Maliyet ve arsa payý temel deðiþken, en kestirilebileni hesaplanýlabilineni de onlar, artarsa artar, düþerse düþer.
Konutta denklem farklý genel anlamda, hangi þehir, þehrin hangi semti, ne kadar erken fiyattan girildiði, geç girenlere nasýl pazarlandýðý, yaratýlan algýnýn gücü, insider bilgi imar planý deðiþiklikler v.s. Spekülasyon kýsmý var, bulunduðu yerin müteakip dönem için matematiði var, nüfus artýþý, ulaþým, müteakiben yapýlacak yatýrýmlardan etkilenme, metro havaalaný v.s.
Bazen ters manyel verirler, haber ayyuka çýkar, otogar taþýnacakmýþ, havaalaný yapýlacakmýþ, metro gelecekmiþ, arsa spekülasyonu, kitleyip geçerler hiç biri yapýlmaz uzun vadeli arsa yatýrýmcýsý olunur.
Youtuberlýk yapan bir usta var, evi villayý yapýyor, tek tek de neyi kaça aldý, ne kadar gitti, o kaç para aldý, sývacý ne kadar, yazýp söylüyor. Arsa payý hariç hesap belli, kalite kalite malzeme var, ona göre de deðiþir. Ama iþte, sadece inþaat maliyetinden ibaret deðil denklem.
Ýstanbul baþka bir denklem, diðer büyükþehirler baþka, Anadolu baþka. Anadoluda olup da daha çok artan da olabilir, askeri bir birlik gelir, tersi olur gider, tam oradan geçen yol vardýr bir anda otoban geçer kasaba biter nahiyeye dönüþür.
Orta düzey tatil beldesi iken, Çanakkaleye köprü yapýlýr, pandemi çýkar, küt gidip gelebilme denklemi oluþur, fiyatlar 5 e katlar.
Zamanýn en güzel projesidir, her yerde örnek gösterilir, incelenir nirengi yapýlýr al kitaba koy o derece, 20 yýl geçer, etrafýnda farklý geliþmeler olur, komþu semte metro gelir, ikisi arasýndan otoban geçer, evin projesinin yýllar sonra dandik olduðu fark edilir mutfak ve balkon küçücüktür, dolara faize göre yatýrým yalan dolan olur, zaten ilk alýrken herkes en tepeden almýþtýr...gibi..
Öyle bir evdir ki, metrekaresi çok büyüktür, þehrin en kýymetli semtinin göbeðindedir, eskise de, püsküse de, hep para eder, hep artar fiyatý, en yüksek kiraya raðmen hiç boþ kalmaz, ev olmazsa prof muayenesi olur, zengin avukat yazýhanesi olur, olmadý allayýp pullayýp büyükelçilik çalýþanlarýna Avrupa fiyatlarýndan kilitlenir.
Tabi, sektörü anlamak için, genelleme yapýlýr, endeks hesaplanýr, birim metrekare fiyatý filan. Ama endeksi oluþturan her hissenin hikayesi farklýdýr, ve fiyatý her zaman alýcý ile satýcý belirler. Alýcý ile satýcý illa ki, bir fiyatta anlaþýr. Herkes ev alýyor, çoðunluk da baþka bir evi sattýktan sonra, sattýðýný da biri aldý. En alt tabaka ev mi alamýyor, çadýrda kalacak hali yok ya, baþlar gene geceden kondurmaya, piyasa hep bir çözüm bulur.




Yer Ýmleri