ABD'DE İSTİHDAM ARTIŞI BEKLENTİYİ KARŞILAYAMADI

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), haziran ayına ilişkin istihdam verilerini yayımladı.

Buna göre, tarım dışı istihdam haziran ayında 57 bin kişi arttı. Piyasalarda ise istihdamın 110 bin kişi artması bekleniyordu.

İşsizlik oranı ise beklentilerin aksine yüzde 4,2 olarak gerçekleşti. Piyasa beklentisi yüzde 4,3 seviyesindeydi.

İŞ GÜCÜNE KATILIM GERİLEDİ

Verilere göre işsiz sayısı haziran ayında 7,1 milyon kişi seviyesinde kaldı. İşsizlik oranı ve işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir değişim göstermedi.

İşgücüne katılım oranı 0,3 puan azalarak yüzde 61,5'e, istihdamın nüfusa oranı ise 0,2 puan düşüşle yüzde 59'a geriledi.

Uzun süreli işsiz sayısı 1,9 milyon kişi olurken, son bir yılda 286 bin kişi arttı. En az 27 haftadır işsiz olanların toplam işsizler içindeki payı ise yüzde 27,3 olarak hesaplandı.

PROFESYONEL HİZMETLERDE İSTİHDAM ARTTI

Haziran ayında profesyonel ve ticari hizmetler sektöründe istihdam 36 bin kişi arttı. Ekim 2025'ten bu yana sektörde toplam 172 bin kişilik istihdam artışı kaydedildi.

Sosyal yardım hizmetlerinde 25 bin, sağlık sektöründe ise 22 bin yeni istihdam oluşturuldu. Hastanelerdeki istihdam artışı 9 bin kişi olarak gerçekleşti.

Buna karşılık eğlence ve konaklama sektöründe istihdam 61 bin kişi azaldı. Düşüşte mevsimsel işe alımların beklenenden zayıf kalması etkili oldu.

Madencilik, inşaat, imalat, toptan ve perakende ticaret, ulaştırma, bilgi, finans, diğer hizmetler ve kamu sektörlerinde ise istihdamda belirgin bir değişim yaşanmadı.

SAATLİK KAZANÇLAR YÜKSELDİ

Özel sektör çalışanlarının ortalama saatlik kazancı haziranda 13 sent artarak 37,64 dolara yükseldi. Saatlik ücretler yıllık bazda yüzde 3,5 artış kaydetti.

Üretim ve yönetici olmayan çalışanların ortalama saatlik kazancı ise 7 sent artışla 32,38 dolar oldu.

İki gün süren yoğun müzakerelerin ardından, haziran ayında sağlanan geçici mutabakatın bazı teknik maddelerinde ilerleme kaydedilse de taraflar kalıcı bir barış anlaşmasına varmayı başaramadı.

Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD ve İran heyetlerinin Katarlı ve Pakistanlı arabulucular vasıtasıyla ayrı odalarda, dolaylı olarak bir araya geldiği bildirildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE DONDURULMUŞ FONLAR

Müzakerelere yakın kaynaklardan sızan bilgilere göre iki gün süren temasların odak noktasını, küresel ticaretin şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ve İran’ın uluslararası bankalarda dondurulmuş finansal fonlarının serbest bırakılması oluşturdu.

Savaş öncesi dönemde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) trafiğinin beşte birine ev sahipliği yapan boğazda, sular kısmen durulmuş olsa da riskler varlığını koruyor.

Geçici mutabakatta yer alan "ücretsiz geçiş" döneminin ağustos ortasında dolacağını hatırlatan Tahran yönetiminin, boğaz üzerindeki kontrolünün tanınmasını istediği ve bu tarihten sonra gemilerden geçiş ücreti almayı planladığı öğrenildi.

WASHİNGTON’DA SÖYLEM ÇATIŞMASI: NÜKLEER BAŞLIK KONUŞULDU MU?

Doha’daki teknik görüşmelerin içeriğine dair Washington kanadından gelen açıklamalar ise kafaları karıştırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, Washington’da yaptığı değerlendirmede İran’ın nükleer programına getirilecek kısıtlamalar konusunda yol katedildiğini öne sürdü.

Müzakere masasına yakın kaynaklar, iki günlük teknik oturumlarda nükleer başlığın hiçbir şekilde gündeme gelmediğini aktardı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise konuya açıklık getirerek, nükleer dosyasının ancak sonraki aşamalarda ve ilerleyen görüşmelerde masaya yatırılacağını ifade etti.

PETROL FİYATLARI DİPLOMASİNİN ETKİSİYLE GERİLEDİ

Doha’dan gelen "olumlu ilerleme" sinyalleri ve OPEC+ grubunun arz artıracağına yönelik beklentiler, küresel enerji piyasalarını rahatlattı.

Görüşmelerin ardından petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir gevşeme görüldü:

• Brent Petrol: 70,84 dolar • Ham Petrol (WTI): 67,75 dolar seviyelerine kadar çekildi.

Katar arabuluculuğu, haziran ayında savaşı durduran mutabakatın uygulanabilirliği açısından Doha temaslarını "umut verici" olarak nitelendirdi.

Bir sonraki kritik görüşmenin ise İran’ın hayatını kaybeden Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney için 9 Temmuz’da düzenlenecek olan resmi cenaze törenlerinin ardından gerçekleştirileceği açıklandı.

ADP tarafından yayımlanan verilere göre, özel sektör istihdamı haziran ayında 98 bin kişi arttı. Piyasa beklentisi ise istihdamın 118 bin kişi artması yönündeydi.

Mayıs ayına ilişkin 122 bin kişilik artış verisi ise revize edilmeyerek korundu.

GÖZLER TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİNE ÇEVRİLDİ

Beklentilerin altında kalan ADP verisi, ABD iş gücü piyasasında kademeli yavaşlamaya işaret etti.

Piyasaların odağında şimdi hafta içinde açıklanacak resmi tarım dışı istihdam verisi bulunuyor. Söz konusu veri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler açısından yakından takip edilecek.

Altının yönünü belirlemede önemli bir etken olan tarım dışı istihdam verisi ise 2 Temmuz'da (Yarın) açıklanacak.

TAHVİL FAİZLERİNDE HAREKETLİLİK

Verinin ardından ABD tahvil piyasasında dalgalı bir seyir izlendi.

İlk etapta yükselen tahvil faizleri daha sonra kazanımlarının bir kısmını geri verirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi son durumda 6,31 baz puan artışla yüzde 4,485 seviyesinde işlem gördü.

WİTKOFF VE KUSHNER DOHA'DA TEMASLARDA BULUNACAK

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü tarafından yapılan resmi açıklamaya göre Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı/eski başdanışmanı Jared Kushner, bölgesel gelişmeleri ele almak üzere Doha'daki Katarlı yetkililerle masaya oturacak.

Buna karşın Sözcü, bu temasların Washington ve Tahran arasında yeni bir müzakere sürecinin veya doğrudan bir zirvenin ön hazırlığı olmadığının altını çizdi.

"DOĞRUDAN DİPLOMATİK TEMAS OLARAK YORUMLANMAMALI"

Piyasalarda ve siyasi kulislerde oluşan "iki ülke doğrudan görüşecek" iddialarına açıklık getiren Katar Dışişleri Bakanlığı, mevcut konjonktürde ABD ve İranlı üst düzey yetkililerini bir araya getirecek herhangi bir resmi ajanda bulunmadığını kaydetti.

Doha'daki görüşmeler, iki ülke arasında doğrudan diplomatik bir müzakere kanalı açıldığı anlamına gelmiyor; süreç yalnızca Katarlı arabulucular üzerinden bölgesel istikrarı koruma amacı taşıyor.

Sabah saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarıyla küresel piyasalarda esen "Doha'da yumuşama" rüzgarı, Katar'ın bu temkinli ve net açıklamasıyla daha gerçekçi bir zemine oturdu.

Analistler, doğrudan bir müzakere olmasa bile Kushner ve Witkoff'un Doha ziyaretinin, bölgedeki gerilimi düşürmek adına dolaylı bir köprü görevi görebileceğini belirtiyor.

Konuya yakın güvenilir kaynaklara dayandırılan habere göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Türkiye'ye yüz milyonlarca dolar değerinde onlarca askeri jet motorunun satışını gerçekleştirmek üzere düğmeye bastı.

KAAN İÇİN MOTOR ALINACAK

Satışa konu olan ve Amerikan havacılık devi General Electric (GE) tarafından üretilen jet motorları, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yerlilik oranını artırma vizyonunun en stratejik halkası olan Milli Muharip Uçak KAAN projesinde kullanılacak.

İlk adımları 2016 yılında atılan Türkiye’nin ilk yerli beşinci nesil savaş uçağı KAAN için planlanan bu dev tedarik paketinin toplam maliyetinin 700 milyon doları aşacağı ifade ediliyor.

KONGRE'DE İTİRAZ VAR ANCAK SÜREÇ HIZLANIYOR

Söz konusu askeri satış pakedi, ABD kanadında tamamen pürüzsüz ilerlemiyor. ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Demokrat Gregory Meeks, gayriresmi inceleme süreci kapsamında satış planına yönelik itirazlarını dile getirdi ve pakete henüz yeşil ışık yakmadı.

Ancak Beyaz Saray kaynakları, Kongre'den gelen bu çatlak seslere rağmen satışın önümüzdeki günlerde netleşeceğini öngörüyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın, konuya ilişkin resmi satış bildirimini çok kısa bir süre içinde Kongre'nin onayına sunması bekleniyor. Konuyla ilgili görüşü sorulan ABD Dışişleri Bakanlığı ise henüz resmi bir açıklama yapmadı.

ANKARA'DAKİ TARİHİ NATO ZİRVESİ ÖNCESİ STRATEJİK VİRAJ

Jet motoru tedarikinde yaşanan bu sıcak gelişme, zamanlaması açısından da büyük bir sembolik ve stratejik öneme sahip.

Savunma harcamaları, yük paylaşımı ve küresel/bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden dizayn edildiği kritik bir dönemde Türkiye, 7-8 Temmuz tarihlerinde başkent Ankara'da gerçekleştirilecek tarihi 36. NATO Liderler Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Ukrayna heyetinin geçmişte bu anlaşmaları parafladığını hatırlatarak, "Bu anlaşmalar onlar için uygundu. Dolayısıyla İstanbul'da ulaşılan bu noktadan uzaklaşmak için bir neden görmüyorum" ifadelerini kullandı.

"KİEV, POZİSYONUNU GÜÇLENDİRMEYE ÇALIŞIYOR"

Son dönemde Ukrayna’nın Rus topraklarına yönelik gerçekleştirdiği saldırılara da değinen Putin, Kiev yönetiminin bu hamlelerle masada elini güçlendirmeyi hedeflediğini iddia etti. Putin, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kiev yönetimi, kendi girişimleriyle kesintiye uğrayan müzakerelerin yeniden başlaması ihtimaline karşı, kendileri için elverişli koşullar yaratmak ve pozisyonlarını güçlendirmek istiyor. Ancak sahadaki gerçekler farklı. Birliklerimiz ilerlemeye devam ediyor ve bu tür eylemler cephedeki durumu değiştiremeyecek."

MÜZAKERELER İÇİN 3 TEMEL KRİTER

Putin, Ukrayna ile yürütülecek olası bir barış sürecinin çerçevesini çizerek, görüşmelerin şu unsurlar dikkate alınarak sürdürülmesi gerektiğini belirtti:

• İstanbul Anlaşmaları: Sürecin kesintiye uğramasından önce tarafların üzerinde mutabık kaldığı ve Ukrayna heyetince paraflanan maddeler.

• Sahadaki Mevcut Gerçekler: Cephe hattındaki son durum ve askeri dengeler.

• İlan Edilen Prensipler: Rusya'nın krizin başından bu yana öne sürdüğü temel güvenlik ve stratejik şartlar.

Rusya lideri, bu kriterlerin yanı sıra Anchorage zirvesinde sağlanan uzlaşıların da müzakere masasında bağlayıcı olması gerektiğini sözlerine ekledi.

Downing Street'te düzenlediği basın toplantısında konuşan Starmer, bu sabah Kral Charles III ile görüştüğünü belirterek, İşçi Partisi'nin Ulusal Yürütme Komitesi'nden (NEC) yeni liderlik seçimi için takvimin belirlenmesini isteyeceğini söyledi.

Görev sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Starmer, başbakanlık görevini devredeceği halefine tam destek vereceğini ifade etti.

Starmer, adaylık başvurularının 9 Temmuz'da başlayacağını duyurdu.

İNGİLİZ STERLİNİ NE DURUMDA?

Şubat ayından bu yana Keir Starmer üzerindeki siyasi baskının artmasıyla değer kaybeden sterlin, son gelişmelerin ardından dolar karşısında yüzde 0,2 gerileyerek 1,319 seviyesine indi. İngiliz para birimi böylece son üç ayın en düşük seviyelerine yakın seyrini sürdürdü.

Opsiyon piyasalarında ise yatırımcıların sterlindeki olası dalgalanmalara karşı korunma talebinin arttığı görüldü. Bu durum, önümüzdeki haftalarda kur oynaklığına karşı hedge maliyetlerinin yükselmesine neden oldu.

Böylece özel sektör istihdamındaki artış, Ocak 2025'ten bu yana görülen en güçlü aylık yükseliş olarak kayıtlara geçti.

NİSAN VERİSİ AŞAĞI YÖNLÜ REVİZE EDİLDİ

Öte yandan nisan ayına ilişkin istihdam verisi de revize edildi. Daha önce 109 bin olarak açıklanan nisan ayı özel sektör istihdam artışı 105 bine çekildi.

HİZMET SEKTÖRÜ ÖNE ÇIKTI

Mayıs ayında istihdam artışının büyük bölümünü hizmet sektörü oluşturdu. Hizmet sektöründe istihdam 122 bin kişi artarken, imalat sanayisinde 8 bin kişilik artış kaydedildi.

Almanya’da siyasi yelpazenin her kanadından milletvekilleri, 1 Temmuz’dan itibaren maaşlarına yapılması öngörülen 500 euroluk artışın bu yıl için askıya alınması konusunda fikir birliğine vardı.

Mevcut yasal düzenlemeler uyarınca, Alman milletvekillerinin maaşlarının 1 Temmuz itibarıyla tam 497 euro artarak yaklaşık 12 bin 330 euroya yükselmesi bekleniyordu. Ancak iktidar ve muhalefet, halkın omzundaki ekonomik yük artarken siyasetçilerin zam almasını doğru bulmadı.

SİYASETTE NADİR GÖRÜLEN ZAM MUTABAKATI

Maaş artışının dondurulması kararı, Alman siyasetinde uzun zamandır görülmeyen geniş çaplı bir uzlaşıyı da beraberinde getirdi.

İktidarın büyük ortağı Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinin meclis işleri sorumlusu Steffen Bilger, RTL ve ntv televizyonlarına yaptığı açıklamada, zammın durdurulması konusunda partiler arasında tam bir mutabakat sağlandığını duyurdu.

Koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) yanı sıra muhalefet kanadında yer alan Sol Parti, Yeşiller ve aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) de bu karara tam destek verdiğini açıkladı.

"VATANDAŞA EK YÜK GELİRKEN SİYASETÇİ SORUMLULUK ALMALI"

Kararın arkasındaki en büyük motivasyon ise hükümetin önümüzdeki dönemde devreye alacağı tasarruf planları ve reform paketleri. SPD Genel Sekreteri Tim Klüssendorf, mayıs ayı başında yaptığı çıkışla partisinin vatandaşları etkileyecek ekonomik önlemler kapıdayken bu zammı askıya almak istediğini net bir şekilde dile getirmişti.

CDU cephesinden Steffen Bilger de bu hassasiyeti destekleyerek, ülkede bu yıl yapılacak kapsamlı reformların halka yeni mali yükler getireceğine dikkat çekti. Bilger, "Bu koşullarda siyasetçilerin de taşın altına elini koyması ve sorumluluk üstlenmesi en doğru adım olacaktır" diyerek kararın gerekçesini özetledi.

Alman meclisinde resmiyet kazanması beklenen bu kararla birlikte, siyaset dünyası ekonomik kriz döneminde toplumla dayanışma içinde olduğunun mesajını bütçe üzerinden vermiş oldu.

Kaynak: DW Türkçe

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde büyük bir gövde gösterisiyle duyurduğu ve mahsur kalan ticari gemileri kurtarmayı hedefleyen "Özgürlük Projesi" operasyonunun durdurulduğunu ilan etti.

Başkan Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, kararın arkasında diplomatik bir eşik olduğunu vurguladı. Pakistan başta olmak üzere bölge ülkelerinden gelen taleplerin ve İran ile yürütülen müzakerelerin bu kararda etkili olduğunu belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:

"İran’a karşı yürüttüğümüz harekattaki askeri başarılarımız ve nihai bir anlaşmaya varılması yönündeki büyük ilerleme dolayısıyla; anlaşmanın imzalanıp imzalanamayacağını görmek adına Özgürlük Projesi’ni kısa süreliğine durdurma kararı aldık. Ancak bölgedeki abluka tam yetkiyle devam etmektedir."

23 BİN SİVİLİN KADERİ MASADA

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından detaylandırılan projede, İran'ın boğazı kapatması nedeniyle bölgede mahsur kalan 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin ve yüzlerce ticari geminin güvenli tahliyesi planlanıyordu.

4 Mayıs’ta startı verilen operasyon, "tarafsız" ülkelerin krizden zarar görmemesi için başlatılmıştı.

PİYASALARDA TEMKİNLİ BEKLEYİŞ

Trump’ın bu hamlesi, askeri bir çatışma riskini şimdilik ötelese de ablukanın sürmesi piyasalardaki tansiyonu yüksek tutuyor.

Enerji koridorunun geleceği, taraflar arasında imzalanacak "nihai anlaşmanın" içeriğine bağlı.

İFLAS MASASINA TESLİM OLDU

Resmi kayıtlara göre şirket, 28 Nisan 2026 tarihinde ABD Teksas Kuzey Bölgesi İflas Mahkemesi’ne "Bölüm 7" (Chapter 7) kapsamında iflas başvurusu yaptı. Bu başvuru, şirketin borçlarını yapılandırmak yerine tüm varlıklarını satarak faaliyetlerine kalıcı olarak son vereceği anlamına geliyor.

Mahkeme belgelerine göre şirketin 50 ile 99 arasında alacaklısı bulunuyor. Şirketin varlıklarının satılarak borçların ödenmesi süreci resmen başlatıldı.

TEDARİK ZİNCİRİNDE "PATATES" ALARMI

Özellikle restoran zincirleri, çok şubeli işletmeler ve yerel marketler için kritik bir tedarikçi olan Potato Specialty; taze sebze-meyve, dondurulmuş ürünler ve kuru gıda dağıtımında bölgenin en önemli aktörlerinden biriydi.

Etki Alanı: Batı Teksas merkezli operasyonların durması, bölgedeki restoran ve market raflarında taze ürün arzı konusunda aksamalara yol açabilir.

Sektörel Risk: Uzmanlar, taze ürün dağıtımındaki bu tür büyük ölçekli kapanışların gıda sektöründe zincirleme fiyat artışlarını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

ABD PERAKENDE SEKTÖRÜNDE KARA TABLO

Potato Specialty’nin çöküşü, ABD genelinde orta ölçekli şirketlerin yaşadığı finansal darboğazın son örneği oldu. Yüksek maliyetler, artan lojistik giderleri ve faiz oranlarındaki yükseliş, köklü şirketleri bile ayakta kalamaz hale getirdi.

Kritik Veriler:

Mağaza Kapanışları: 2026 yılı sonuna kadar ABD genelinde 2 binden fazla mağazanın kapanması bekleniyor.

Nedenler: Pandemi sonrası değişen tüketici alışkanlıkları ve küçülen harcama bütçeleri, özellikle restoran tedarikçileri üzerinde büyük baskı oluşturuyor.

Kaynak: Dünya

Kendisine yönelik üçüncü suikast girişiminin ardından ilk defa kamuoyu önünde görünen Trump, "⁠(İran'dan) erken ayrılıp sorunun yeniden ortaya çıkmasına izin vermeyeceğiz." diye konuştu.

"İRANI YÖNETENLER OLDUKÇA KÖTÜ İNSANLAR"

Trump, "İranlılar bize yapmamız gereken türden bir anlaşmayla gelmiyorlar. Bu işi uygun bir şekilde halledeceğiz." ifadelerini kullandı.

İran'ı yönetenlerin "oldukça kötü insanlar" olduğunu ileri süren ABD Başkanı Trump, Tahran yönetiminin "iki haftalık süre içinde 42 bin protestocuyu öldürdüğünü" iddia etti.

Trump, İran'ın geçişleri kapaması nedeniyle "400'e yakın geminin" Hürmüz Boğazı'nda mahsur kaldığını vurguladı.

İran'ın donanması hakkında da konuşan Trump, bu ülkeye ait 159 geminin iki hafta içinde batırıldığını söyledi.

Trump, NATO'ya "trilyonlarca dolar harcadıklarının", buna rağmen Körfez'de verdikleri mücadelede ABD'nin NATO'dan hiçbir yardım alamadığının altını çizdi.

OKYANUSUN EN DEĞERLİ ATIĞI

Sperm balinalarının sindirim sisteminde oluşan ambergris, yıllarca okyanus sularında sürüklenerek kimyasal dönüşüm geçiriyor. Başlangıçta keskin ve nahoş bir kokuya sahip olan bu madde, zamanla tatlı, topraksı ve miskli bir aromaya bürünüyor. Bu dönüşüm ne kadar uzun sürerse, maddenin değeri o kadar artıyor.

PARFÜM ENDÜSTRİSİ NEDEN BU KADAR DEĞER VERİYOR?

