Sterlin hic bir zaman dunya parasi olmadiOriginally Posted by hkm
Balon patlad, nakitte frsat beklenmelidir
dolar/euro bozdurup, yatrm yapmak mantkl
Faizler inerse, imdi almak mantkl deil
Faizler inie geince alacam, imdi kiraclk daha karl
ev alacak, para da yok, kredi ekip deyecek i'de yok
Dnya mal dnyada kalsn, ben ahirete yatrm yapyorum kardeim, ne evi.
Sterlin hic bir zaman dunya parasi olmadi
Sadk ye
Burada kastm; ABD karl olmadan srekli-snrsz para basamaz deil bu ekilde para basmaya devam ederse onun bir bedeli olur parasnn deeri bir ekilde dmeye balar sonunda p paraya doru gider demek idi. Rezerv para olduu iin istedii kadar para basar bak enflasyon da olumuyor diyen arkadamza cevaben yazmtm. ABD dahil hangi lke olursa olsun snrsz para basmann bir eik noktas vardr, bu nokta lkenin GSMH byklne gre elbet deiir,piyasa algladnda gerekli reaksiyonu gsterir.
Bir de bu i o kadar kolay olsa basarm paray veririm dolar dnyadaki byk kk demeden btn iletmeleri satn alrm herkesin patronu olurum. Kolay m o kadar?
Bunu gelecek gosterecek
Sorunun cevabini kimse bilmiyor
Altn ye
Bir ara kralie smrgeleri vastasyla dnyann ne kadarn kontrol ediyordu bir bakmak lazm.Hindistan ingilizlerin smrgesi iken hindistanda sterlin geer ake deilmiydi misal.Tm smrgeler dnlrse ingiltere zamannda ne kadarlk bir nfusa hkmediyordu.Britanya milletler topluluu iin bir haritaya bakmak yeter.Hala da bence baya etkisi vardr kralienin.Sterlin belki dolar kadar dnya paras olmad ama uzun yllar en nemli para birimiydi.
ye
Aslnda ngiltere sanld gibi o corafyalarn hepsine hi bir zaman hkmetmedi. zellikle ky ehirlerde, ticaret yaplan belli bal ehirlerde ngilizler kontrol salar, yerel halka ticaret yapar gerisi ile uramazlarm.
Yeni ye
Herkese merhaba Dolarn nasl rezerv para olduu ile ilgili birka sene nce okumu olduum bir Mahfi Eilmez yazs.Bilgi edinmek isteyenler iin naizane paylamak istiyorum;
ngiltere Merkez Bankas’nn (Bank of England) 1694 ylnda kurulmasndan nce, altnlarn rehin edenlere altn tacirlerinin (goldsmiths) verdii yazl senetler (goldsmiths notes) kullanlmaya balanmt. Bu ktlarn el deitirmesiyle karl altn olan kt para (banknot) fiilen domu oluyordu. Giderek bu tacirler banka gibi almaya ynelince, bunlar ynetecek ve kt para basacak bir kuruma gereksinim dodu. Bank of England’n douunda bu gelime nemli bir etkendir.
Altn standard dnemi
19’uncu yzyln ilk eyreinde kt parann giderek yaygnlamasyla birlikte ngiltere’de altn standardna geildi. ngiliz Sterlini, altna bal para olduu iin genel kabul grd ve giderek dnyadaki en nemli rezerv para haline geldi.
Altn standard sistemi, lkelerin, kendi kt paralarn belirli bir arlkta saf altn olarak tanmlamasyla ortaya km bir sistemdir. Kt para ile altn arasnda belirlenen bu deere parite deniyor. Ulusal parann deerinin belirlenen parite dzeyinde srdrlebilmesi, merkez bankasnn bu pariteden isteyene altn satmas ya da kendisine getirilen altnlar bu pariteden satn almas anlamna geliyor. Kt parann altna, altnn da kt paraya sorunsuz evrilebilmesine konvertibilite deniyordu.
Altn standardnda btn ekonomiler kendi parasn belirli bir parite ile altna baladnda, sisteme girmi bulunan btn lkelerin paralar sabit kur zerinden teki paralara balanm oluyordu. Bu durumda kurlar da bu paritelere bal olarak belirleniyordu.
