GUCCI'NİN 1.000 DOLARLIK AYAKKABISI ÇİN'DE ÜRETİLİYOR

105 yıllık tarihinde İtalyan işçiliğini markasının temel unsurlarından biri olarak kullanan Gucci, yeni spor ayakkabı modellerinde farklı bir adım attı.

Yaklaşık 1.000 dolarlık yeni modeller "Made in China" etiketiyle üretiliyor. Gucci, Çinli üreticinin tercih edilmesinin nedenini ucuz iş gücü olarak değil, şirketin sahip olduğu "teknolojik bilgi birikimi" ve markanın kalite standartlarını karşılayabilme yeteneği olarak açıkladı.

Şirket diğer ürünlerinin üretimini ise İtalya'da sürdürmeye devam edecek. Şanghay Amerikan Ticaret Odası'nın eski Başkanı Ker Gibbs, yaşanan değişimi "Sembolik olarak Çin artık geldi" sözleriyle değerlendirdi. Gibbs'e göre Çin artık yalnızca ucuz ve düşük kaliteli ürünlerin üretildiği bir ülke olarak görülemez.

"İKİNCİ ÇİN ŞOKU" BAŞLADI

Bazı ekonomistler yaşanan dönüşümü "ikinci Çin şoku" olarak tanımlıyor. İlk Çin şokunda 2000'li yılların başından itibaren Çin'de üretilen düşük maliyetli giyim, mobilya ve elektronik ürünler Batı pazarlarına hızla girmişti. Yeni dönemde ise tablo farklı.

Çin artık elektrikli otomobiller, endüstriyel makineler ve yüksek teknoloji gerektiren ürünler ihraç ediyor. Ülkenin fabrikaları aynı zamanda Gucci gibi lüks markalar için üst segment ürün üretebilecek kapasiteye ulaşıyor.

İsviçre merkezli International Institute for Management Development'dan Prof. Howard Yu, Çin'in Güney Kore, Tayvan ve Japonya'nın geçmişte izlediği dönüşüme benzer bir yol izlediğini ancak bunu "benzeri görülmemiş bir ölçekte" gerçekleştirdiğini belirtiyor.

AVRUPA'DAN ÖĞRENDİ, ŞİMDİ AVRUPA'YA RAKİP OLUYOR

Çin'in bugünkü üretim kapasitesinin oluşmasında Avrupalı şirketlerin ülkede gerçekleştirdiği yatırımların da önemli rol oynadığı belirtiliyor. Volkswagen bunun en dikkat çekici örneklerinden biri. Alman otomotiv devi 1980'lerden bu yana Çin'de otomobil üretiyor. Yu'ya göre bu süreç, Çin'de Batı standartlarını karşılayabilecek bir tedarikçi ekosisteminin yetişmesini sağladı.

Çinli şirketler yeterli teknolojik kapasiteye ulaştıktan sonra ise yalnızca Batılı markalara üretim yapan tedarikçiler olmaktan çıkarak kendi markalarıyla küresel pazarlara açılmaya başladı.

ALMANYA EN FAZLA ETKİLENEN ÜLKELERDEN

Bu değişim Avrupa'da özellikle Almanya üzerinde baskı yaratıyor.Avrupa Merkez Bankası ekonomistlerinin analizine göre Çin'in ihraç ettiği ürünlerin yapısı 2019'dan bu yana giderek Almanya'nın ihracat sepetine benzemeye başladı. Makine ve otomotiv sektörlerindeki rekabet özellikle güçlendi.

Aynı zamanda Çin'in Almanya'dan yaptığı ithalat geriliyor. Almanya'nın Çin'e ihracatı geçen yıl yüzde 9,7 azalırken Çin'den yaptığı ithalat yüzde 8,8 arttı. Almanya'nın Çin karşısındaki dış ticaret açığı yaklaşık üçte bir oranında büyüdü.

Alman otomobillerinin Çin'e ihracatında ise yaklaşık üçte birlik düşüş yaşandı.

VOLKSWAGEN ÇİN'DE KAN KAYBEDİYOR

Volkswagen geçmişte kârının yarısını veya daha fazlasını Çin pazarından sağlayabiliyordu. Ancak Çinli elektrikli otomobil üreticilerinin yükselişi dengeleri değiştirdi.

Şirketin Çin'deki araç teslimatları 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 36,6 geriledi. Mercedes-Benz, BMW ve Porsche gibi diğer Alman üreticiler de Çin pazarında önemli kayıplarla karşı karşıya kaldı.

Volkswagen bunun ardından model sayısını yarıya kadar azaltmayı ve tarihinin en kapsamlı yeniden yapılanmalarından birini gerçekleştirmeyi planladı.

ÇİNLİ OTOMOBİLLER AVRUPA'DA JAPONLARI GEÇTİ

Çin'in otomotivdeki yükselişi artık yalnızca kendi iç pazarıyla sınırlı değil. Çinli gruplara ait otomobil markaları, Avrupa'da mayıs ayında gerçekleştirdikleri satışlarla ilk kez Japon markalarını geride bıraktı.

Avrupa Birliği ise Çin üretimi elektrikli otomobillere yönelik standart yüzde 10 gümrük vergisine ek olarak bazı üreticiler için yüzde 35,3'e varan ilave vergiler uygulamaya başladı.

Buna rağmen Çin'in özellikle elektrikli otomobillerde sahip olduğu batarya ve yazılım avantajı Avrupa'nın geleneksel otomotiv üstünlüğünü zorluyor.

ELEKTRİKLİ OTOMOBİL ALMANYA'NIN AVANTAJINI DEĞİŞTİRDİ

Uzmanlara göre Alman otomotiv sektörünün onlarca yıldır sahip olduğu en büyük avantajlardan biri içten yanmalı motor teknolojisindeki mühendislik birikimiydi. Elektrikli otomobile geçiş ise rekabetin merkezini değiştirdi.

Performansta motor mühendisliğinin yerini giderek batarya teknolojileri ve yazılım almaya başladı. Bunlar ise Çinli üreticilerin güçlü olduğu alan lar arasında bulunuyor.

AVRUPA'NIN AVANTAJI LÜKS SEGMENTTE KALABİLİR

Howard Yu, Avrupa'nın geleceğini 1970'lerde İsviçre saat endüstrisinin yaşadığı dönüşüme benzetiyor.

Japonya'dan gelen ucuz ve hassas quartz saatler İsviçre saat sektörünü büyük bir krizle karşı karşıya bırakmış, Omega gibi ayakta kalan markalar ise üst segmente çekilerek mekanik saatleri lüks ürün olarak konumlandırmıştı.

Yu'ya göre Avrupa'nın Çin karşısındaki güçlü alanı da giderek pazarın en üst segmentiyle sınırlı hale gelebilir.

Ancak Volkswagen gibi yılda milyonlarca otomobil satan şirketler açısından yalnızca lüks segmente çekilmek mümkün görünmüyor.

VOLKSWAGEN BU KEZ ÇİNLİLERDEN TEKNOLOJİ ALIYOR

Ortaya çıkan yeni tablo, geçmişte Çin'e teknoloji ve üretim bilgisi götüren Avrupalı şirketleri Çinli üreticilerle ortaklığa yöneltiyor.

Volkswagen, Çinli elektrikli otomobil üreticisi XPeng'in yaklaşık yüzde 5'ini 706 milyon dolar karşılığında satın aldı ve Çin pazarı için birlikte otomobil geliştirmek üzere anlaşmaya vardı. Gucci'nin Çin'de üretilen 1.000 dolarlık spor ayakkabıları da benzer dönüşümün lüks tüketimdeki örneğini oluşturuyor.

Bir dönem Batılı şirketlerin üretim üssü olan Çin, artık teknoloji, otomotiv ve üst segment tüketim ürünlerinde Avrupa'nın doğrudan rakibi ve bazı alanlarda teknoloji ortağı haline geliyor.

(FORTUNE)

YENİDEN YAPILANMA SÜRECİ BAŞLIYOR

Şirket, daha önce açıklanan finansman planlarının mevcut koşullarda elverişli olmadığı sonucuna varılmasının ardından mahkeme gözetiminde yeniden yapılanma sürecine girme kararı aldı.

airBaltic, iflas koruması başvurusunun şirketin faaliyetlerini durdurmayacağını ve tüm uçuşlar ile operasyonların normal şekilde devam edeceğini açıkladı.

Şirketin yeniden yapılanma sürecinin temel amacının likidite sorunlarını aşmak ve finansal yapısını güçlendirmek olduğu belirtildi.

Raporda küresel ticaret sisteminin geleceğine ilişkin üç senaryo oluşturulurken, ülkelerin atacağı adımların dünya ekonomisinin önümüzdeki 25 yılı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği ortaya konuldu.

DTÖ verilerine göre küresel mal ticaretinin yaklaşık yüzde 72'si halen örgütün kuralları çerçevesinde gerçekleşiyor. Bu oran iki yıl önce yüzde 80 seviyesindeydi.

2050'YE KADAR 3 TRİLYON DOLARLIK KAZANÇ

DTÖ'nün ilk senaryosunda çok taraflı ticaret sisteminin güçlendirilmesi ele alındı.

Kapsamlı pazar taahhütleri, dijital ticaret ve hizmetlere yönelik yeni kurallar ile daha geniş bir üyelik yapısının hayata geçirilmesi halinde küresel GSYH'nin 2050'ye kadar yüzde 2,9 artabileceği hesaplandı.

Bu artışın dünya ekonomisine yaklaşık 3 trilyon dolarlık kazanım sağlayabileceği belirtildi. Aynı senaryoda küresel ihracatın yüzde 17,9 artabileceği tahmin edildi.

En az gelişmiş ülkelerde ise ekonomik kazanımın daha yüksek olabileceği öngörüldü. Dünya ticaretindeki payları halen yüzde 1'in altında bulunan bu ülkelerin GSYH'sinin yüzde 7,7 artabileceği hesaplandı.

İŞBİRLİĞİ ZAYIFLARSA TABLO TERSİNE DÖNÜYOR

DTÖ'nün ikinci senaryosunda ticaretin jeopolitik bloklar etrafında parçalanmasının sonuçları incelendi.

Böyle bir durumda küresel GSYH'nin yüzde 5,1, küresel ihracatın ise yüzde 18,6 azalabileceği tahmin edildi.

Üçüncü senaryoda ise çok taraflı işbirliğinin yerini serbest ticaret anlaşmalarından oluşan bir ağın aldığı sistem değerlendirildi. Bu senaryoda küresel ekonomik büyümenin yüzde 6,9, ihracatın ise yüzde 26,9 azalabileceği hesaplandı.

DTÖ, çok taraflı işbirliği ve ticaret kurallarının zayıflamasının toplamda küresel GSYH açısından yüzde 10'a varan potansiyel fırsat kaybına yol açabileceği uyarısında bulundu.

30 YILDA TİCARET YÜZDE 140 ARTTI

Raporda DTÖ'nün kurulduğu 1995'ten bu yana üyeler arasındaki ticaretin yaklaşık yüzde 140 arttığı tahminine de yer verildi.

1995'te küresel ticaretin yaklaşık yüzde 23'ünü oluşturan düşük ve orta gelirli ekonomilerin payı ise 2024 sonu itibarıyla yüzde 45'e yükseldi.

Dijital hizmetlerin küresel hizmet ihracatındaki payının da yaklaşık yüzde 55'e ulaşması, dünya ticaretindeki dönüşümün göstergelerinden biri olarak gösterildi.

"SİSTEMİN ZAYIFLAMASI HALİNDE HEPİMİZ ZARAR GÖRECEĞİZ"

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, dünya ticaret sisteminin ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirterek mevcut kuralların hızla değişen küresel ekonomiye uyum sağlaması gerektiğini söyledi.

Okonjo-Iweala, DTÖ'nün küresel ticaret için istikrarlı bir temel oluşturmaya devam ettiğini ancak sistemin eksikliklerinin de bulunduğunu belirterek, "Bu eksikliklere rağmen, sistemin zayıflaması halinde hepimizin zarar göreceği açık." ifadelerini kullandı.

Üye ülkelerin çok taraflı işbirliğini güçlendirmesi ve sistemde çalışmayan unsurları reformdan geçirmesi halinde 2050'ye kadar küresel ekonomide yüzde 3'e yakın ek büyüme sağlanabileceğini ifade etti.

BUNLAR TAHMİN DEĞİL, SENARYO SİMÜLASYONU

DTÖ Başekonomisti Robert Staiger ise rapordaki rakamların doğrudan ekonomik tahmin olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Staiger, sonuçların farklı ticaret politikaları ve jeopolitik parçalanma koşullarında dünya ekonomisinin nasıl etkilenebileceğini ortaya koyan senaryo simülasyonları olduğunu belirtti.

Yaklaşık 37 bin dolara karşılık gelen destek, yetişkinler için kişi başına 350 bin kron olarak uygulanıyor. Çocuklar için 25 bin kron ödeme öngörülürken, evli veya birlikte yaşayan çiftler için üst sınır 500 bin kron, hane başına ise 600 bin kron olarak belirlendi.

1,3 MİLYAR KRONLUK BÜTÇEYE RAĞMEN İLGİ SINIRLI

İsveç hükümeti program için 1,3 milyar kronluk bütçe ayırdı. Ancak Reuters'ın 8 Eylül tarihli haberine göre yılbaşından bu yana yalnızca 171 kişi destekten yararlandı. Göç politikası uzmanları ise mali teşviklerin gönüllü geri dönüşleri belirgin şekilde artırdığına ilişkin güçlü kanıt bulunmadığını belirtiyor.

Başbakan Ulf Kristersson hükümeti programı farklı dillerde duyururken, hükümete parlamentoda destek veren İsveç Demokratları geri dönüş politikalarının daha da genişletilmesini savunuyor.

İSVEÇ'TE GÖÇ POLİTİKALARI SIKILAŞIYOR

Geri dönüş desteği, İsveç'in son yıllarda göç konusunda attığı daha sıkı adımların bir parçası olarak öne çıkıyor. Reuters'a göre hükümet, göç ve vatandaşlık politikalarında daha katı koşullara yönelirken ülkedeki tartışmalar 13 Eylül'deki genel seçimler öncesinde siyasetin önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.

İsveç'te yaklaşık 10,6 milyonluk nüfusun 2 milyonu yabancı doğumlu kişilerden oluşuyor. Muhalefet ve bazı sivil haklar kuruluşları hükümetin politikalarının toplumsal ayrışmayı artırabileceğini savunurken, hükümet ise göç politikasındaki sıkılaşmayı öncelikli başlıklardan biri olarak görüyor.

KİMLER 350 BİN KRON ALABİLİYOR?

Destek, İsveç'te yaşayan her AB dışı ülke vatandaşına otomatik olarak verilmiyor. İsveç Göçmenlik Dairesi'ne göre programdan yararlanmak için belirli oturum ve koruma statüsü şartlarının karşılanması ve kişinin kalıcı olarak ülkesine ya da yaşama hakkı bulunan başka bir ülkeye dönmek istemesi gerekiyor.

Bu nedenle uygulama, genel olarak “İsveç'i terk eden herkese 350 bin kron” şeklinde değil, şartları karşılayan kişiler için gönüllü geri dönüş desteği olarak uygulanıyor.

FİYAT 145 BİN TL'Yİ AŞABİLİR

Apple'ın 9 Eylül'de düzenlemesi beklenen etkinlikte tanıtılması öngörülen katlanabilir iPhone'un ABD'deki başlangıç fiyatının 2.099 ila 2.299 dolar arasında olması bekleniyor. 4 Eylül tibarıyla doların yaklaşık 48,44 TL seviyesindeki satış kuru baz alındığında, bu fiyatlar Türkiye karşılığıyla yaklaşık 101 bin 674 TL ile 111 bin 362 TL arasında bulunuyor.

Üst seviye konfigürasyonlarda fiyatın 3 bin doların üzerine çıkabileceği belirtiliyor. 3 bin dolarlık fiyat, aynı kur üzerinden yaklaşık 145 bin 318 TL'ye denk geliyor. Bu hesaplamalar yalnızca güncel dolar kuru üzerinden yapılan yaklaşık dönüşümlerdir; Türkiye'deki vergiler, harçlar ve diğer maliyetler dahil değildir.

Bu tahminlerin gerçekleşmesi halinde katlanabilir model, 1.199 dolardan başlayan iPhone 17 Pro Max'i geride bırakarak Apple'ın bugüne kadarki en pahalı iPhone'u olacak.

7,8 İNÇ EKRANLA GELMESİ BEKLENİYOR

TrendForce'un raporuna göre cihazın dış bölümünde 5,5 inç OLED ekran, telefon açıldığında ise 7,8 inç OLED ekran bulunacak. İç ekranın ProMotion teknolojisini desteklemesi ve 120 Hz'e kadar yenileme hızı sunması bekleniyor.

Cihazın TSMC'nin 2 nanometre üretim süreciyle hazırlanması beklenen A20 Pro işlemciden güç alacağı ve 12 GB RAM ile geleceği tahmin ediliyor.

Depolama tarafında ise 256 GB, 512 GB, 1 TB ve 2 TB olmak üzere dört farklı seçenek sunulabileceği belirtiliyor.

TOUCH ID GERİ DÖNEBİLİR

Rapordaki dikkat çeken ayrıntılardan biri de Touch ID oldu. Apple'ın katlanabilir iPhone'da parmak iziyle kimlik doğrulama teknolojisini yeniden kullanabileceği öne sürüldü.

Kamera tarafında ise 24 megapiksel ön kamera, 48 megapiksel geniş açılı ve 48 megapiksel ultra geniş açılı olmak üzere iki arka kamera bulunması bekleniyor.

Apple'ın ilk katlanabilir iPhone'una ilişkin fiyat ve teknik özelliklerin, 9 Eylül'deki etkinlikte netleşmesi bekleniyor. Mevcut bilgiler ise şirket tarafından henüz resmi olarak doğrulanmış değil.

Meşhed kentinde düzenlenen toplantıda konuşan Zakani, halkın kullanımına 130 milyar dolarlık likidite sağlandığını belirtti.

TEMEL İHTİYAÇLAR İÇİN STOK YAPILDI

Zakani, ülkede temel ihtiyaç maddelerinin tedarikinde herhangi bir sorun bulunmadığını söyledi. Hükümet ve yetkililerin çalışmaları sonucunda temel tüketim ve geçim ürünlerinin önümüzdeki aylar için tedarik edilerek stoklandığını ifade etti.

Mevcut stokların ardından tedarik sürecinin de devam edeceğini belirten Zakani, temel ihtiyaç maddelerinin önümüzdeki dönemde farklı kanallardan düzenli olarak temin edilip depolanacağını kaydetti.

Zakani ayrıca bazı kişilere çağrıda bulunarak, halkı "hayal kırıklığına uğratacak" açıklamalardan kaçınılmasını istedi.

İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti de geçtiğimiz günlerde ülkenin yeterli döviz rezervine sahip olduğunu ve piyasalardaki dalgalanmayı azaltmak amacıyla döviz piyasasına müdahale edebileceklerini açıklamıştı.

Kaynak: AA

Sosyal medya hesabı üzerinden açıklamada bulunan Bessent, yürütülen yaptırım diplomasisinin detaylarına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Dünya, İran rejimine son derece net bir mesaj gönderiyor: İran’ın son finansal can damarı da kesilene kadar durmayacağız."

YAPTIRIMLARIN HEDEFİ: NÜKLEER PROGRAM VE VEKİL GÜÇLER

ABD Hazine Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre, genişletilen yaptırım paketi doğrudan İran’ın nükleer faaliyetlerini, füze ve silah programlarını ve bölgedeki vekil güçlerine sağladığı finansal akışı kesmeyi amaçlıyor.

Operasyonun arka planında ise ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 Ağustos’ta yaptığı tarihi çağrı yer alıyor.

Trump, Tahran’a yönelik "tarihin en ezici ekonomik operasyonu" olarak nitelendirdiği adımları duyururken, tüm müttefik ülkelere yanlarında durma çağrısında bulunmuş ve İran ile ticari/finansal bağlarını koparmayan ülkelerin de ağır ekonomik yaptırımlarla karşılaşacağını ilan etmişti.

MÜTTEFİKLERE ÇAĞRI, İHLAL EDENLERE DOLAR SİSTEMİ UYARISI

Operasyonun küresel ayağına ilişkin sert uyarılarda bulunan Hazine Bakanı Scott Bessent, İran adına kara para aklama veya finansal transfer süreçlerine aracılık eden banka ve kurumların doğrudan ABD Doları sisteminden çıkarılacağını belirtti.

Ülkelere İran ile olan finansal ilişkilerini sonlandırmaları için kesin bir süre tanındığını ifade eden Bessent, şu değerlendirmede bulundu:

• ABD’nin Yanında Yer Alanlar: Müttefik ülkeler stratejik ortaklık ve ticari avantajlardan faydalanmaya devam edecek.

• İran ile İletişimi Sürdürenler: Uyarılara rağmen adımı atmayan ülkeler ve finans kuruluşları, Hazine Bakanlığı’nın tek taraflı yaptırımlarıyla karşı karşıya kalarak küresel tecrit halkasına dahil edilecek.

TRUMP PORTRELİ MADENİ PARA PİYASADA

ABD basınında yer alan haberlere göre, ABD Darphanesi tarafından hazırlanan özel seri 1 dolarlık madeni paralar dün satışa çıkarıldı.

Madeni paranın bir yüzünün ortasında Donald Trump’ın portresi bulunurken, üst bölümde “LIBERTY” (Özgürlük) ifadesi yer alıyor. Alt bölümde ise ABD'nin bağımsızlığının ilan edildiği 1776 yılı ile 250’nci yıl dönümünü simgeleyen “1776-2026” tarihleri bulunuyor.

Trump’ın portresinin sağ tarafında ise “IN GOD WE TRUST” (Tanrı'ya Güveniyoruz) ifadesi yer alıyor.

BİRKAÇ SAATTE TÜKENDİ

Altın renkli görünüme sahip olan madeni paraların içeriğinde altın bulunmadığı belirtildi. Hatıra paralar farklı miktarlarda satışa sunuldu.

Buna göre 25 adetlik paket 61 dolardan, 100 adetlik paket ise 154,50 dolardan satışa çıkarıldı.

Yoğun talep gören Trump portreli 1 dolarlık madeni paraların, satışa sunulmalarının ardından birkaç saat içerisinde tükendiği bildirildi.

KONSOLOSLUK PERSONELİNE "KAMU YÜKÜ" EĞİTİMİ

Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, durdurma kararının gerekçesi konsolosluk görevlilerine yönelik başlatılan küresel bir eğitim programı olarak gösterildi. Yeni sürecin odak noktasında ise ABD yasalarındaki "kamu yükü" kriteri yer alıyor.

Eğitim programı sayesinde konsolosluk yetkililerinin, vize adaylarının gelecekte ABD kamu yardımlarına bağımlı hale gelip gelmeyeceğini çok daha katı ve detaylı şekilde incelemesi hedefleniyor.

Randevuları iptal edilen başvuru sahiplerine yeni tarihler hakkında henüz net bir bilgi verilmezken, vize mülakatlarının ne zaman normale döneceğine dair resmi bir takvim açıklanmadı.

MAHKEME KARARININ HEMEN ARDINDAN GELDİ

Dikkat çeken bir diğer detay ise bu kararın zamanlaması oldu. Adım, federal bir mahkemenin düşük gelirli 75 ülkeden yapılan başvuruları engellemeye çalışan Trump yönetimi politikasını iptal etmesinden birkaç gün sonra atıldı.

ABD Bölge Yargıcı Jeannette Vargas, yönetimin söz konusu uygulamasının Kongre yetkilerine müdahale ettiğine hükmederek ret kararlarını geçersiz kılmıştı.

GÖÇ POLİTİKALARINDA KATI DÖNEM

Göreve geldiği günden bu yana düzensiz göçle mücadele ve yasal göç süreçlerini sınırlandırma yönünde adımlar atan Trump yönetimi; mülteci kabullerini askıya almış, Green Card ve vize süreçlerine ağır kriterler getirmişti.

Son kararla birlikte ABD'ye göçmenlik mülakatı bekleyen binlerce kişinin ne kadar süre bekleyeceği belirsizliğini koruyor.

YAKIT SIKINTISI 10 GÜNDÜR DEVAM EDİYOR

Libya Ulusal Petrol Kurumu, Zaviye'deki tesislerde üretimin yeniden başladığını ve yakıt almak için uzun kuyruklar oluşturulmasını gerektirecek bir durum bulunmadığını açıkladı.

Ancak ülkedeki yakıt sıkıntısının yaklaşık 10 gündür devam ettiği belirtiliyor. Bazı kentlerde benzin bulunamazken, dizel yakıtın fiyatı da litre başına 9 dinara kadar yükseldi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR

Yakıt krizinin arkasındaki sorunlardan biri de ülkede yaşanan uzun süreli elektrik kesintileri oldu.

Libya'da yaklaşık üç aydır günlük 4 ila 10 saat arasında elektrik kesintileri yaşandığı belirtiliyor. Jeneratörü bulunmayan benzin istasyonları elektrik kesildiğinde hizmet veremezken, faaliyet göstermeye devam eden istasyonlarda yoğunluk daha da artıyor.

Elektrik kesintileri sırasında kullanılan jeneratörlere yakıt sağlamak isteyenlerin de bidonlarla istasyonlara gelmesi, kuyrukların daha da uzamasına neden oluyor.

"BİR BUÇUK SAATTİR KUYRUKTAYIM"

Başkent Trablus'un yaklaşık 170 kilometre güneyindeki Zintan kentinden aracının deposunu doldurmak için Trablus'a gelen Yusuf Ali, yaşanan krizin nedenine ilişkin kesin bilgi sahibi olmadığını ancak elektrik kesintileri ve iç piyasadaki petrol arzında yaşanan sorunların etkili olabileceğini söyledi.

Bir yakıt istasyonunda uzun süre beklediğini belirten Ali, "Bir buçuk saattir burada bekliyorum. Ve bulunduğum şehir Zintan'da hiç benzin yok." ifadelerini kullandı.

Yakıt sıkıntısının yalnızca Trablus ile sınırlı olmadığını belirten Ali, Zintan'da da yaklaşık 10 gündür benzin bulunamadığını aktardı.

DİZEL FİYATI 9 DİNARA KADAR ÇIKTI

Yakıt krizinin dizel tarafında da ciddi şekilde hissedildiğini belirten Ali, dizel fiyatının 9 dinara kadar yükseldiğini söyledi.

Ülkede insanların yakıt bulamama endişesiyle depoları dolu olsa dahi istasyonlarda kuyruklara girdiğini belirten Ali, yaşanan durumun bir tür paniğe dönüştüğünü ifade etti.

Öte yandan dizel yakıt sıkıntısının sağlık sektörünü de tehdit ettiği belirtiliyor. Büyük jeneratörlerin dizelle çalışması nedeniyle yakıt tedarikindeki sorunların hastaneler ve sağlık hizmetleri üzerinde de baskı oluşturduğu ifade ediliyor.

Libya'da petrol tesislerindeki aksaklıkların yanı sıra elektrik kesintilerinin de etkisiyle büyüyen yakıt krizinin ne zaman sona ereceği ise belirsizliğini koruyor.

Kaynak: AA

Konuya ilişkin son değerlendirme Rusya’nın önde gelen yayın organlarından Kommersant gazetesinden geldi. Gazete, S-400’lerin Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) devredilmesi senaryosunu analize taşıdı.

MOSKOVA SATIŞA KARŞI ÇIKMAYABİLİR

Haberde, S-400 sistemlerinin veya bazı parçalarının üçüncü bir ülkeye devredilmesi ihtimali ele alınırken, Türkiye’nin bu adımı tek taraflı atamayacağı vurgulandı.

Yapılan anlaşmalar gereği hukuki olarak Moskova’nın onayının şart olduğuna dikkat çekilerek, olası bir devir sürecinde Rusya’nın tutumunun belirleyici olacağı ifade edildi.

Kommersant, Ankara ile Abu Dabi arasında bir uzlaşma sağlanması durumunda Moskova’nın bu satışa karşı çıkmayabileceğini öne sürdü. Bu değerlendirmeye gerekçe olarak BAE’nin NATO üyesi olmaması ve Rusya ile Abu Dabi arasındaki ilişkilerin seyri gösterildi.

Ancak haberde, şu aşamada resmi bir anlaşmanın ya da Rusya tarafından verilmiş onaylanmış bir kararın bulunmadığı; BAE seçeneğinin yalnızca muhtemel bir formül olarak değerlendirildiği kaydedildi.

F-35 VE S-400 DENKLEMİ GÜNDEMİNİ KORUYOR

Ankara’nın F-35 savaş uçağı programına ilişkin beklentisi ve Washington hattındaki temaslar S-400 konusunu canlı tutuyor.

Türkiye, S-400 kararını 2017’de alıp ilk teslimatları 2019’da kabul etmiş, ardından ABD tarafından F-35 programından çıkarılmıştı.

S-400’e dair iddiaların, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Al Jazeera’ye yaptığı açıklamaların hemen ardından gelmesi dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın F-35 savaş uçakları konusunda verdiği sözleri hatırlatarak, bu taahhütlerin yerine getirilmesini beklediklerini ifade etmişti.

Gelişmeler, S-400’lerin geleceğine yönelik tartışmaların hem Washington hem de Moskova ekseninde yakından izlendiğini bir kez daha gösterdi.

Reuters’ın duyurduğu haberde, Kiev yönetiminin, ticari gemiler ile sivil altyapıyı kapsayan karşılıklı bir ateşkes moratoryumu için harekete geçtiği aktarılmıştı.

Süreçte kilit rol oynayan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Türk gemilerinin de zarar gördüğü Karadeniz'deki tırmanışa dikkat çekmişti.

Bakan Fidan, "İlk önce askeri liman ve gemiler vuruluyordu, şimdi ticari gemiler ayrım gözetmeksizin hedef alınıyor. Ukrayna tarafının bu yöndeki talebini ve moratoryum mekanizması kurulması çağrımızı Rus mevkidaşlarımıza ilettik" ifadelerini kullanmıştı.

MOSKOVA: "ESKİ TAHIL KORİDORU ANLAŞMASINA DÖNÜŞ YOK"

Ankara'nın diplomatik temaslarına karşın Kremlin kanadından yapılan değerlendirmede, Türkiye'den resmi bir teklif alınmadığı öne sürülürken, Karadeniz’deki mevcut duruma ilişkin net bir tavır sergilendi.

Rus yetkililer, 2022-2023 döneminde Türkiye ve BM arabuluculuğunda uygulanan "Karadeniz Tahıl Koridoru" şartlarına geri dönülmeyeceğini kesin bir dille vurguladı.

Karadeniz’de her iki ülkenin birbirinin tarım ve petrol ihracatını kesmeye yönelik seyreden karşılıklı saldırıları, küresel gıda ve enerji arz güvenliğini tehdit etmeye devam ediyor.

ABD DE KAYGILI: FT’DEN "WASHİNGTON KİEV’İ UYARDI" İDDİASI

Ateşkes tartışmaları sürerken İngiltere merkezli Financial Times (FT) gazetesi de dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı.

Gazetenin haberine göre ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmesinde denizdeki saldırıların durdurulmasını talep etti.

Washington yönetiminin, özellikle Rus petrol tankerlerinin hedef alınması sonucu küresel enerji fiyatlarında yaşanabilecek olası sıçramalardan rahatsızlık duyduğu ve bu durumun ABD iç piyasasına yansımalarından endişe ettiği belirtiliyor.

Karar metninde, Kanada ekonomisinin zayıf geçen dönemin ardından toparlanma sinyalleri verdiği belirtilirken, enflasyonun da kademeli olarak yüzde 2 hedefi doğrultusunda gerilemesinin beklendiği ifade edildi.

EKONOMİDE TOPARLANMA MESAJI

Kanada Merkez Bankası, mevcut faiz seviyesinin ekonomik toparlanmayı desteklemek ve enflasyonu hedef seviyeye yaklaştırmak için uygun olduğunu vurguladı.

Açıklamada, "Yönetim Kurulu, Kanada ekonomisinin gücünü ve enflasyon görünümünü değerlendirmeye devam edecek ve gerektiğinde para politikasını ayarlamaya hazırdır." ifadelerine yer verildi.

MACKLEM'DEN FAİZ MESAJINDA DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİKLİK

Kanada Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem, önceki toplantılar öncesinde enerji fiyatları ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enflasyonu yeniden yükseltmesi halinde faiz artışlarının gündeme gelebileceğini ifade etmişti.

Ancak son değerlendirmesinde bu söylemini yinelemedi. Macklem bunun yerine, ABD'nin yeni ticaret kısıtlamaları uygulaması halinde ekonomik görünümün zayıflayabileceğini ve gerektiğinde faiz indiriminin değerlendirilebileceğine işaret etti.

BÜYÜME TAHMİNLERİ GÜNCELLENDİ

Bankanın yayımladığı Para Politikası Raporu'na göre Kanada ekonomisinin; 2026 yılında yüzde 0,7 2027 yılında yüzde 1,8 2028 yılında yüzde 1,8 oranında büyümesi bekleniyor.

Banka ayrıca ikinci çeyrek için yıllık bazda yüzde 2,5, üçüncü çeyrek için ise yüzde 1,5 büyüme öngördü.

ÜFE BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI

ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, haziran ayında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 0,3 geriledi, yıllık bazda ise yüzde 5,5 arttı.

Piyasa beklentisi, ÜFE'nin aylık bazda değişmemesi ve yıllık bazda yüzde 6,2 artması yönündeydi. Açıklanan veriler, hem aylık hem de yıllık bazda beklentilerin altında kaldı.

ÜRETİCİ FİYATLARI 10 AY SONRA İLK KEZ GERİLEDİ

Haziran verisiyle birlikte ABD'de üretici fiyatları 10 ay sonra ilk kez aylık bazda negatif gerçekleşti.

Üretici fiyatlarındaki yavaşlama, önümüzdeki dönemde tüketici enflasyonu üzerinde de aşağı yönlü baskı oluşabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

TÜFE DE 6 YIL SONRA İLK KEZ EKSİ GELMİŞTİ

ÜFE verisi öncesinde açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) de dikkat çekmişti.

Haziran ayında ABD'de TÜFE aylık bazda yüzde 0,4 gerilerken, yıllık enflasyon yüzde 3,5 ile beklentilerin altında gerçekleşmişti. Böylece tüketici fiyatları da Mayıs 2020'den bu yana ilk kez aylık bazda düşüş kaydetmişti.

GÖZLER FED'İN FAİZ KARARINDA

Enflasyon verilerinin ardından piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) izleyeceği para politikasına odaklandı.

CME FedWatch verilerine göre piyasalarda eylülde faiz artışı beklentisi yüzde 61 seviyesinde bulunuyor. Önümüzdeki dönemde açıklanacak enflasyon ve istihdam verileri, Fed'in yılın geri kalanındaki adımları açısından belirleyici olacak.

ALTIN FİYATLARI YÜKSELİŞE GEÇTİ

ABD Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin de etkisiyle altın fiyatlarında yükseliş görüldü.

Verinin ardından spot altın yüzde 0,34 yükselerek ons başına 4.073,60 dolar seviyesine kadar çıktı.

DEUTSCHE BANK KÜRESEL BÜYÜME TAHMİNİNİ AÇIKLADI

13 Temmuz 2026 tarihli "Q3 2026 Corporate Bank Quarterly" raporunda, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin belirsizliği artırdığı ancak küresel ekonominin savaş öncesi tahminlerden daha güçlü kaldığı belirtildi.

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın uzun süreli kapanmasının petrol piyasası üzerinden küresel büyüme için en önemli aşağı yönlü risk olduğu ifade edildi.

ABD EKONOMİSİ İÇİN BÜYÜME BEKLENTİSİ

Deutsche Bank'ın tahminlerine göre ABD ekonomisi:

2026: %2,3 büyüyecek. 2027: %2,2 büyüyecek.

Banka, gevşek kredi koşulları, maliye politikaları ve yapay zekâ yatırımlarının büyümeyi desteklediğini ancak olası yeni bir petrol şokunun tüketimi ve finansal koşulları olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

AVRUPA'DA ZAYIF GÖRÜNÜM SÜRÜYOR

Rapora göre:

Euro Bölgesi büyümesi 2026: %0,5 2027: %1,1

Almanya büyümesi 2026: %0,5 2027: %1,3

Deutsche Bank, Avrupa ekonomisinin Orta Doğu'daki kriz ve enerji fiyatlarındaki oynaklıktan etkilenmeye devam ettiğini vurguladı.

ÇİN VE GELİŞEN ÜLKELER İÇİN TAHMİNLER

Raporda Çin ekonomisinin:

2026: %4,7 2027: %4,5 büyümesinin beklendiği ifade edildi.

Gelişen piyasalar için ise büyüme tahminleri:

2026: %4,2 2027: %4,4 olarak açıklandı.

CEO GÜVENİ YENİDEN YÜKSELDİ

Deutsche Bank'ın CEO Güven Endeksi'ne göre ateşkesin ilan edilmesinin ardından şirket yöneticilerinin ekonomiye ilişkin güveni ikinci çeyrekte yeniden yükseldi.

Ancak raporda üçüncü çeyrekte jeopolitik gelişmeler nedeniyle görünümün yeniden değişebileceği uyarısı yapıldı.

HÜRMÜZ BOĞAZI EN BÜYÜK RİSK

Banka, küresel ekonomi açısından en önemli riskin savaşın uzaması ve Hürmüz Boğazı'nın uzun süre kapalı kalması olduğunu belirtti.

Rapora göre böyle bir senaryo petrol fiyatlarında sert yükselişe, enflasyon baskısının artmasına ve küresel finansal koşulların sıkılaşmasına neden olabilir.

Haber kaynakları, sürecin henüz nihai bir satış veya resmi geri dönüş kararından ziyade, güçlü bir siyasi niyet beyanı aşamasında olduğunu vurguluyor. Trump ile Erdoğan'ın konuyu teknik bürokrasiye boğmadan, liderler düzeyinde çözmek adına bir mektup teatisi (karşılıklı mektup gönderimi) yöntemi üzerinde durduğu belirtiliyor.

Trump’ın geçtiğimiz günlerde Türkiye’ye yönelik savunma sanayisi adımları sorulduğunda, "Türkiye’yi memnun edecek bir şey yapabiliriz" açıklaması da bu iddiaları destekler nitelikte.

S-400’LER NE OLACAK?

Trump yönetiminin bu siyasi iradesine karşılık, Washington'daki hukuk koridorları ve ABD Kongresi'nde ciddi bir direnç söz konusu.

Hatırlanacağı üzere Türkiye, 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın aldığı gerekçesiyle F-35 programından çıkarılmış ve yaptırımlara maruz kalmıştı.

Pentagon ve Kongre'deki ortak kaygı halen güncelliğini koruyor: S-400 radar ve sensör altyapısının, F-35’in radara yakalanmama gibi hassas teknik verilerini kopyalayarak Rusya'ya sızdırma riski.

Yasal mevzuata göre Türkiye’nin programa dönebilmesi için S-400’lerin statüsünde somut bir değişiklik yapılması gerekiyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in haziran ayında yaptığı, "Türkiye'ye F-35 satışının Amerikan hukukuna uygun şekilde nasıl mümkün olabileceğine dair bir inceleme yürütüyoruz ve şartların yerine getirildiğinin sertifikalandırılması gerekiyor" açıklaması, yönetimin formül arayışında olduğunu teyit ediyor.

Masadaki muhtemel senaryolar arasında ise şunlar yer alıyor:

• Sistemin tamamen devre dışı bırakılması, • S-400'lerin üçüncü bir ülkeye nakledilmesi, • ABD denetiminde bir ara formül bulunması.

JET MOTORU SATIŞI YAKINLAŞMANIN İLK SİNYALİYDİ

F-35 iddiaları, aslında iki ülke arasında son dönemde esen yumuşama rüzgarlarının ilk halkası değil. Trump yönetimi, geçtiğimiz ay Türkiye’ye 700 milyon doların üzerinde bir değere sahip onlarca askeri jet motorunun satışı için Kongre’ye resmi bildirimde bulunmuştu.

Savunma analistleri, bu motor satışının F-35 kadar kompleks olmasa da askeri diplomasi kanallarının yeniden çalışmaya başladığının net bir göstergesi olduğunu belirtiyor.

ANKARA ZİRVESİ BİR "YÖN TAYİNİ" OLACAK

Türk savunma sanayi ve piyasalar da bu haber akışını yakından takip ediyor. Türkiye’nin F-35 programına (hem üretim zinciri hem de tedarikçi olarak) geri dönme ihtimali, Türk havacılık sektörü üzerindeki siyasi risk primini düşürebilecek bir potansiyele sahip.

Ancak uzmanlar temkinli: Trump’ın kişisel ve siyasi tercihleri, ABD'de yürürlükte olan sert yasaların ve Kongre direncinin doğrudan önüne geçemez.

Bu nedenle Ankara’da gerçekleşecek NATO Zirvesi'nden mucizevi bir "anında dönüş" kararından ziyade, S-400 krizini çözecek yeni bir diplomatik müzakere takviminin çıkması en güçlü olasılık olarak değerlendiriliyor.

ABD'DE İSTİHDAM ARTIŞI BEKLENTİYİ KARŞILAYAMADI

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), haziran ayına ilişkin istihdam verilerini yayımladı.

Buna göre, tarım dışı istihdam haziran ayında 57 bin kişi arttı. Piyasalarda ise istihdamın 110 bin kişi artması bekleniyordu.

İşsizlik oranı ise beklentilerin aksine yüzde 4,2 olarak gerçekleşti. Piyasa beklentisi yüzde 4,3 seviyesindeydi.

