BORSA VE DENGE ÜZERİNE
13 Şubat Pazar
Gerek doğada gerekse sosyal ortamda herhangi bir sürecin insan tarafından tahmin edilebilirliği için o sürece müdahil olan etkenlerin niceliksel limitleri yaklaşık olarak belli olmalıdır. Sürecin oluşumuna etki eden etkenler limitlerini aştıklarında dengeyi sağlayan karşı etkenler güç kaybederler. Bu güç kaybı sürdükçe süreç beklenenden fazla hızlanıp olağan mantığın tahmin yürütme sınırlarını zorlamaya başlar.
Karşıt etkenler arasında güç dengesi bozulduğunda normale göre ayarlanmış olan olağan mantık bocalar. Bu bocalama sürdükçe olağan mantığı yürütenler bizzat sürecin kendisini mantıksızlıkla suçlamaya başlarlar.
Borsada tam etkin, yarı etkin ve etkin olmayan piyasalar tanımlaması bir bakıma piyasaya müdahil olan etkenlerin gücü ve piyasadaki denge ile ilintilidir.
Yukarıdaki satırları pratikte tanımlamak için iki örnek vereyim;
1- Çift kutuplu bir dünyada siyasal, militer ve ekonomik tahminler genel olarak mevcut olan iki kutbun karşılıklı hareketleri üzerine yapılmaktaydı. Halbuki 1990 yılından beri A.B.D.’nin gücü bir çok alanda ‘mantıklı’ siyasi tahminleri boşa çıkarmıştır. Örneğin A.B.D. ve İngiltere’nin Irak’ı işgali askeri uzmanların öngördüğünden çok daha hızlı olmuştur.
2- Emerging marketlerde gerek hisse bazında gerekse tüm borsa bazında güç, iki açıdan ele alınmalıdır. a- Sahip olunan hisse sayısı. b- Sahip olunan likit para miktarı. Bir borsada eğer dışarıdan borsaya girebilecek hazır para yüksekse veya sahip olunan hisse sayısı o tahtanın veya o borsanın hareketlerini belirgin bir şekilde etkileyebiliyorsa, yani denge yoksa olağan tahmin yöntemleri bocalarlar. Mesela eğer X bir hissenin tahtasının toplamı 100.000 lot ise, bu miktarın 30.000 lotu bir elde ise, kalan miktarın 30.000 lotu bazı nedenlerden dolayı hareketsizse ve kalan 40.000 lot bağımsız bir şekilde dağılmışsa bu tahtada tek elde olan 30.000 lot hareketleri belirler. Eğer dışarıdaki büyük likit para hareketsiz diğer 30.000 lotu elde ederse tahtaya denge gelir. Ancak bu denge sert hareketlere (yani dengesizliğe) neden olabilir. Anlamlı bir denge için örnek vermek gerekirse, %60’ı dağılmış, kalan %40’ın ise birbirleriyle beraber hareket etmeyenler kişi veya kurumlar arasında %5-10 luk bölümler şekilde pay edilmiş olması gerekir.
Şimdi İMKB’ye baktığımızda endeksi belirgin bir şekilde etkileyen hisse sayısının yaklaşık 10-15 olduğunu görüyoruz. Bu hisselerin çoğunda yabancı payının %60 ile %90 aralığında seyrettiğini de biliyoruz. Burada yabancı payının kendi içinde dengeli olup olmadığı önem kazanıyor. Bunu bilmemizin mümkün olmadığı, bu konuda sadece tahmin yürütebileceğimizi de biliyoruz. Ancak muhtemelen gerçek yabancı olanların arasında girift ilişkiler ve liderlik yapanlar mevcuttur. Ayrıca yerli menşeli yabancı paranın da global parayla ilişki içinde olup onunla beraber koordine bir şekilde hareket etmesini düşünmek doğru bir yaklaşımdır.
Sonuç olarak önemli olan para kümelerinin beraber hareket etme eğilimidir. Beraber hareket eden paraların sahiplerinin doğal olarak amaçları ve varmak istedikleri noktaların çakışmaları gerekmektedir. İşte bu çakışma noktaları sona doğru aynı alanın içinde kümeleşecekler ve o alan nihai satış alanı olacaktır.
İMKB uluslarötesi paraya göre sığ ve etkin olmayan bir piyasadır. Bu piyasanın güç dengesi maksimum derecede bozuktur. İşte bu yüzden İMKB’deki fiyatların alt ve üst limitleri ekstremdir. Bazı şeyleri anımsamak için 20 Kasım 2003 tarihinde yayınlanan ‘EKSTREME İNANMAK!’ başlıklı yazımı bir daha okuyun.
Dr.Arman Afrashi(KMX)
Yorumlar
15 Şubat Salı, 00:30
İlk üç paragraf muhteşem olmuş.
alvardar
15 Şubat Salı, 00:19
eksreme inanmak yazınıza ulaşamıyorum!tarih sıralaması müsaade etmiyor
yardımcı olursanız sevinirim
selamlar TA2CAE
14 Şubat Pazartesi, 21:08
sn.VC1005Benim çoğu yazılarım kolay okunur kıvamındalar. Bazen de böyle yazarım!
KMX KMX
14 Şubat Pazartesi, 08:32
aslında esas olarak fiyatları üzerinde hareket aşağı/yukarı farketmez belirsizlik ortamında daha net oluşumlar sergiler.yani risk faktörüne bağlı olarak getiri ve götürü değişir
piyasada şu an benim en çok keyif aldığım konu cari açık ve dolar kurunun düşüklüğü.bu beni müthiş rahatlatıyor. çünkü herkesin gördüğü ve politikasını yaptığı bir olgu demekki bu durum benim için sorun değil yani rahatlatıcı bir etki gösteriyor.
global düzeyde bakarsak bir ırak riski var inanın bence bu risk dünya finans piyasalarını rahatlatan ve fiyatları anlamlı kılan bir unsurdur ve bence ırak olmasaydı buna paralel başka bir ülke acı çekiyor olacaktı.
(risk yoksa nötr durum oluşur buna vereceğim en net hisse örnekleri kipa , ülker gibi kağıtlar nekadar sağlam olsalarda son aylarda hareket minumum/ en azından şu ana kadar bu yeni durum da belli bir yaşam evresinden sonra yerini başka bir duruma bıraka bilir tabi.)
sevgiler....)))
Bu arada yüklü bi şekilde afmas ye giriyorum zamanı geldi gibi.((((((( ilhan
14 Şubat Pazartesi, 08:30
Ufkumuzun genişlemesine katkılarınızdan dolayı her zaman olduğu gibi;Sağ olun...
sabotek
14 Şubat Pazartesi, 00:42
Sayın KMX, ki mahlanıza özel bir sevgim var,Ancak anlatımlarınızı anlamak için özel bir çaba sarfetmekteyiz (Arkadaşlarımla birlikte anlatımlarınızı yorumlamaktayız bunu belirtmem gerekiyor). Örneklemelerinizden ziyade fikirlerinizi daha açık ve anlaşılabilir kılarsanız değerli ve deneyim dolu fikirleriniz ve deneyimlerinizden daha fazla yararlanabiliceğimizi umuyorum. Sağlıcakla kalınız. VC1005
Puanlama
Bu yazının puanı: 8,7 (25 kişi puan verdi)
Bu yazıya puan verebilirsiniz:
Bu yazıya puan verebilirsiniz: