Türkiye’de son yýllarda buðday ekim alanlarý daralýrken ithalat hýzla artýyor. 2019’da 9.8 milyon ton, son 18 yýlda 59 milyon ton buðday ithalatý yapýldý. Peki, bu politika sürdürülebilir mi?
Türkiye’de buðday ithalatý hýzla artýyor. Çiftçinin desteklenmesi için kurulan ancak son dönemde ithalat yapan bir kurum haline geline gelen Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), yeni bir alým ihalesi daha açtý. Kurum, 19 Ocak’ta 400 bin ton buðday ithalatý ihalesi yapacak.
Resmi verilere göre Türkiye, son 18 yýlda 59 milyon ton buðday ithal etti. Sadece 2020 yýlýnýn ilk dokuz ayýnda 6.8 milyon ton buðday ithalatý yapýldý. Bu ithalatýn faturasý da 1.6 milyar dolar oldu.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odasý Genel Baþkaný Baki Remzi Suiçmez, TMO’nun Mart 2020’de herhangi bir stok sýkýntýsý olmadýðýný açýklamasýna raðmen hasat öncesi ve sonrasýnda ithalat politikasýnýn devam ettiðini belirtiyor.
Gümrük vergisi sýfýrlandý
Buðday ithalatýnda gümrük vergisi yüzde 45 iken 21 Ekim 2020’de bu oran yýl sonuna dek sýfýrlanmýþ, daha sonra bu tarih Nisan 2021’e kadar ötelenmiþti.
Ziraat Mühendisleri Odasý (ZMO) ve Türkiye Ýstatistik Kurumu (TÜÝK) verilerine göre 2002’de 1.1 milyon ton, 2015 yýlýnda 4.3 milyon ton olan buðday ithalatý, 2018’de 5.8, 2019’da 9.8 milyon tona çýktý. Tarým ve Orman Bakanlýðý’na göre; Türkiye’nin 2002’de sadece 150 milyon dolar ödediði buðday ithalatýnýn 2019 yýlý faturasý 2.3 milyar dolarý buldu.
Peki, ithalata neden ihtiyaç duyuluyor? Buðdayýn üretimi, anavataný olan Türkiye’de yýldan yýla nasýl deðiþti?
Ekili alanlar daraldý
TÜÝK verilerine göre Türkiye’nin yýllýk buðday üretimi 20 milyon ton civarýnda seyrediyor. 2019’da yýllýk 19 milyon ton üretim yapýldý. Üretimin 2020’de 20 milyon 500 bin ton olduðu tahmin ediliyor.
Besin deðeri açýsýndan zengin bir buðday türü olan ve makarna yapýmýnda kullanýlan durum buðdayýnda üretim ise son beþ yýldýr daralýyor. 2015’te 4.1 milyon ton olan durum buðdayý üretimi, 2018’de 3.5, 2019'da 3.15 milyon tona geriledi.
Öte yandan buðday ekim alanlarý 2000 yýlýnda 9.4 milyon hektar iken, 2005’te 8.5, 2010’da 8.1, 2015’te 7.8, 2019’da 6.8 milyon hektara düþtü.
Hükümet, buðday ithalatýnýn makarna ihracatý için yapýldýðýný savunuyor. Ýhracattan elde edilen gelir de resmi verilere göre ithalat için ödenen rakamý geçiyor.
Peki, buðday ithalatýnýn gerekçesi olarak ihracatý sunmak gerçekçi mi?
DW Türkçe’ye konuþan tarým yazarý Ali Ekber Yýldýrým’a göre, ithal edilen buðdayýn tamamýnýn un, makarna, irmik ve bulgur gibi mamül olarak ihracatlarýnýn yapýldýðýný söylemek çok doðru deðil.
Ýthalat ihracatý geçiyor
Ali Ekber Yýldýrým
Ali Ekber Yýldýrým
Yýldýrým, özellikle son iki yýldýr ithalatýn miktar olarak ihracatý geçtiðini söylüyor.
