Mağdur yatırımcı ve borsa üzerine

Ben borsa ile tanıştığımdan beri gerçek hayatta ve sanal ortamda binlerce borsacı tanıdım. Tanıdığım insanların hepsi farklı karakterlere sahipken aynı anda ortak özellikler de taşıyorlardı. Bu ortak özelliklerin varlığı sosyolojik açıdan kitlesel hareketlerin oluşmasını açıklanabilir kılmaktadır. Borsa yatırımcısı veya daha doğrusu borsacı başlığı altında incelenen bireylere baktığımızda avukat, doktor, işçi, memur, esnaf gibi değişik işlerle uğraşan bir çok insanı görmek mümkündür.  Ekonomik ve sosyokültürel açıdan çok farklı seviyelerde bulunan bu insanların çoğunluğu borsaya kısa vadede zengin olma sahası olarak bakarlar. Tüyo alabilmek için bazen kişiliklerinden taviz verip, sahip oldukları hissenin ait olduğu şirkete gerçek hayatta bağlanırlar.

Bugün ortak özellikler arasında yer alan ‘mağduriyet’ özelliğinden bahsedeceğim. Borsada hisse taşıyan kişinin portföyünün büyüklüğü ne olursa olsun, o hemen hemen her zaman ‘’riske edilebilecek parası olan’’ biridir. Burada önemli olan borsaya sokulmuş olan paranın nasıl kazanıldığı veya bireyin varlığının yüzde kaçı olduğu değildir. Paranın riske edilmiş olmasıdır. Riske edilen para her zaman sahibinin hırslı olduğuna delalet etmektedir. Yani  parasını riske eden zatı muhterem normalden daha fazla kazanmak için kaybetme olasılığını göze almış biridir. Ancak bir çok borsacı veya yatırımcı girdiği sahanın ne kadar sert olduğunun farkında değildir. O borsayı ‘‘düzenli işleyen, sözlerin tutulduğu, düz mantığın geçerli olduğu’’ ekonomik bir alan olarak görmektedir. Halbuki borsa kesinlikle böyle bir yer değildir. Çok yakında medyadan hiçbir destek görmeden ikinci baskısı piyasaya çıkacak ‘Borsada Kazanmak Mümkün mü?’ isimli kitabımın bir çok yerinde okura bu gerçek anlatılmıştır. Özellikle halka arz bölümünde halka arzın aslında ne olduğu ve gerçekte kimin işine yaradığı da yazılmıştır. Halbuki bugünlerde bizler 2004 yılının son günlerini geride bırakırken bu yıl içerisinde bir çok borsacı veya yatırımcı halka arzın sillesini yüzlerinde sert bir şekilde hissetmişlerdir. Sanırım bu halka arz tokatları arasında en büyük tokat kulağından para fışkıran şirket tarafından atılmıştır. Ancak İMKB gerçeğinde bu şirketin yöneticilerini suçlamak anlamsızdır. Çünkü İMKB’de halka arz budur. Yani kuzuyu değil kocamış koçu satacaksın! Satarken de satabildiğin en iyi fiyatı elde edeceksin! Sen malını sattıktan sonra borsa forumlarında veya seans odalarındaki ahlar, lanetler ve metafizik beklentileri ise umursamayacaksın!

Diğer yandan lanet okuyan, ah eden veya voodoo ayini düzenleyen yatırımcılar her zaman neyi, neden ve kaç paradan aldıklarını hesaplamalılar. Hata yaptıklarında ise bu hatanın nedenini önce kendilerinde aramalılar! Yani önce ‘’Ben evin kapısını neden açık bıraktım?’’ diye sorduktan sonra ‘’Hırsız ne hakla evime girdi? Nerede polis? Nerede devlet?’’ diye bağırabilirler. Peki benim bunları yazmam bir şeyi değiştirir mi? Doğrusu sanmıyorum! Çünkü eğer yazıların ve kitapların kitleler üzerinde büyük etkileri olsaydı Evdin Léfevre’in yazdıklarının etkisi bugüne dek görülmüş olurdu! Borsadaki bireyin amacı ‘en kısa zamanda en çok kazanmak’ olduğu için kitlesel hareketlerin önünü almak mümkün değildir. Neyse biz mağdur yatırımcımıza dönelim! Çoğunlukla küçük burjuvazi güruhundan olan bu zatı forumlarda okuyanlar bazen kendilerini sanki kapitalizmin veya askeri cuntanın demir çizmesi altında ezilmiş olan masum biri ile karşı karşıya kaldıklarını bile düşünebilirler. Halbuki mesele şudur: Zatı muhteremin fazladan parası varmış. Bu parayı bono veya B-tipi fonda tutmak istememiştir. Yani daha çok kazanmak istemiştir. Bu arada birileri şirketini büyütmüştür. Endeksin mevcut seviyesini beğenmiştir. Malını iyi bir fiyattan piyasaya prezante edip satmak istemiştir. Birileri de bu malı almıştır. Hatırlarsanız meşhur GSM şirketimiz de aynı şekilde başarılı bir prezantasyonla halkımıza arz edilmişti. Eğer biri size tokat atmak istiyorsa üç ana seçeneğiniz var:

1- Tokatı yedikten sonra öbür yanağı çevirmeniz!
2- Tokatı yedikten sonra karşı tarafa tokat atmanız!
3- Tokatı yemeden olası tokat mahallinden uzaklaşmanız!

Bence üçüncü şıkkı kullanmak adınızı insanlık tarihine yazdırmasa bile sizin için en iyi yoldur!

Not: Endeks beklediğim gibi hareket ediyor. Kasım ayında Yabancı para 211 milyon $ daha net alım yaparak trendin başından beri İMKB’ye soktuğu parayı neredeyse 2 milyar $ düzeyine çıkardı. Bunun bir nedeni var! Kimse beklentisi olmadığı bir borsaya para sokmaz! Bu trend 1.7 cent’te bitemez! Çok kısa vadeci değilseniz tedirgin olmanız için zerre kadar neden yoktur!

Dr. Arman Afrashi (KMX)

Arman Afrashi Arşivi

Yorumlar

Yazıyla ilgili yorumunuz

Yorum yazabilmek için foruma gidip giriş yapmanız gerekmektedir.

Puanlama