%5 peþinat, %3 yýllýk faizle 30 yýl geri ödemeli mortgage kredisi kullanýlan 270 bin dolarlýk evin aylýk 2000 dolar-2200 dolar arasýnda kiraya verildiðini 1. kiþiden duydum. Yer ABD florida. Buradan farký aylýk 100 dolar civarýnda mülk sahibi yerel aidat ödüyor.
Ev almanýn bu kadar kolay olduðu yerde kira çarpaný 135 iken bizde 650 bin TL istenen evde 1800 TL'ye oturabiliyorsunuz. Bu iþte bir yanlýþlýk var ya ev kiralarý çok düþük ya daire fiyatlarý çok yüksek.
Halbuki 20-25 sene önce herkes bilir bizim ülkemizde de 120 çarpan civarý söz konusu idi. Ýþyeri olsun konut olsun, 10 yýllýk bürüt kira geliri ile ölçülürdü konutun deðeri.
2005 gibiydi sanýrým 10 yýllýk konut kredilerinin patlama yapmasý ile konut fiyatlarý çok hýzlý artýþa girdi, deyim yerindeyse fýrladý gitti. Haliyle 200-250-300 hatta 400 çarpanlý evler piyasada görür olduk.
Ev alan kira gelirine artýk bakmaz oldu, zira kira geliri ufak bir detaydý, mesela Ýstanbul'da %8 enflasyonun olduðu ortamda konut fiyatlarý yýlda %15, %20 artýyordu ve bu artýþ karþýsýnda yatýrýmýn kira getirisine hiç kimse bakmaz oldu.
Þu durumda normalizasyon yaþanýyorken birden ucuz konut kredileri peydah oldu ve normalleþmeye baþlayan piyasa tekrar bozuldu.
Bakalým ilerleyen yýllar ne gösterecek.
Arsa sahibine verilen yüzdenin azalmasý ve müteahhit kar marjýnýn makul seviyeye inmesi bu iþi düzene sokacak ana etken.
Yukarýda yazdýklarým yatýrým tavsiyesi deðildir.
Yer Ýmleri