İŞ GÜCÜNE KATILIM GERİLEDİ

Verilere göre işsiz sayısı haziran ayında 7,1 milyon kişi seviyesinde kaldı. İşsizlik oranı ve işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir değişim göstermedi.

İşgücüne katılım oranı 0,3 puan azalarak yüzde 61,5'e, istihdamın nüfusa oranı ise 0,2 puan düşüşle yüzde 59'a geriledi.

Uzun süreli işsiz sayısı 1,9 milyon kişi olurken, son bir yılda 286 bin kişi arttı. En az 27 haftadır işsiz olanların toplam işsizler içindeki payı ise yüzde 27,3 olarak hesaplandı.

PROFESYONEL HİZMETLERDE İSTİHDAM ARTTI

Haziran ayında profesyonel ve ticari hizmetler sektöründe istihdam 36 bin kişi arttı. Ekim 2025'ten bu yana sektörde toplam 172 bin kişilik istihdam artışı kaydedildi.

Sosyal yardım hizmetlerinde 25 bin, sağlık sektöründe ise 22 bin yeni istihdam oluşturuldu. Hastanelerdeki istihdam artışı 9 bin kişi olarak gerçekleşti.

Buna karşılık eğlence ve konaklama sektöründe istihdam 61 bin kişi azaldı. Düşüşte mevsimsel işe alımların beklenenden zayıf kalması etkili oldu.

Madencilik, inşaat, imalat, toptan ve perakende ticaret, ulaştırma, bilgi, finans, diğer hizmetler ve kamu sektörlerinde ise istihdamda belirgin bir değişim yaşanmadı.

SAATLİK KAZANÇLAR YÜKSELDİ

Özel sektör çalışanlarının ortalama saatlik kazancı haziranda 13 sent artarak 37,64 dolara yükseldi. Saatlik ücretler yıllık bazda yüzde 3,5 artış kaydetti.

Üretim ve yönetici olmayan çalışanların ortalama saatlik kazancı ise 7 sent artışla 32,38 dolar oldu.

İki gün süren yoğun müzakerelerin ardından, haziran ayında sağlanan geçici mutabakatın bazı teknik maddelerinde ilerleme kaydedilse de taraflar kalıcı bir barış anlaşmasına varmayı başaramadı.

Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD ve İran heyetlerinin Katarlı ve Pakistanlı arabulucular vasıtasıyla ayrı odalarda, dolaylı olarak bir araya geldiği bildirildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE DONDURULMUŞ FONLAR

Müzakerelere yakın kaynaklardan sızan bilgilere göre iki gün süren temasların odak noktasını, küresel ticaretin şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ve İran’ın uluslararası bankalarda dondurulmuş finansal fonlarının serbest bırakılması oluşturdu.

Savaş öncesi dönemde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) trafiğinin beşte birine ev sahipliği yapan boğazda, sular kısmen durulmuş olsa da riskler varlığını koruyor.

Geçici mutabakatta yer alan "ücretsiz geçiş" döneminin ağustos ortasında dolacağını hatırlatan Tahran yönetiminin, boğaz üzerindeki kontrolünün tanınmasını istediği ve bu tarihten sonra gemilerden geçiş ücreti almayı planladığı öğrenildi.

WASHİNGTON’DA SÖYLEM ÇATIŞMASI: NÜKLEER BAŞLIK KONUŞULDU MU?

Doha’daki teknik görüşmelerin içeriğine dair Washington kanadından gelen açıklamalar ise kafaları karıştırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, Washington’da yaptığı değerlendirmede İran’ın nükleer programına getirilecek kısıtlamalar konusunda yol katedildiğini öne sürdü.

Müzakere masasına yakın kaynaklar, iki günlük teknik oturumlarda nükleer başlığın hiçbir şekilde gündeme gelmediğini aktardı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise konuya açıklık getirerek, nükleer dosyasının ancak sonraki aşamalarda ve ilerleyen görüşmelerde masaya yatırılacağını ifade etti.

PETROL FİYATLARI DİPLOMASİNİN ETKİSİYLE GERİLEDİ

Doha’dan gelen "olumlu ilerleme" sinyalleri ve OPEC+ grubunun arz artıracağına yönelik beklentiler, küresel enerji piyasalarını rahatlattı.

Görüşmelerin ardından petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir gevşeme görüldü:

• Brent Petrol: 70,84 dolar • Ham Petrol (WTI): 67,75 dolar seviyelerine kadar çekildi.

Katar arabuluculuğu, haziran ayında savaşı durduran mutabakatın uygulanabilirliği açısından Doha temaslarını "umut verici" olarak nitelendirdi.

Bir sonraki kritik görüşmenin ise İran’ın hayatını kaybeden Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney için 9 Temmuz’da düzenlenecek olan resmi cenaze törenlerinin ardından gerçekleştirileceği açıklandı.

ADP tarafından yayımlanan verilere göre, özel sektör istihdamı haziran ayında 98 bin kişi arttı. Piyasa beklentisi ise istihdamın 118 bin kişi artması yönündeydi.

Mayıs ayına ilişkin 122 bin kişilik artış verisi ise revize edilmeyerek korundu.

GÖZLER TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİNE ÇEVRİLDİ

Beklentilerin altında kalan ADP verisi, ABD iş gücü piyasasında kademeli yavaşlamaya işaret etti.

Piyasaların odağında şimdi hafta içinde açıklanacak resmi tarım dışı istihdam verisi bulunuyor. Söz konusu veri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler açısından yakından takip edilecek.

Altının yönünü belirlemede önemli bir etken olan tarım dışı istihdam verisi ise 2 Temmuz'da (Yarın) açıklanacak.

TAHVİL FAİZLERİNDE HAREKETLİLİK

Verinin ardından ABD tahvil piyasasında dalgalı bir seyir izlendi.

İlk etapta yükselen tahvil faizleri daha sonra kazanımlarının bir kısmını geri verirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi son durumda 6,31 baz puan artışla yüzde 4,485 seviyesinde işlem gördü.

WİTKOFF VE KUSHNER DOHA'DA TEMASLARDA BULUNACAK

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü tarafından yapılan resmi açıklamaya göre Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı/eski başdanışmanı Jared Kushner, bölgesel gelişmeleri ele almak üzere Doha'daki Katarlı yetkililerle masaya oturacak.

Buna karşın Sözcü, bu temasların Washington ve Tahran arasında yeni bir müzakere sürecinin veya doğrudan bir zirvenin ön hazırlığı olmadığının altını çizdi.

"DOĞRUDAN DİPLOMATİK TEMAS OLARAK YORUMLANMAMALI"

Piyasalarda ve siyasi kulislerde oluşan "iki ülke doğrudan görüşecek" iddialarına açıklık getiren Katar Dışişleri Bakanlığı, mevcut konjonktürde ABD ve İranlı üst düzey yetkililerini bir araya getirecek herhangi bir resmi ajanda bulunmadığını kaydetti.

Doha'daki görüşmeler, iki ülke arasında doğrudan diplomatik bir müzakere kanalı açıldığı anlamına gelmiyor; süreç yalnızca Katarlı arabulucular üzerinden bölgesel istikrarı koruma amacı taşıyor.

Sabah saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarıyla küresel piyasalarda esen "Doha'da yumuşama" rüzgarı, Katar'ın bu temkinli ve net açıklamasıyla daha gerçekçi bir zemine oturdu.

Analistler, doğrudan bir müzakere olmasa bile Kushner ve Witkoff'un Doha ziyaretinin, bölgedeki gerilimi düşürmek adına dolaylı bir köprü görevi görebileceğini belirtiyor.

Konuya yakın güvenilir kaynaklara dayandırılan habere göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Türkiye'ye yüz milyonlarca dolar değerinde onlarca askeri jet motorunun satışını gerçekleştirmek üzere düğmeye bastı.

KAAN İÇİN MOTOR ALINACAK

Satışa konu olan ve Amerikan havacılık devi General Electric (GE) tarafından üretilen jet motorları, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yerlilik oranını artırma vizyonunun en stratejik halkası olan Milli Muharip Uçak KAAN projesinde kullanılacak.

İlk adımları 2016 yılında atılan Türkiye’nin ilk yerli beşinci nesil savaş uçağı KAAN için planlanan bu dev tedarik paketinin toplam maliyetinin 700 milyon doları aşacağı ifade ediliyor.

