Hazine borçlanmaya yüklendi, sürpriz piyasayý endiþelendirdi
Hazine'nin bu ay toplam borç yenileme oranýnýn yüzde 139, piyasadan borç yenileme oranýnýn ise yüzde 151'e ulaþtýðý hesaplanýyor.
Ekonomiyi canlandýrmak için alýnan tedbirler, kamu destekli teþvikler bütçede etkisini gösterdi. Bütçede 5 aylýk açýk 11.5 milyar liraya geldi. Bütçedeki açýk Hazine'nin borçlanma ihtiyacýný da artýrdý. Tam da bu dönemde global risk iþtahýnýn artmasý, bu defa Hazine'nin gaza daha fazla yüklenmesine neden oldu.
Hazine, Lehman krizinin damga vurduðu 2009 yýlýndan bu yana ilk defa, yeniden piyasadan 'net borçlanýcý' konumuna geçti. Hazine'nin fazla borçlanacaðýný bilerek yýla baþlayan piyasa için sürpriz ise borçlanacaðýný açýkladýðý miktarýn çok ötesinde para çekmesiyle geldi. Borçlanmadaki bu aþýrý sapma piyasayý endiþelendirdi.
Bilindiði gibi bankacýlýk sektörü bir taraftan krediler kanalýyla þirketleri ve ekonomiyi desteklerken diðer taraftan ekonomiyi canlandýrmak için gaza basan Hazine'ye menkul deðerler portföyü kanalýyla kredi açýyor. 2001 krizi sonrasýnda her 100 TL'lik ödemesine karþýlýk yaklaþýk 15-20 TL'yi piyasada býrakan Hazine, yýlbaþýndan bu yana ise her 100 TL'lik ödemesine karþýlýk fazladan 10 lirayý da piyasadan çekti. Sadece bu ay yapýlan borçlanmaya bakýldýðýnda ise bu rakam 100 TL'ye karþýlýk 50 TL fazladan borçlanýlmasý anlamýna geliyor.
15 Temmuz'un ardýndan soðuyan ekonomiyi canlandýrmak için hükümet peþ peþe kararlar aldý. KOSGEB hibeleri ve KGF kefaleti ile krediler canlandýrýldý. Sosyal güvenlik primlerinin ötelenmesinden, vergi ve istihdam desteklerine kadar Ankara'dan neredeyse her hafta ekonomideki çarklarý döndürmek için bir karar çýktý. Bunun sonucunda büyümede ibre yüzde 5'i gösterirken iþsizlik oraný yüzde 13'lerden yüzde 11.7'ye geriledi. Geçen yýl ayný dönemde 9 milyar lira fazla veren bütçe bu yýl 11.5 milyar TL açýk verdi. Artan açýðýn finansmaný ise borçlanma ile destekleniyor.
Önden yüklemeli borçlanma yapýldý
Bütçe açýðýnýn ve dolayýsýyla kaynak ihtiyacýnýn arttýðýný söyleyen T-Bank Baþekonomistti Veyis Fertekligil, Hazine'nin hem iç hem dýþ borçlanmaya yüklendiðini belirtti. Fertekligil, bu dönemde global risk iþtahýnýn da etkisi ile Hazine'nin depolarýný önden yüklemeli doldurduðunu vurguladý. Piyasada, önümüzdeki dönemde faizin daha da yükseleceði ya da daha çok kamu harcamasý yapýlacaðý için Hazine'nin bu þekilde borçlandýðý yorumlarý da yapýlýyor. Bu iki sebebi hatýrlattýðýmýz BGC Partners Baþekonomisti Özgür Altuð, Hazine'nin geçen hafta yapýlan ihalede yurtdýþýndan gelen talebi karþýlandýðýný anlatýrken "Global yatýrýmcýlarýn, Türkiye dahil faizi yüksek ülke varlýklarýna talebi yüksekti" dedi.
Analistler, daha çok kamusal harcama ya da daha yüksek faiz için deðil temmuz borçlanmasýnda elini rahatlatmak için Hazine'nin önden yüklemeli borçlanmaya gittiðini belirtirken esas bundan sonra Hazine'nin ne yapacaðýna odaklanmýþ durumda. Nitekim bir bankanýn Hazine yöneticisi "Öngörülebilir olmaktan uzaklaþtý" yorumunu yaptý. Bu ay 7.1 milyar TL'lik iç borçlanmaya karþýlýk 7.7 milyar TL borçlanacaðýný ilan eden Hazine'nin, toplamda kira sertifikasý ihracýyla birlikte 12.4 milyar TL borçlandýðýna iþaret eden baþka bir bankanýn Hazine yöneticisi de, "Hazine'nin ilan ettiði borçlanma rakamýný bu kadar üstten ýskalamasý endiþe verici. Ama ayný endiþeyi yapacaðý borçlanmanýn çok altýnda bir rakamla tamamlasaydý da duyardýk. Rakamlarda ufak miktarlý deðiþikler her zaman olabilir. Dolayýsýyla temmuz ve aðustosta borçlanmayý nasýl götüreceði önemli. Geçen ihalelerde talep vardý ama talebin düþük olduðunu gördüðümüz bazý ihalelerde de yüksek borçlandý" yorumunu yaptý.