Ambergisin parfümcülükteki işlevi sadece koku katmak değil. İçeriğindeki ambrein bileşiği, diğer koku moleküllerinin cilt üzerinde çok daha uzun süre kalmasını sağlayan doğal bir sabitleyici olarak görev yapıyor. Gucci ve Dior gibi lüks markalar geçmişte bu maddeyi formüllerinde kullandı. Günümüzde sentetik alternatifler yaygınlaşmış olsa da doğal ambergris piyasadaki prestijini koruyor.

KİLOGRAMI ALTININ YARISINA YAKIN

Ambergisin kaliteli örnekleri kilogramda 40.000 ila 65.000 dolar arasında işlem görüyor. İstisnai kalitedeki beyaz ve gri parçalar ise 120.000 dolara kadar çıkabiliyor. Karşılaştırma için: altının kilogramı bugün itibarıyla yaklaşık 154.000 dolar seviyesinde bulunuyor.

SAHİL BULGUSUNDAN MİLYONLUK SERVET

2016 yılında Umanlı üç balıkçı, 80 kilogramlık bir ambergris parçası buldu. Piyasa değerinin neredeyse 3 milyon dolara ulaştığı tahmin edilen bu parça, maddenin ne denli büyük servetlere kapı aralayabileceğini gözler önüne serdi. Ancak ABD başta olmak üzere birçok ülkede ambergris alım satımı yasal değil; nesli tehlike altındaki balinalardan elde edildiği gerekçesiyle koruma kapsamında tutuluyor.

Takip Edilecek Veri: Sentetik ambroxan kullanımının artmasıyla doğal ambergrisin piyasa fiyatının nasıl seyredeceği, lüks parfüm endüstrisinin 2026 hammadde tercihleri.

Bu içerik kamuya açık uluslararası kaynaklara dayanılarak derlenmiştir. Yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

KUSURSUZ ZAMANLAMA MI, BİLGİ SIZINTISI MI?

Habere göre, söz konusu yatırımcılar bölgesel gerilimin tırmanacağını adeta "nokta atışı" tahmin ederek, savunma sanayi şirketleri ve petrol vadeli işlemlerinde devasa "uzun" (yükseliş beklentisi) pozisyonlar açarken, sivil havacılık ve turizm endekslerinde agresif açığa satışlar (düşüş beklentisi) gerçekleştirdi. Gerilimin başlamasıyla birlikte piyasaların sert dalgalanması, bu gizemli fonlara sadece birkaç saat içinde yüz milyonlarca dolar haksız kâr getirdi. Finans uzmanları, bu denli büyük ve riskli bir hamlenin şansla açıklanamayacağını, ortada ciddi bir istihbarat sızıntısı olduğunu savunuyor.

KÜRESEL REGÜLATÖRLER HAREKETE GEÇTİ

Bu "kusursuz zamanlamalı" bahis, uluslararası denetleme kurumlarını da alarma geçirdi. Başta ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ve İngiltere'deki Finansal Yürütme Otoritesi (FCA) olmak üzere birçok kurumun, bu şüpheli işlemleri yapan aracı kurumları ve fon yöneticilerini incelemeye aldığı bildiriliyor. Soruşturmanın temel odak noktası, kapalı kapılar ardındaki jeopolitik ve askeri kararların Wall Street ve Londra'daki finansal aktörlere nasıl sızdırıldığı yönünde.

GÜVEN KRİZİ KAPIDA

Piyasalarda adil ticaret ilkesini derinden sarsan bu skandal, şimdiden büyük kurumsal yatırımcılar arasında bir güven krizine yol açtı. Analistler, eğer bu 1 milyar dolarlık hamlenin arkasında devletler arası bir istihbarat ticareti olduğu kanıtlanırsa, küresel borsalarda eşi benzeri görülmemiş bir hukuki sürecin başlayabileceğine dikkat çekiyor. Sadece kâr odaklı değil, siyasi şantaj boyutunun da masada olduğu belirtiliyor.

Görsel Kaynak: Getty İmages

İran resmi kaynaklarından yapılan açıklamada, kararın bir tercih değil, ABD'nin devam eden deniz ablukasına karşı bir zorunluluk olduğu vurgulandı. Ordu yetkilileri, bölgedeki ABD baskısı kırılmadığı sürece stratejik geçiş noktasının kapalı kalacağını duyurdu.

Açıklamada, "Daha önceki müzakerelerde varılan anlaşmaların ardından İran, iyi niyetle sınırlı sayıda petrol tankerinin ve ticari geminin Hürmüz Boğazı'ndan kontrollü bir şekilde geçmesine izin vermeyi kabul etmişti. Ne yazık ki defalarca sözlerini tutmamalarıyla bilinen ABD'liler, sözde abluka bahanesiyle korsanlık ve hırsızlığa devam ediyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı'nın kontrolü eski haline döndürüldü ve bu stratejik boğaz, İran Silahlı Kuvvetlerinin sıkıyönetimi ve kontrolü altına alındı" denildi.

ABD'nin İran ablukasına son vermediği sürece Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağının altı çizildi.

KÜRESEL PİYASALAR VE PETROL SEVKİYATI ALARMDA

Dünyadaki deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu kritik su yolunun kapatılması, küresel enerji piyasalarında şimdiden panik dalgasına yol açtı.

Abbas Irakçi'nin "açıldı" duyurusundan hemen sonra gelen bu kapatma kararı, İran içindeki askeri ve siyasi kanatlar arasındaki strateji farklılığını veya sahada Washington ile Tahran arasındaki pazarlıkların tıkandığı yorumunu gündeme getirdi.

Lübnan’daki ateşkes süreci ile İran müzakerelerinin birbirine bağlı olup olmadığı yönündeki soruları yanıtlayan Trump, iki konunun teknik olarak ayrı olduğunu ancak "psikolojik bir bağ" taşıdığını ifade etti. Lübnan’a yardım sözü veren Trump, asıl odağının İran’ın nükleer kapasitesi olduğunu vurguladı.

URANYUMUN TAMAMI ABD’YE GETİRİLECEK

İran’daki zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin planlarını açıklayan Trump, diplomasi masasında oldukça radikal bir talep sundu:

"İran’a gideceğiz ve onlarla çalışarak uranyumun yüzde yüzünü ABD’ye getireceğiz. Eğer bu konuda bir uzlaşma sağlayamazsak, süreci çok farklı ve hiç de dostane olmayan bir yöntemle yöneteceğiz."

"ABLUKA SÜRÜYOR, BOMBALAMA MASADA"

Hürmüz Boğazı ve çevresindeki askeri baskının devam ettiğini hatırlatan ABD Başkanı, ateşkesin uzatılması konusunda ise iyimser bir tablo çizmedi.

İran’ın şu an fiili bir abluka altında olduğunu belirten Trump, anlaşma masasının devrilmesi senaryosuna ilişkin şu çarpıcı ifadeleri kullandı:

"Belki ateşkesi uzatmam. Şu an ablukamız sürüyor; yani bir nevi hapis altındasınız. Eğer anlaşma olmazsa, maalesef sizi yeniden bombalamak zorunda kalacağız."

TRUMP’IN PLANI NE? DİPLOMASİDE "HAVUÇ VE SOPANIN" ÖTESİ

Trump’ın bu açıklamaları, Washington’ın Tahran üzerindeki "maksimum baskı" politikasını bir üst seviyeye taşıdığını gösteriyor.

Uranyumun tamamının ABD’ye nakledilmesi talebi, uluslararası arenada yeni bir tartışma başlatacak kadar iddialı bir hamle olarak değerlendirilirken, "bombalama" tehdidinin bölgedeki dengeleri nasıl etkileyeceği merak konusu.