KONGRE'DE İTİRAZ VAR ANCAK SÜREÇ HIZLANIYOR

Söz konusu askeri satış pakedi, ABD kanadında tamamen pürüzsüz ilerlemiyor. ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Demokrat Gregory Meeks, gayriresmi inceleme süreci kapsamında satış planına yönelik itirazlarını dile getirdi ve pakete henüz yeşil ışık yakmadı.

Ancak Beyaz Saray kaynakları, Kongre'den gelen bu çatlak seslere rağmen satışın önümüzdeki günlerde netleşeceğini öngörüyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın, konuya ilişkin resmi satış bildirimini çok kısa bir süre içinde Kongre'nin onayına sunması bekleniyor. Konuyla ilgili görüşü sorulan ABD Dışişleri Bakanlığı ise henüz resmi bir açıklama yapmadı.

ANKARA'DAKİ TARİHİ NATO ZİRVESİ ÖNCESİ STRATEJİK VİRAJ

Jet motoru tedarikinde yaşanan bu sıcak gelişme, zamanlaması açısından da büyük bir sembolik ve stratejik öneme sahip.

Savunma harcamaları, yük paylaşımı ve küresel/bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden dizayn edildiği kritik bir dönemde Türkiye, 7-8 Temmuz tarihlerinde başkent Ankara'da gerçekleştirilecek tarihi 36. NATO Liderler Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Ukrayna heyetinin geçmişte bu anlaşmaları parafladığını hatırlatarak, "Bu anlaşmalar onlar için uygundu. Dolayısıyla İstanbul'da ulaşılan bu noktadan uzaklaşmak için bir neden görmüyorum" ifadelerini kullandı.

"KİEV, POZİSYONUNU GÜÇLENDİRMEYE ÇALIŞIYOR"

Son dönemde Ukrayna’nın Rus topraklarına yönelik gerçekleştirdiği saldırılara da değinen Putin, Kiev yönetiminin bu hamlelerle masada elini güçlendirmeyi hedeflediğini iddia etti. Putin, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kiev yönetimi, kendi girişimleriyle kesintiye uğrayan müzakerelerin yeniden başlaması ihtimaline karşı, kendileri için elverişli koşullar yaratmak ve pozisyonlarını güçlendirmek istiyor. Ancak sahadaki gerçekler farklı. Birliklerimiz ilerlemeye devam ediyor ve bu tür eylemler cephedeki durumu değiştiremeyecek."

MÜZAKERELER İÇİN 3 TEMEL KRİTER

Putin, Ukrayna ile yürütülecek olası bir barış sürecinin çerçevesini çizerek, görüşmelerin şu unsurlar dikkate alınarak sürdürülmesi gerektiğini belirtti:

• İstanbul Anlaşmaları: Sürecin kesintiye uğramasından önce tarafların üzerinde mutabık kaldığı ve Ukrayna heyetince paraflanan maddeler.

• Sahadaki Mevcut Gerçekler: Cephe hattındaki son durum ve askeri dengeler.

• İlan Edilen Prensipler: Rusya'nın krizin başından bu yana öne sürdüğü temel güvenlik ve stratejik şartlar.

Rusya lideri, bu kriterlerin yanı sıra Anchorage zirvesinde sağlanan uzlaşıların da müzakere masasında bağlayıcı olması gerektiğini sözlerine ekledi.

Downing Street'te düzenlediği basın toplantısında konuşan Starmer, bu sabah Kral Charles III ile görüştüğünü belirterek, İşçi Partisi'nin Ulusal Yürütme Komitesi'nden (NEC) yeni liderlik seçimi için takvimin belirlenmesini isteyeceğini söyledi.

Görev sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Starmer, başbakanlık görevini devredeceği halefine tam destek vereceğini ifade etti.

Starmer, adaylık başvurularının 9 Temmuz'da başlayacağını duyurdu.

İNGİLİZ STERLİNİ NE DURUMDA?

Şubat ayından bu yana Keir Starmer üzerindeki siyasi baskının artmasıyla değer kaybeden sterlin, son gelişmelerin ardından dolar karşısında yüzde 0,2 gerileyerek 1,319 seviyesine indi. İngiliz para birimi böylece son üç ayın en düşük seviyelerine yakın seyrini sürdürdü.

Opsiyon piyasalarında ise yatırımcıların sterlindeki olası dalgalanmalara karşı korunma talebinin arttığı görüldü. Bu durum, önümüzdeki haftalarda kur oynaklığına karşı hedge maliyetlerinin yükselmesine neden oldu.

Böylece özel sektör istihdamındaki artış, Ocak 2025'ten bu yana görülen en güçlü aylık yükseliş olarak kayıtlara geçti.

NİSAN VERİSİ AŞAĞI YÖNLÜ REVİZE EDİLDİ

Öte yandan nisan ayına ilişkin istihdam verisi de revize edildi. Daha önce 109 bin olarak açıklanan nisan ayı özel sektör istihdam artışı 105 bine çekildi.

HİZMET SEKTÖRÜ ÖNE ÇIKTI

Mayıs ayında istihdam artışının büyük bölümünü hizmet sektörü oluşturdu. Hizmet sektöründe istihdam 122 bin kişi artarken, imalat sanayisinde 8 bin kişilik artış kaydedildi.

Almanya’da siyasi yelpazenin her kanadından milletvekilleri, 1 Temmuz’dan itibaren maaşlarına yapılması öngörülen 500 euroluk artışın bu yıl için askıya alınması konusunda fikir birliğine vardı.

Mevcut yasal düzenlemeler uyarınca, Alman milletvekillerinin maaşlarının 1 Temmuz itibarıyla tam 497 euro artarak yaklaşık 12 bin 330 euroya yükselmesi bekleniyordu. Ancak iktidar ve muhalefet, halkın omzundaki ekonomik yük artarken siyasetçilerin zam almasını doğru bulmadı.

SİYASETTE NADİR GÖRÜLEN ZAM MUTABAKATI

Maaş artışının dondurulması kararı, Alman siyasetinde uzun zamandır görülmeyen geniş çaplı bir uzlaşıyı da beraberinde getirdi.

İktidarın büyük ortağı Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinin meclis işleri sorumlusu Steffen Bilger, RTL ve ntv televizyonlarına yaptığı açıklamada, zammın durdurulması konusunda partiler arasında tam bir mutabakat sağlandığını duyurdu.

Koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) yanı sıra muhalefet kanadında yer alan Sol Parti, Yeşiller ve aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) de bu karara tam destek verdiğini açıkladı.

"VATANDAŞA EK YÜK GELİRKEN SİYASETÇİ SORUMLULUK ALMALI"

Kararın arkasındaki en büyük motivasyon ise hükümetin önümüzdeki dönemde devreye alacağı tasarruf planları ve reform paketleri. SPD Genel Sekreteri Tim Klüssendorf, mayıs ayı başında yaptığı çıkışla partisinin vatandaşları etkileyecek ekonomik önlemler kapıdayken bu zammı askıya almak istediğini net bir şekilde dile getirmişti.

CDU cephesinden Steffen Bilger de bu hassasiyeti destekleyerek, ülkede bu yıl yapılacak kapsamlı reformların halka yeni mali yükler getireceğine dikkat çekti. Bilger, "Bu koşullarda siyasetçilerin de taşın altına elini koyması ve sorumluluk üstlenmesi en doğru adım olacaktır" diyerek kararın gerekçesini özetledi.

Alman meclisinde resmiyet kazanması beklenen bu kararla birlikte, siyaset dünyası ekonomik kriz döneminde toplumla dayanışma içinde olduğunun mesajını bütçe üzerinden vermiş oldu.

Kaynak: DW Türkçe

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde büyük bir gövde gösterisiyle duyurduğu ve mahsur kalan ticari gemileri kurtarmayı hedefleyen "Özgürlük Projesi" operasyonunun durdurulduğunu ilan etti.

Başkan Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, kararın arkasında diplomatik bir eşik olduğunu vurguladı. Pakistan başta olmak üzere bölge ülkelerinden gelen taleplerin ve İran ile yürütülen müzakerelerin bu kararda etkili olduğunu belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:

"İran’a karşı yürüttüğümüz harekattaki askeri başarılarımız ve nihai bir anlaşmaya varılması yönündeki büyük ilerleme dolayısıyla; anlaşmanın imzalanıp imzalanamayacağını görmek adına Özgürlük Projesi’ni kısa süreliğine durdurma kararı aldık. Ancak bölgedeki abluka tam yetkiyle devam etmektedir."

23 BİN SİVİLİN KADERİ MASADA

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından detaylandırılan projede, İran'ın boğazı kapatması nedeniyle bölgede mahsur kalan 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin ve yüzlerce ticari geminin güvenli tahliyesi planlanıyordu.

