya çıkacağı yazılıdır. Ancak FED faiz arttırımına 2004 yılının ilk çeyreğinde başladı. Yani yaklaşık 2.5 yıl önce. O zaman sn.Salih Neftçi ve herkes emerging marketlere fon girişinin bittiğini ve paranın akış yönünün değişeceğini yazdı. Şimdi bu durumda bizler 17. artışı mı etkili kabul edeceğiz? Neden 14. artışı veya 7. artış etkili olmadı? Şu anda global olarak borsalarda anatrend bitti mi? Peki neden DOW 11400 de. Neden bu beklenen büyük düşüşe rağmen yabancı satış yapmıyor? Onlar bu bilgiden yoksun mu?
KMX
KMX
2 Eylül Cumartesi, 11:15
Akıllı insan şöyle der; ‘Bakalım FED faiz arttırınca ne olur!’ Eğer FED’in 17 kez faiz artırımına rağmen mantıklı olan şey olmuyorsa o zaman mantıkta hata var.
Sayın Afrashi madem İngilizce okuyabiliyorsunuz, buyrun mantıktaki hatayı okuyun.
How long does it take monetary policy to have an effect on the economy?
Businesses and consumers do not normally change their spending plans immediately upon an interest rate change. Businesses must reevaluate, make new decisions and order reductions or expansions in production and expenditures. This means that months pass before spending is affected. Monetary policy typically has a short policy lag (the time it takes to create and implement policy) and a long expenditure lag (the time it takes businesses and consumers to adjust to the new interest rates). The total lag time is usually 9-12 months and varies a good bit. Thus when the Federal Reserve changes interest rates now, their decisions will affect economic conditions in approximately a year from the time of the change.
http://www.econedlink.org/lessons/EM220/flash/popUp1.html
Saxofon
2 Eylül Cumartesi, 05:39
verdiği cevapların hepsi birer ders niteliğinde,,,
elinize sağlık teşekkür ederim.
uguner
Yazıyla ilgili yorumunuz