NE OLDU?

İran, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafik için tamamen açık olduğunu duyurdu. Yaklaşık iki aydan bu yana küresel enerji piyasalarını sarsan krizin en önemli adımı atılmış oldu. Açıklamanın ardından petrol fiyatları sert düştü.

Bu haber piyasalarda anında yankı buldu. Petrol 91 dolara geriledi, dolar endeksi zayıfladı, risk iştahı bir anda canlandı. Kripto piyasası bu tablonun en hızlı yansıdığı alan oldu.

BTC: 77.000 DOLAR DUVARI

BTC bugün 77.666 dolara kadar yükseldi. Haftalık bazda yüzde 8'in üzerinde kazanan Bitcoin için şimdi kritik soru şu: 76.000 dolardaki satış duvarı aşılabilecek mi?

Bitcoin 77 bin doların hemen üzerinde seyrediyor. Bu seviyede yaklaşık 450 milyon dolarlık satış emri birikmiş durumda. Türev piyasası verileri de temkinli bir tablo çiziyor.

BTC Günlük Grafik:

76.000 dolar aşılırsa bir sonraki hedef 80.000-80.600 dolar bandı. Bu bölge 200 günlük hareketli ortalama ile örtüşüyor ve ayı-boğa savaşının gerçek sınırını oluşturuyor. Aşağıda ise 73.500 ve 70.000 dolar güçlü destek seviyeleri.

ETH: 2.499 DİRENÇ KAPIDA

ETH bugün yüzde 5,52 artışla 2.432 dolara ulaştı. Hürmüz haberinin kripto piyasasındaki en güçlü etkisi Ethereum'da hissedildi.

Ethereum bu çeyrekte 200,4 milyon işlemle tarihin en yoğun çeyreğini geçirdi. Bu 200 milyon işlem eşiğini ilk kez aşması ve üç yıllık bir toparlanmanın zirvesine karşılık geliyor.

ETH için bir sonraki kritik seviye 2.499 dolar. Bu, haftalardır test edilen düşen kanalın üst bandı. Bu seviyenin güçlü hacimle kırılması 2.650 ve ardından 2.900 dolar hedeflerini gündeme getirecek. Glamsterdam güncellemesi de yaklaşıyor — iki katalizör aynı anda devrede.

ETH Haftalık Grafik

TÜRK YATIRIMCI İÇİN ANLIK TABLO

Şu an piyasalardaki tablo şöyle:

BTC yaklaşık 2,9 milyon TL. ETH yaklaşık 940.000 TL. Gram altın yaklaşık 6.900 TL bandında. Petrol düşüyor, dolar zayıflıyor. Bu ikili etki TL üzerindeki baskıyı hafifletiyor.

Kısa vadede üç kritik test önde: BTC'nin 76.000 satış duvarını aşıp aşamayacağı, ETH'nin 2.499 kanalını kırıp kıramayacağı ve altının 5.000 dolar direncini test edip edemeyeceği.

TAKİP EDİLMESİ GEREKEN VERİLER

S&P Türkiye kredi notu kararı bugün, Fed 28-29 Nisan toplantısı, Hürmüz geçişlerinin normalleşme hızı ve BTC ETF haftalık giriş verileri önümüzdeki haftanın belirleyici göstergeleri.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir. Bu içeriğin telif hakkı hisse.net'e aittir. İzinsiz kopyalanması hukuki işlem başlatılmasına neden olabilir.

Kaynaklar: Bloomberg, CoinDesk ve Fortune piyasa verileri esas alınarak derlenmiştir.

Neden Önemli?

IMF'nin yılda iki kez yayımladığı Dünya Ekonomik Görünümü raporu küresel piyasalar için kritik bir referans noktası. Türkiye dahil tüm büyük ekonomiler için büyüme, enflasyon ve istihdam tahminleri güncelleniyor. Bu tahminler yabancı yatırımcıların ülke değerlendirmelerini, kredi notlarını ve sermaye akışlarını doğrudan etkiliyor. BIST'teki yabancı yatırımcı ilgisi, TL'nin seyri ve Türkiye'nin uluslararası borçlanma maliyetleri bu rapora duyarlı.

Türkiye Büyüme Tahmini Yükseldi

IMF Ocak 2026 güncellemesinde Türkiye'nin 2025 yılında yüzde 4,1 büyüdüğünü tahmin etti. 2026 büyüme tahmini ise yüzde 4,2'ye yükseltildi. Bu rakam Ekim 2025 tahminindeki yüzde 3,7'nin belirgin biçimde üzerinde.

IMF küresel ekonominin 2025'te yüzde 3,3 büyüdüğünü ve 2026'da bu tempoyu koruyacağını öngörüyor. 2026 tahmini bir önceki rapora kıyasla 0,2 puan yukarı revize edildi. Ticaret gerilimlerinin azalması ve teknoloji odaklı yatırımların sürmesi bu revizyonun temel gerekçeleri arasında yer alıyor.

IMF verilerine göre 2026 enflasyon beklentilerinde ülkeler arası ayrışma belirginleşiyor. Grafik, özellikle ABD’de enflasyon tahminlerinin yukarı yönlü revize edildiğini gösterirken; Euro Bölgesi’nde daha sınırlı bir gerileme, Çin’de ise keskin bir dezenflasyon beklentisi öne çıkıyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise enflasyonun görece yüksek seviyelerde kalmaya devam edeceği öngörülüyor:

İran Savaşı Raporda Nasıl Ele Alındı?

Nisan 2026 raporu iki özel analitik bölüm içeriyor. Birincisi savunma harcamalarının makroekonomisi. Rapor, büyük savunma harcama patlamalarının kısa vadede ekonomik aktiviteyi artırdığını ancak enflasyonu geçici olarak yükselttiğini ve orta vadede ciddi mali zorluklar yarattığını ortaya koyuyor. Tipik bir savunma harcama patlamasında iki buçuk yıl içinde GSYİH'nin yaklaşık 2,7 puanı kadar artış yaşanıyor, bunun üçte ikisi açık finansmanıyla karşılanıyor.

İkinci bölüm savaşların makroekonomik sonuçlarını ele alıyor. Çatışmalar savaşın yaşandığı ekonomilerde büyük ve kalıcı üretim kayıplarına yol açıyor. Bu kayıplar finansal krizlerin veya şiddetli doğal afetlerin yarattığı hasarı bile aşıyor. İyileşmeler yavaş ve eşitsiz seyrediyor, ağırlıklı olarak işgücü tarafından sürükleniyor.

Küresel Büyüme Görünümü

ABD büyüme tahmini 2026 için yüzde 2,4'e yükseltildi. Avro Bölgesi yüzde 1,3 büyümesi bekleniyor. Çin yüzde 4,5, Hindistan yüzde 6,4 büyüme öngörülüyor. Yapay zekanın küresel büyümeye 2026'da 0,3 puana kadar katkı sağlayabileceği de raporda yer alıyor.

Türk Yatırımcıya Etkisi

IMF'nin Türkiye büyüme tahminini yükseltmesi birkaç açıdan önem taşıyor. Yabancı yatırımcılar IMF tahminlerini ülke risk değerlendirmelerinde temel gösterge olarak kullanıyor. Büyüme tahmininin yükselmesi Türkiye'nin gelişmekte olan piyasalar arasındaki göreli çekiciliğini artırıyor. Bu tablo BIST'e yönelik yabancı sermaye girişini destekleyebilir.