4 Mayıs’ta startı verilen operasyon, "tarafsız" ülkelerin krizden zarar görmemesi için başlatılmıştı.

PİYASALARDA TEMKİNLİ BEKLEYİŞ

Trump’ın bu hamlesi, askeri bir çatışma riskini şimdilik ötelese de ablukanın sürmesi piyasalardaki tansiyonu yüksek tutuyor.

Enerji koridorunun geleceği, taraflar arasında imzalanacak "nihai anlaşmanın" içeriğine bağlı.

İFLAS MASASINA TESLİM OLDU

Resmi kayıtlara göre şirket, 28 Nisan 2026 tarihinde ABD Teksas Kuzey Bölgesi İflas Mahkemesi’ne "Bölüm 7" (Chapter 7) kapsamında iflas başvurusu yaptı. Bu başvuru, şirketin borçlarını yapılandırmak yerine tüm varlıklarını satarak faaliyetlerine kalıcı olarak son vereceği anlamına geliyor.

Mahkeme belgelerine göre şirketin 50 ile 99 arasında alacaklısı bulunuyor. Şirketin varlıklarının satılarak borçların ödenmesi süreci resmen başlatıldı.

TEDARİK ZİNCİRİNDE "PATATES" ALARMI

Özellikle restoran zincirleri, çok şubeli işletmeler ve yerel marketler için kritik bir tedarikçi olan Potato Specialty; taze sebze-meyve, dondurulmuş ürünler ve kuru gıda dağıtımında bölgenin en önemli aktörlerinden biriydi.

Etki Alanı: Batı Teksas merkezli operasyonların durması, bölgedeki restoran ve market raflarında taze ürün arzı konusunda aksamalara yol açabilir.

Sektörel Risk: Uzmanlar, taze ürün dağıtımındaki bu tür büyük ölçekli kapanışların gıda sektöründe zincirleme fiyat artışlarını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

ABD PERAKENDE SEKTÖRÜNDE KARA TABLO

Potato Specialty’nin çöküşü, ABD genelinde orta ölçekli şirketlerin yaşadığı finansal darboğazın son örneği oldu. Yüksek maliyetler, artan lojistik giderleri ve faiz oranlarındaki yükseliş, köklü şirketleri bile ayakta kalamaz hale getirdi.

Kritik Veriler:

Mağaza Kapanışları: 2026 yılı sonuna kadar ABD genelinde 2 binden fazla mağazanın kapanması bekleniyor.

Nedenler: Pandemi sonrası değişen tüketici alışkanlıkları ve küçülen harcama bütçeleri, özellikle restoran tedarikçileri üzerinde büyük baskı oluşturuyor.

Kaynak: Dünya

Kendisine yönelik üçüncü suikast girişiminin ardından ilk defa kamuoyu önünde görünen Trump, "⁠(İran'dan) erken ayrılıp sorunun yeniden ortaya çıkmasına izin vermeyeceğiz." diye konuştu.

"İRANI YÖNETENLER OLDUKÇA KÖTÜ İNSANLAR"

Trump, "İranlılar bize yapmamız gereken türden bir anlaşmayla gelmiyorlar. Bu işi uygun bir şekilde halledeceğiz." ifadelerini kullandı.

İran'ı yönetenlerin "oldukça kötü insanlar" olduğunu ileri süren ABD Başkanı Trump, Tahran yönetiminin "iki haftalık süre içinde 42 bin protestocuyu öldürdüğünü" iddia etti.

Trump, İran'ın geçişleri kapaması nedeniyle "400'e yakın geminin" Hürmüz Boğazı'nda mahsur kaldığını vurguladı.

İran'ın donanması hakkında da konuşan Trump, bu ülkeye ait 159 geminin iki hafta içinde batırıldığını söyledi.

Trump, NATO'ya "trilyonlarca dolar harcadıklarının", buna rağmen Körfez'de verdikleri mücadelede ABD'nin NATO'dan hiçbir yardım alamadığının altını çizdi.

OKYANUSUN EN DEĞERLİ ATIĞI

Sperm balinalarının sindirim sisteminde oluşan ambergris, yıllarca okyanus sularında sürüklenerek kimyasal dönüşüm geçiriyor. Başlangıçta keskin ve nahoş bir kokuya sahip olan bu madde, zamanla tatlı, topraksı ve miskli bir aromaya bürünüyor. Bu dönüşüm ne kadar uzun sürerse, maddenin değeri o kadar artıyor.

PARFÜM ENDÜSTRİSİ NEDEN BU KADAR DEĞER VERİYOR?

Ambergisin parfümcülükteki işlevi sadece koku katmak değil. İçeriğindeki ambrein bileşiği, diğer koku moleküllerinin cilt üzerinde çok daha uzun süre kalmasını sağlayan doğal bir sabitleyici olarak görev yapıyor. Gucci ve Dior gibi lüks markalar geçmişte bu maddeyi formüllerinde kullandı. Günümüzde sentetik alternatifler yaygınlaşmış olsa da doğal ambergris piyasadaki prestijini koruyor.

KİLOGRAMI ALTININ YARISINA YAKIN

Ambergisin kaliteli örnekleri kilogramda 40.000 ila 65.000 dolar arasında işlem görüyor. İstisnai kalitedeki beyaz ve gri parçalar ise 120.000 dolara kadar çıkabiliyor. Karşılaştırma için: altının kilogramı bugün itibarıyla yaklaşık 154.000 dolar seviyesinde bulunuyor.

SAHİL BULGUSUNDAN MİLYONLUK SERVET

2016 yılında Umanlı üç balıkçı, 80 kilogramlık bir ambergris parçası buldu. Piyasa değerinin neredeyse 3 milyon dolara ulaştığı tahmin edilen bu parça, maddenin ne denli büyük servetlere kapı aralayabileceğini gözler önüne serdi. Ancak ABD başta olmak üzere birçok ülkede ambergris alım satımı yasal değil; nesli tehlike altındaki balinalardan elde edildiği gerekçesiyle koruma kapsamında tutuluyor.

Takip Edilecek Veri: Sentetik ambroxan kullanımının artmasıyla doğal ambergrisin piyasa fiyatının nasıl seyredeceği, lüks parfüm endüstrisinin 2026 hammadde tercihleri.

Bu içerik kamuya açık uluslararası kaynaklara dayanılarak derlenmiştir. Yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

KUSURSUZ ZAMANLAMA MI, BİLGİ SIZINTISI MI?

Habere göre, söz konusu yatırımcılar bölgesel gerilimin tırmanacağını adeta "nokta atışı" tahmin ederek, savunma sanayi şirketleri ve petrol vadeli işlemlerinde devasa "uzun" (yükseliş beklentisi) pozisyonlar açarken, sivil havacılık ve turizm endekslerinde agresif açığa satışlar (düşüş beklentisi) gerçekleştirdi. Gerilimin başlamasıyla birlikte piyasaların sert dalgalanması, bu gizemli fonlara sadece birkaç saat içinde yüz milyonlarca dolar haksız kâr getirdi. Finans uzmanları, bu denli büyük ve riskli bir hamlenin şansla açıklanamayacağını, ortada ciddi bir istihbarat sızıntısı olduğunu savunuyor.

KÜRESEL REGÜLATÖRLER HAREKETE GEÇTİ

Bu "kusursuz zamanlamalı" bahis, uluslararası denetleme kurumlarını da alarma geçirdi. Başta ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ve İngiltere'deki Finansal Yürütme Otoritesi (FCA) olmak üzere birçok kurumun, bu şüpheli işlemleri yapan aracı kurumları ve fon yöneticilerini incelemeye aldığı bildiriliyor. Soruşturmanın temel odak noktası, kapalı kapılar ardındaki jeopolitik ve askeri kararların Wall Street ve Londra'daki finansal aktörlere nasıl sızdırıldığı yönünde.

GÜVEN KRİZİ KAPIDA

Piyasalarda adil ticaret ilkesini derinden sarsan bu skandal, şimdiden büyük kurumsal yatırımcılar arasında bir güven krizine yol açtı. Analistler, eğer bu 1 milyar dolarlık hamlenin arkasında devletler arası bir istihbarat ticareti olduğu kanıtlanırsa, küresel borsalarda eşi benzeri görülmemiş bir hukuki sürecin başlayabileceğine dikkat çekiyor. Sadece kâr odaklı değil, siyasi şantaj boyutunun da masada olduğu belirtiliyor.

Görsel Kaynak: Getty İmages