Faiz üzerinde baský yaratýyor
Hazine'nin fazladan borçlanmasýnýn devam etmesi halinde ise piyasada 'faiz' baskýsý yaratacaðý düþünülüyor. "Hazine fazladan borçlanmasaydý benchmark tahvilde yüzde 11'lerin üzerini deðil yüzde 10'larý konuþuyor olurduk" diyen bir bankacý "Zor bir yýl olduðunu bilerek 2017'ye baþladýk. Ýstisna bir yýl olacaðýný tahmin ediyorduk. Ayný 2009'daki gibi borçlanmayý artýracaðýnný ve iç borç çevirme oranýnda yüzde 100'leri aþacaðýný biliyorduk. Ama yüzde 110-115 açýklanan oranýn yüzde 150'yi aþmasý piyasayý baskýlar. Yüzde 150 bile olacaksa bunu öngörebiliyor ve biliyor olmamýz lazým" dedi. BGC Partners Baþekonomisti Özgür Altuð'a ise oranýn benzer seyirde gitmesinin yaratacaðý etkiyi sorduðumuzda þöyle cevap verdi: "Hazine, temmuz ve aðustosta da iç borç çevirme rasyosunun yüzde 115'lerde olacaðýný açýkladý. Önümüzdeki 3 ay boyunca bu oranýn yüzde 130- 150 aralýðýnda gitmesi faizleri bir 'týk' daha yukarý çeker. O zaman yüzde 11 bile zor olur."
Hazine, 2009 yýlý hariç, 2001 krizinden beri iç borç çevirme rasyosunu aðýrlýklý olarak yüzde 90'ýn altýnda tutuyor. 2009 yýlýnda yapýlan fazladan borçlanmada dahi oranlar bu yýl görülen oranlarýn altýndaydý. 2009 yýlýnda yüzde 104 ortalama iç borç çevirme rasyosunun ardýndan Hazine, oraný bu defa yüzde 85'lerin de altýna neredeyse yüzde 80'e indirmiþti. Þimdi 1990'lardan bu yana ilk defa bu seviyeleri yeniden konuþann piyasada 6 aylýk rasyo yüzde 120'nin üzerinde hesaplanýyor.
Yabancý hem hisse hem de DÝBS aldý Yurt dýþýnda yerleþik kiþilerin portföyündeki hisse senedi ve DÝBS piyasa deðeri geçen hafta artýþ gösterdi. Merkez Bankasý'nýn haftalýk bülteninde yer alan bilgilere göre, bir önceki hafta 47 milyar 13,7 milyon dolar olan hisse stok miktarý 47 milyar 830 milyon dolara, 30 milyar 118,7 milyon dolar olan DÝBS stok miktarý ise 31 milyar 221,6 milyon dolara yükseldi. Ayný dönemde repo miktarý 2 milyar 781 milyon dolardan 2 milyar 745,9 milyon dolara, özel sektör tahvil ve bonolarý ise 881,4 milyon dolardan 911,7 milyon dolara geldi. Piyasa fiyatý ve kur hareketlerinden arýndýrýlmýþ olarak hesaplandýðýnda hisse senedi deðerinde 252 milyon dolar, DÝBS deðerinde 755,6 milyon yükseliþ yaþanýrken, repo deðerinde 69,8 milyon dolar düþüþ gerçekleþti. Özel sektör bonolarýnda ise 30,3 milyon dolar artýþ gözlendi.
Önlemlerin etkisini azaltabilir
BGC Partners Baþ Ekonomisti Özgür Altuð, hükümetin büyümmeyi desteklemek için pek çok adým attýðýna iþaret ederken þu deðerlendirmeyi de yaptý: "Hazine mevcut durumda piyasada para býrakmýyor. Bütçe üzerindeki yükle borçlanan Hazine, büyümeyi destekleyici adýmlarýn etkisini de azaltýyor. Son 6 yýllýk ortalamada Hazine, her yýl piyasada 20 milyar lira para býrakýyordu. Bu 20 milyar TL ekonomiye akmasý için, bankalarýn eline býrakýlan bir miktardý. Ama þimdi iç borçlanma rasyosunu yüzde 110'a çýkartmak bile 10 milyar TL'nin fazladan çekilmesi anlamýna geliyor."
Morgan Stanley: Türkiye'nin borç çevirme oraný yüzde 129 olacak
Morgan Stanley'nin yaptýðý araþtýrmada Türkiye'nin kamu borcu çevirme oranýnýn yüzde 129'a yükseleceði öngörüldü. Buna göre "Türkiye kamu borcu çevirme oraný (bütçe açýðý/GSYÝH oranýnýn yüzde 1.8'den yüzde 2.1'e yükseleceði varsayýmýyla) bu yýl yüzde 129 olacak. Ercan Ergüzel, Min Dai ve Simon Waever'in kaleme aldýðý araþtýrma raporuna göre beklenti, tahvil ihracýnýn yýlýn ikinci yarýsýnda 62 milyar lira olacaðý yönünde. Rapora göre yurtiçi tahvil piyasasýnda yerel bankalarýn yüzde 50 seviyesindeki payý göz önünde bulundurulduðunda, Kredi Garanti Fonu'nýn ardýndan TL cinsinden kredilerdeki artýþ sonrasýnda bankalar lira cinsinden tahvil portföylerini ayný hýzda geniþletmekte zorlanabilir.
DÜNYA
Türkiye, kazýðýn her türlüsünü ayrý ayrý deneyimleyebilmek için mükemmel bir yer. Burada yetiþen biri dünyanýn baþka bir yanýnda sýkýntý yaþamaz.
Re-twittlediklerim katýldýðým anlamýna gelmez!
Originally Posted by heval
Borsa ve mevduat karþýlaþtýrmasý yapýlmasý elma ile armut un kýyaslamasý gibi oluyor...........Benim gibi borsa döviz vemevduat yapanlar zaten piyasada iþlem yaptýklarýndan genel olarak doðru bir trade mantýðý kullanýlmasý durumunda yýllýk %50-100 gibi bir kazanç yakalamak mümkün oluyor. Tam tersi de olabilir........Aldýðýnýz hisse %50 aþaðýda salýp sizi uzun süre yýpratabilir....
Yer Ýmleri