Öte yandan raporun savunma harcamalarına ilişkin uyarıları da Türkiye açısından dikkat çekici. Türkiye savunma bütçesini son yıllarda önemli ölçüde artırdı. IMF'nin ortaya koyduğu model bu tür harcamaların kısa vadeli büyümeyi desteklediğini ancak orta vadeli mali dengeyi zorladığını gösteriyor.

Takip Edilmesi Gereken Veriler

IMF'nin güncellenmiş Türkiye enflasyon tahmini, cari açık projeksiyonu ve dış borç görünümü Türk yatırımcı için önemli göstergeler. Raporun tamamı bugün IMF'nin resmi sitesinde yayımlanıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir. Bu içeriğin telif hakkı hisse.net'e aittir. İzinsiz kopyalanması hukuki işlem başlatılmasına neden olabilir.

Kaynaklar: IMF Dünya Ekonomik Görünümü Nisan 2026 raporu ve Türkiye Today IMF haberleri esas alınarak derlenmiştir.

Pakistan'ın başkenti İslamabad’da gerçekleşen tarihi zirvede, Washington yönetiminden Tahran’ın elini rahatlatacak kritik bir adım geldi.

Üst düzey bir İranlı yetkiliden alınan bilgilere göre milyarlarca dolarlık varlığın serbest bırakılması konusunda Washington yönetimi onay verdi.

Bu hamle, müzakerelerin devamı için hayati bir "güven artırıcı önlem" olarak nitelendiriliyor.

MASADAKİ DİĞER DOSYA: LÜBNAN’DA ATEŞKES

Tahran yönetimi, müzakerelerin sağlıklı bir zeminde yürümesi için sadece mali kaynakların serbest bırakılmasını değil, aynı zamanda Lübnan’da kalıcı bir ateşkesin sağlanmasını da ön şart olarak sunmuştu.

İslamabad’daki görüşmelerde Lübnan dosyasının, varlıkların iadesi kararıyla eş zamanlı olarak nasıl şekilleneceği merak konusu.

6 HAFTALIK SAVAŞIN SEYRİ DEĞİŞİYOR

28 Şubat’ta başlayan ve bölgeyi ateş çemberine çeviren saldırılar sonrası tarafların ilk kez bu düzeyde bir araya gelmesi, küresel piyasalarda ve diplomatik çevrelerde temkinli bir iyimserlik yarattı.

Müzakerelerin Ana Gündem Maddeleri:

• Varlıkların İadesi: ABD'nin onay verdiği sürecin teknik detayları. • Askeri Operasyonların Durdurulması: Bölgesel bir ateşkes takvimi. • Lübnan ve Bölge Güvenliği: İran'ın bölgedeki nüfuz alanlarına yönelik saldırıların durdurulması.

İslamabad’dan gelecek resmi açıklamalar, savaşın yerini kalıcı bir barışa mı yoksa geçici bir ateşkese mi bırakacağını belirleyecek.

"URANYUM ZENGİNLEŞTİRME DEVAM ETMEYECEK"

Trump paylaşımında, "ABD, bir rejim değişikliği yaşadığını tespit ettiğimiz İran ile yakın iş birliği içinde çalışacak ve bu sürecin çok verimli geçeceğine inanıyoruz! İran'da uranyum zenginleştirme faaliyetleri devam etmeyecek. ABD, İran ile birlikte çalışarak derinlere gömülmüş olan tüm nükleer 'tozu' kazıyıp çıkaracak." ifadelerini kullandı.

Bölgenin hassas uydu gözetimi altında olduğunu vurgulayan Trump, "Saldırının gerçekleştiği tarihten bu yana hiçbir şeye dokunulmamıştır" dedi.

"YAPTIRIM VE TARİFELER GÖRÜŞÜLÜYOR"

Trump açıklamasında, "İran ile tarifeler ve yaptırımlar konusunda görüşmeler yapıyor ve yapmaya devam edeceğiz. 15 maddenin büyük çoğunluğunda mutabıkız" ifadelerine yer verdi.

SİLAH SATAN ÜLKELERE YAPTIRIM

Trump bir diğer paylaşımında ise İran'a silah tedarik eden ülkelere yönelik yaptırım uygulanacağını duyurdu. Açıklamada, "İran'a silah tedarik eden ülkeler, ABD'ye sattığı tüm mal ve ürünler üzerinden yüzde 50 gümrük vergisine tabi tutulacaktır. Bu uygulama hemen yürürlüğe girecektir. Hiçbir istisna ya da muafiyet söz konusu değildir!" ifadeleri kullanıldı.

İtalya’nın sunduğu “flat tax” (sabit vergi) sistemi, ülke dışından gelen yüksek gelirli bireyler için oldukça cazip. Bu sistem sayesinde belirli bir sabit vergi karşılığında global gelirler üzerinden daha düşük vergi yükü oluşuyor. Bu da Milano’yu Londra, Paris ve hatta Dubai gibi merkezlerle rekabette öne taşıyor.

Finans, Moda ve Yaşam Tarzı Tek Noktada Buluşuyor

Milano’nun cazibesi yalnızca vergi avantajlarıyla sınırlı değil. Şehir, aynı zamanda Avrupa’nın finans merkezi olma yolunda hızla ilerliyor. Bankacılık, yatırım ve varlık yönetimi alanındaki gelişmeler, zengin yatırımcıların ilgisini artırıyor.

Buna ek olarak Milano; moda, sanat ve gastronomi gibi alanlarda sunduğu üst düzey yaşam tarzıyla da dikkat çekiyor. Şehir, hem iş hem de yaşam kalitesi açısından dengeli bir profil sunuyor. Bu da özellikle “yerleşik zengin” profilini çekmekte önemli rol oynuyor.

Dubai’ye Alternatif Arayanlar İçin Yeni Adres

Uzun yıllardır ultra zenginlerin gözdesi olan Dubai, vergi avantajları ve lüks yaşam olanaklarıyla öne çıkıyordu. Ancak Avrupa’da yaşamak isteyen ve aynı zamanda vergi avantajlarından faydalanmak isteyen kesim için Milano güçlü bir alternatif olarak yükseliyor.

Milano’nun Avrupa Birliği içinde yer alması, hukuki güvenlik, eğitim ve sağlık sistemlerine erişim gibi faktörler de tercih edilmesinde etkili oluyor. Özellikle aile ofisleri ve yüksek net değerli bireyler (HNWI), bu avantajları göz önünde bulundurarak Milano’ya yöneliyor.

Lüks Tüketim ve Gayrimenkulde Patlama

Şehre yönelen yüksek gelir grubu yalnızca konut piyasasını değil, Milano’nun tüm lüks tüketim ekosistemini derinden dönüştürüyor. Özellikle Via Montenapoleone, Via della Spiga ve Galleria Vittorio Emanuele II gibi dünyanın en prestijli alışveriş noktalarında ciddi bir hareketlilik dikkat çekiyor.

Lüks moda markaları, saat üreticileri ve mücevher devleri Milano’daki satışlarını artırırken, şehirdeki mağaza başına düşen ortalama harcama tutarlarında da gözle görülür bir yükseliş yaşanıyor. Sadece turist kaynaklı harcamalar değil, artık şehirde yaşayan yüksek net değerli bireylerin düzenli tüketimi bu artışın ana sürükleyicisi haline gelmiş durumda.