Tarým ve Orman Bakanlýðý’na göre 2017’de 5 milyon 160 bin ton buðday ithalatý yapýldýðýný, buna karþýlýk 7 milyon 391 bin tonluk mamul ihracatý yapýldýðýný belirten Yýldýrým, “2018’de de 5.8 milyon tonluk ithalat, 7.5 milyon tonluk buðday eþ deðeri mamul ihracatýmýz var. 2019’da ise biraz iþ deðiþiyor. 9.8 milyon tonluk ithalat yapmamýza raðmen yaptýðýmýz ihracat 7.5 milyon tonda kalýyor. Yine 2020’nin 11 aylýk döneminde. 8.7 milyon tonluk buðday ithalatýna karþýlýk 6.8 milyon tonluk bir ihracatýmýz var. Yani iki yýldýr Türkiye 2 milyon ton daha fazla ithalat yapmýþ görünüyor” diyor.
ZMO Genel Baþkaný Baki Remzi Suiçmez de ithalat için belirlenen alým fiyatýnýn Türkiye’de yerli üretim için belirlenen taban alým fiyatýndan yüksek olduðuna iþaret ederek, Türkiye’deki çiftçiden esirgenen desteðin baþka ülke çiftçilerine verildiðini savunuyor.
Toprak Mahsulleri Ofisi Mayýs ayýnda ekmeklik buðday için 1650 TL, makarnalýk buðday için 1800 TL taban fiyat açýkladý. Aðustos ayýnda ise makarnalýk buðday 2450 TL’den ithal edildi.
Baki Remzi Suiçmez
Türkiye’de buðday üretiminin azalmasýnýn tek nedeninin ithalat olmadýðýný belirten Suiçmez, yerli üretimi azaltan unsurlarý “üretimin iklime baðlýlýðýnýn devam etmesi, sulama yatýrýmlarýnýn yetersizliði, yetersiz olan ve zamanýnda ödenmeyen tarýmsal destekler, dövize baðlý ilaç, gübre tohum gibi temel girdilerin yüksek maliyet oluþturmasý, tarýma uygun olmayan krediler, borç, faiz, icra kýskacýnda çiftçinin üretim araçlarýna el konulmasý, tarýmsal üretim planlamasý olmamasý, telafi edici ödemelerin gündeme girmemesi, TMO’nun maliyet üstü alým fiyatý, alým garantisi açýklamamasý ve tabii ki dýþ alýmýn çiftçilerin üzerinde bir baský unsuru olarak bir politika tercihi olarak kullanýlmasý” þeklinde sýralýyor.
Destekler yetmiyor, çiftçi borçlanýyor
Tarýmsal destekler yetmediði için ise mazot, gübre gibi ithal girdiler ve düþük buðday alým fiyatý nedeniyle çiftçi banka kredilerine yöneliyor. Son dönemde çiftçinin borçlarý yeniden yapýlandýrýlmazken icra iþlemlerinin üç ay ötelenmesine gidildi. Ziraat Bankasý 4 Ocak’ta tarýmsal kredi faizlerini yüzde 9’dan yüzde 17’ye çýkardý.
https://www.dw.com/tr/t%C3%BCrkiyeni...lir/a-56231707
Türk lirasýný gazete kaðýdý deðerine indir..
Çiftçiyi gerektiði gibi desteklemeyip üretimin yetersiz kalmasýna sebep ol..
Sonra da 7.5 lara çýkardýðýn dolar/tl den 1.6 milyar dolar buðday ithalatý yap.. Hem de buðday cenneti bu ülkede..
Ýlginç.
Sent from my LM-G710 using Tapatalk
Dw. Com un tesbitiyle asla hareket etmem... Zira deutschwelle hep manüpülatif ve Türkiye ye düþman bir yöntem takip etmektedir... Yýllardýr takip ederim, hiç iyiliðimize çalýþtýklarýný görmedim...
RNE-L01 cihazýmdan hisse.net mobile app kullanarak gönderildi.
Aynen. Katýlýyorum bu tespite. Redmi Note 8 Pro cihazýmdan hisse.net mobile app kullanarak gönderildi.
Güzel kardeþim elin gavuru niye senin benim iyiliðimize çalýþsýn? Biz onun iyiliðine çalýþýyor muyuz?
Ülkemizin iyiliði için çalýþmaya and içen yetkililer buna çalýþýyor mu esas önemli olan bu.
Son 1 yýlda tereyaðýna, peynire, elektriðe, doðalgaza gelen zamlarý bir kenara, enflasyon ve ücret zamlarýný diðer kenara koyup tartarsak sorunun cevabýný buluyoruz.
Sent from my LM-G710 using Tapatalk
Yer Ýmleri