20’nci yzyla doru altn standard uluslararas alanda yaygnlat ve 1914’de I. Dnya Sava kana kadar sorunsuz olarak uyguland. Birinci Dnya Sava ncesinde hemen her yerde hkmetler kt para basmn tekel haline getirdi ve ou bu yetkiyi Merkez Bankasna verdi. Baslan kt paralarn altn karl vard. Bu karl bulundurmakla, kt paray getirene o karln denmesi sz verilmi oluyordu. Bu dnemde ngiliz Sterlini, altna bal ilk para olmann salad avantajn yan sra ngiliz ekonomisinin dnya ticaretindeki arlkl yeri itibariyle de dnyann en itibarl paras olmaya devam etti. Birinci Dnya Savayla birlikte merkez bankalarna ynelik altn talebi artnca altn karl meselesi rafa kaldrld ve kt para yalnzca yasal bir zorunlulua dayal olarak kullanlr oldu. Savatan sonra karlk meselesi yeniden oturtulmaya allsa da gereklemedi. ngiltere, Sterlinin altn karln tutmakta uzun sre direndiyse de o da baarl olamad. Bu dnemde parasn altna bal olarak tutmaya devam edebilen yalnzca ABD oldu. Bu nedenle de Dolar, Sterlinin yerini ald ve yava yava dnya paras konumuna ykseldi.
Bretton Woods Sisteminden Karlksz Paralar Sistemine
1944 ylnda Bretton Woods’da toplanan ve IMF ile Dnya Bankasnn kuruluuna nderlik eden toplantda kabul edilen yeni para sistemi sonrasnda ABD Dolar, altna konvertibilitesi olan tek para olarak kalmt. Dolarn altn karl 35 Dolar = 1 Ons altn denkliiyle aklanm ve bylece ABD Dolar altn karl baslmaya devam etmiti. Btn teki ekonomiler paralar iin Dolar karsnda akladklar kur zerinden dolayl konvertibiliteye sahip hale gelmilerdi.
Dnyadaki btn lkelerin altn karln terk etmelerine karn Dolarn altn karlnda baslmas, Dolarn dnya apnda kabul edilmesini salad. Bu gelimede ABD ekonomisinin, dnya ekonomisindeki bykl, dnya ticaret hacmindeki yeri, kresel finans sistemindeki nemi de Dolarn altnla olan ilikisi kadar etkili oldu. Dnyada merkez bankalar rezerv olarak altnn yannda dolar tutar oldular. nk d alemle al verite en ok kabul gren ara Dolard. Dolar ylesine kabul grd ki dnyann her lkesinde lkenin paras kadar hatta bazen ondan bile fazla tercih edilir oldu.
Bu gelimeye petrol ve altn gibi ok nemli iki maln Dolarla fiyatlandrlyor olmas da byk katk yapt. Dolar zaten altn karl basld iin altnn Dolarla fiyatlandrlmas zor olmad. Petroln Dolarla fiyatlandrlmas ise ABD’nin krfezde ngiltere’den devrald hegemonik g ve yine Dolarn altn karl baslyor olmasyla saland.
Vietnam Savann yaratt mali ve parasal skntlarla bunalan ABD, 1971 ylnda dolarn altn karl olarak baslmas ilkesini terk edince karlksz kt para basan ekonomiler arasna katlm oldu. O zamana kadar karlksz para basan ekonomiler, paralarn bir anlamda Dolar zerinden altnla ilikilendirdikleri iin, bu gelimeden sonra dnyadaki btn kt paralar karlksz kalm oldu.
Madeni para, zerinde yazl deer kadar olmasa bile bir deer tar. Altn karl kalmam olan kt parann zerinde tad deere karlk gerek deeri ise yalnzca kt ve mrekkep deeridir. Bu tr paraya ‘fiat para’ deniyor. Fiat, Latince “yle olmas gereken” anlamn tayan bir szck. Kat paralarn altn karl baslmas ortadan kalknca kt parann zerindeki deer, yalnzca hkmet veya yasalar yle syledii iin var olan bir deere dnt.
Dolarn dnya paras ilevi
Uzun sre tek bana altn karl tayan para olarak tedavl etmi olmasnn yaratt itibarla altn karl kaldrldktan sonra bile Dolar, sanki altn karl varm gibi dnyada kabul grmeye devam etti.
Gelime yolundaki ou lkenin kendi paras yeterince gl olmad ve srekli deer kaybettii iin, konvertibiliteye gei sonrasnda insanlarn bir blm paralarn Dolara evirerek saklar oldular. Buna ‘para ikamesi’ veya ‘Dolarizasyon’ deniyor. Eer ulusal para Dolara tercih edilmeye balanmsa buna da ‘ters para ikamesi’ ya da ‘de Dolarizasyon’ deniyor
Platin ye
Sevgili tusemre, yeni katilmana ragmen, o kadar onemli bir konuyu kopyalamissin ki, bu konu da bombos yazilar yazan bir suru adam, acaba iki defa okuyup ogrenirlermi diye merak ediyorum.
Yeni ye
Sevgili tusemre, yeni katilmana ragmen, o kadar onemli bir konuyu kopyalamissin ki, bu konu da bombos yazilar yazan bir suru adam, acaba iki defa okuyup ogrenirlermi diye merak ediyorum.sn Tnaz bence okunur.ok deerli insanlar var bu forumda...
Gnderi Kurallar
Yer mleri