Öte yandan, ultra lüks segmentte “kişiselleştirilmiş deneyim” talebi de hızla büyüyor. Özel alışveriş davetleri, kapalı showroom satışları, birebir stil danışmanlığı ve markaların yalnızca davetle erişilebilen koleksiyonları Milano’da daha yaygın hale geliyor. Bu durum, şehri klasik bir alışveriş destinasyonundan çıkarıp, yüksek gelir grubuna özel bir “yaşam tarzı platformu”na dönüştürüyor.

Lüks otomobil satışlarında da benzer bir tablo öne çıkıyor. Ferrari, Lamborghini ve Bentley gibi markaların showroom trafiğinde artış gözlenirken, kişiye özel üretim taleplerinin yükseldiği belirtiliyor. Aynı şekilde özel jet kiralama, concierge hizmetleri ve premium kulüp üyelikleri gibi alanlarda da talep ciddi şekilde büyüyor.

Gayrimenkul tarafında ise bu tüketim artışı doğrudan fiyatlara yansıyor. Şehrin merkezi bölgelerinde metrekare fiyatları rekor seviyelere ulaşırken, yeni projeler “ultra lüks rezidans” konseptiyle pazarlanıyor. Akıllı ev sistemleri, özel güvenlik, concierge hizmetleri ve otel konforunda yaşam alanları artık standart hale geliyor.

Tüm bu gelişmeler, Milano’nun sadece bir yatırım merkezi değil, aynı zamanda küresel ölçekte bir “servet vitrini” haline geldiğini gösteriyor. Özellikle Brera, Porta Nuova ve CityLife gibi bölgeler, yeni zengin yerleşim alanları olarak öne çıkıyor. Bu bölgelerdeki rezidans projeleri, uluslararası yatırımcıların yoğun ilgisini çekiyor.

Avrupa’nın Yeni Servet Merkezi mi?

Uzmanlara göre Milano, önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın en önemli servet merkezlerinden biri haline gelebilir. Özellikle Brexit sonrası Londra’nın cazibesinin kısmen azalması, bu süreci hızlandıran faktörlerden biri olarak gösteriliyor.

İtalya’nın attığı adımların devam etmesi halinde Milano’nun, yalnızca Avrupa’da değil küresel ölçekte de Dubai ile yarışan bir finans ve yaşam merkezi haline gelmesi bekleniyor.

*Bu haber, The Guardian’da yayımlanan ve Lisa O'Carroll imzalı içerikten derlenmiştir.

• Milano Galeria Vittorio Emanuele II: Getty Images / Andrea Pistolesi Özel jet ve havaalanı sahnesi: Alamy Stock Photo La Scala Opera Binası iç mekan: Shutterstock / Vivida Photo PC Milano Duomo Meydanı: Getty Images / Alexander Spatari Lüks otomobil ve alışveriş sahnesi: Alamy Stock Photo

Olası bir başarısızlık durumunda sivil yerleşimlerin hayati damarlarını hedef alacaklarını ima eden Trump, şu ifadeleri kullandı:

"Umutlarımızı koruyoruz ancak gerçek şu ki; bütün ülke tek bir gecede yok edilebilir. Ve o gece, yarın gece olabilir."

HEDEFTE ELEKTRİK SANTRALLERİ VE KÖPRÜLER VAR

Trump, olası bir askeri harekatın kapsamına dair stratejik detaylar da paylaştı.

İran’ın tamamen felç edilmesini öngören senaryoda, özellikle elektrik santralleri ve köprülerin birincil hedef olduğunu vurguladı.

Cenevre Sözleşmesi ve uluslararası hukukun sivil altyapıyı koruyan maddelerine ilişkin sorulara ise soğukkanlı bir yanıt veren Trump, bu konuda bir endişe taşımadığını belirterek, "Umarım bunu yapmak zorunda kalmam" dedi.

Açıklamada, düşük elektrik tüketimi olan grupların çoğunlukla zamdan muaf tutulduğu, artışın ağırlıklı olarak yüksek tüketimli kullanıcılar ile ticari aboneleri kapsadığı ifade edildi.

Bakanlık, bu düzenlemenin enerji maliyetlerindeki küresel artış ve ülkenin enerji arz güvenliğini sağlama ihtiyacından kaynaklandığını belirtti.

Peki Tokyo'da alınacak bir karar Türkiye'yi neden bu kadar yakından ilgilendiriyor?

DÜNYANIN GİZLİ LİKİDİTE MUSLUĞU

Bunu anlamak için birkaç yıl geriye gitmek gerekiyor. Japonya uzun yıllar boyunca küresel piyasaların görünmez finansman motoruydu. Yatırımcılar sıfıra yakın faizle yen borçlanıp bu parayı ABD tahvillerine, hisse senetlerine, kriptoya ve gelişen ülke piyasalarına yönlendiriyordu. Buna carry trade deniyor. Japonya bu işlemin ucuz yakıtını sağlıyordu ve küresel piyasalardaki likiditenin önemli bir kısmı bu kanaldan akıyordu.

Japonya dünyanın en büyük net alacaklısı konumunda; net uluslararası yatırım pozisyonu yaklaşık 3,66 trilyon dolar seviyesinde. Yıllarca sıfıra yakın faiz ortamında Japon emeklilik fonları ve sigortacılar, başta ABD Hazine tahvilleri ve Avrupa devlet tahvilleri olmak üzere yabancı piyasalara trilyon dolarlar aktardı. Bu para küresel sistemin içinde sessizce dolaşıyordu.

Şimdi o musluğun kısılma ihtimali masaya geldi.

CARRY TRADE ÇÖZÜLÜRSE NE OLUR?

Japon yeninden borçlanmanın maliyeti arttığında carry trade cazibesini kaybeder. Yatırımcı kendi ülkesinde makul bir getiri elde edebiliyorsa neden gidip riskli piyasalarda pozisyon tutsun? Para geri çekilmeye başlar. Bu çekilme de ilk olarak en riskli varlıklardan başlar: gelişen ülke piyasaları, hisse senetleri, kripto.

Japon tahvil getirileri yükseldiğinde, yabancı piyasalara yapılan yatırımların cazibesini azaltarak sermaye repatriasyonu riskini artırıyor. Getiriler düşükken Japon kurumsal yatırımcılar yurt dışında daha iyi getiri arayışına giriyor; ancak yurt içi getiriler yükselince bu teşvik zayıflıyor.

Türkiye burada kritik bir noktada duruyor. Biz doğrudan Japon parasına bağımlı değiliz ama "riskli varlık sepetinin" içindeyiz. Global fonlar ülkeleri tek tek değil toplu olarak değerlendiriyor. Risk iştahı düştüğünde satış da toplu geliyor.

TÜRKİYE'YE YANSIMASI ÜÇ KANALDAN

Birincisi kur. Global likidite daraldığında dolar talebi artıyor, gelişen ülke para birimleri değer kaybediyor. Türk lirası bu tabloda baskıya giren ilk isimler arasında yer alıyor. Dövize olan yapısal bağımlılığımız göz önüne alındığında bu kur baskısı doğrudan enflasyona ve ithalat maliyetlerine yansıyor.

İkincisi borsa. Yabancı yatırımcıların risk azaltma dönemlerinde BIST gibi piyasalarda satış baskısı oluşuyor. Özellikle banka hisseleri ve büyük ölçekli şirketlerde bu baskı daha sert hissediliyor çünkü yabancı ağırlığı bu hisselerde daha yüksek.

Üçüncüsü faiz. Dış borçlanma maliyetleri artıyor ve Türkiye gibi dış finansmana ihtiyaç duyan ülkeler için bu maliyetin karşılanması giderek zorlaşıyor. Piyasaların sıkılaşma dönemlerinde Türkiye'ye fatura daha ağır kesilme eğiliminde.

ZİNCİR REAKSİYON TEHLİKESİ

İşin daha derin boyutu şu: Japonya dünyanın en büyük tahvil yatırımcılarından biri konumunda. Japon fonların ABD tahvillerini satıp kendi piyasasına dönmesi halinde küresel faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşacak. Bu sadece bizi değil, ABD'yi ve Avrupa'yı da doğrudan etkileyen bir senaryo.

BNP Paribas'ın analizine göre, Ortadoğu'daki gerilimin azalması ve petrol fiyatlarında istikrar sağlanması durumunda BOJ'un Nisan toplantısında faiz artırımı yönünde adım atması daha olası bir senaryo haline geliyor. Yani karar sadece Japonya'nın iç dinamiklerine değil, küresel jeopolitiğe de bağlı.

BOJ üst düzey yetkililerine göre ekonomik projeksiyonlar yolunda giderse merkez bankası faiz artırmaya devam edecek; bu sinyal Orta Doğu'dan kaynaklanan maliyet baskılarına rağmen sıkılaştırma eğilimini koruyor.

SONUÇ: TEK BAŞINA KRİZ DEĞİL, AMA ÇARPAN ETKİSİ VAR

Bu gelişme tek başına bir krizi tetiklemez. Ama Türkiye'nin mevcut kırılganlıkları düşünüldüğünde, dışarıdan gelen bir sıkılaşmanın etkisi çarpanlı hissedilir. Döviz rezervlerinin durumu, cari açık ve dış borç yükü bir araya geldiğinde küresel likidite daralmasına verilen tepki daha sert olabiliyor.

Piyasalar bu yüzden Japonya'yı artık çok daha yakından izliyor. 28 Nisan toplantısından çıkacak karar, sadece Asya piyasalarını değil İstanbul'daki borsa salonlarını ve döviz büfelerini de doğrudan ilgilendiriyor.

Böylece bu geminin ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana Hürmüz'den geçen Hindistan bayraklı 7. gemi olduğu, tüm bu gemilerin LPG taşıdığı belirtildi.

Ayrıca, "Green Asha" ve "Jak Vikram" isimli LPG tanker gemilerinin de Hürmüz Boğazı'ndan geçmek için beklediği aktarıldı.

Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün geçtiği kritik bir güzergah olan Hürmüz Boğazı'ndan deniz taşımacılığı, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşı nedeniyle ciddi biçimde sekteye uğramıştı.

Boğazdaki aksaklıklar, petrol fiyatlarının yanı sıra nakliye ve sigorta maliyetlerini de yukarı çekmiş, küresel ekonomiye ilişkin kaygıları derinleştirmişti.

Kaynak, söz konusu teklifin bölgedeki krizin tırmanmasının ve ABD güçlerinin, İran’ın askeri kapasitesini yanlış değerlendirmesi sonucu ciddi sorunlarla karşılaşmasının ardından gündeme geldiğini belirtti.

İRAN’DAN SAHADA YANIT

Kaynak, İran’ın ateşkes teklifine yazılı bir yanıt vermediğini, bunun yerine sahada ağır saldırıların sürdürülmesiyle karşılık verdiğini ifade ederek, "ABD’nin ateşkesi sağlamak amacıyla yürüttüğü diplomatik girişimler, özellikle Kuveyt’in Bubiyan Adası’nda bu ülkeye ait askeri depo alanının hedef alınmasının ardından daha da yoğunlaştı" dedi.

Trump’a İran tarafından düşürülen ABD Hava Kuvvetleri’ne ait savaş uçağına ve bölgedeki gelişmelere ilişkin sorular yöneltildi.

ABD Başkanı, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) ABD’ye ait F-15E tipi savaş uçağını düşürmesinin ardından İran’da yürütülen arama-kurtarma çalışmalarının ayrıntılarına ilişkin konuşmayı reddetti.

Trump ayrıca yoğun ve hassas kurtarma operasyonu sürecine ilişkin bazı haberlerin sunuluş biçiminden rahatsız olduğunu açıkladı.

Trump, bugünkü gelişmelerin İran ile yürütülebilecek herhangi bir müzakereyi etkilemesi ihtimaline ilişkin bir soruya ise, "Hayır, hiç etkilemez. Bu bir savaş. Savaş halindeyiz" cevabını verdi.

Trump’ın açıklamaları, ABD Başkanı’nın İran’ın savaşın başından bu yana ilk defa bir ABD savaş uçağını düşürdüğü olaya ilişkin ilk açıklaması oldu.

BÖLGEDE VURULAN ABD UNSURLARI

ABD basını, F-15 uçağındaki iki mürettebattan birinin sağ olarak kurtarıldığını, diğerini ise arama çalışmalarının devam ettiğini duyurmuştu.

ABD basını ayrıca F-15 uçağının düşürüldüğü sıralarda Basra Körfezi yakınlarında A-10 Warthog tipi başka bir savaş uçağının daha düştüğünü ve pilotun kurtarıldığını bildirmişti. Adı açıklanmayan kaynaklar, A-10 uçağının nasıl düştüğüne ilişkin herhangi bir ayrıntı vermemişti.

ABD’li bir yetkiliye dayandırılan başka bir haberde ise F-15 pilotunu arama kurtarma çalışmalarında yer alan iki UH-60 Black Hawk tipi helikopterin İran tarafından vurulduğu iddia edilmiş ancak tüm personelin güvende olduğu belirtilmişti.

New York Times (NYT) gazetesinin istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre İranlı ekiplerin, isabet alan yeraltı füze depoları ve silolarındaki enkazı hızla temizleyerek, bunları saatler içinde yeniden operasyonel hale getirdiği öne sürüldü.

Amerikan istihbaratının ayrıca Tahran yönetiminin elinde tahribata uğramamış, önemli miktarda füze ve seyyar füze rampası bulunduğunu değerlendirdiği aktarıldı.

NYT’nin haberinde, ortaya çıkan bu tablonun Washington’ın İran’ın füze kapasitesini yok etme hedefine gerçekte ne kadar ulaşabildiği konusunda şüphelere yol açtığı kaydedildi.

Öte yandan, İran ordusunun sahte hedefler kullanması nedeniyle, Washington yönetiminin bugüne kadar sahadaki kaç füze rampasının imha edildiğinden kesin olarak emin olamadığına dikkat çekildi.

Savunma Bakanlığı'na ait resmi internet sitesinde yayınlanan verilere göre 3 Nisan itibarıyla ABD/İsrail-İran Savaşı'nda toplam 13 ABD askeri hayatını kaybetti, 365 ABD askeri de yaralandı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırılarıyla başlayan savaşta yaşamını yitiren 6 ABD askerinin kara kuvvetlerinde, 7 askerin hava kuvvetlerinde görev yaptığı kaydedildi.

Savaşta yaralananların ise 247’sinin kara kuvvetlerine, 63’ünün deniz kuvvetlerine, 19’unun deniz piyadelerine ve 36’sının da hava kuvvetlerine mensup olduğu belirtildi.

Trump önerdiği hamlenin "dünya için bol petrol anlamına gelebileceğini" kaydetti.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ TRAFİK, SAVAŞ NEDENİYLE KESİLMİŞTİ

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan gerilim nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açtı.