Nasl m ite buffetn 2012 mektubundan bukleler
BUFFETIN YATIRIMCILARA YAZDIGI MEKTUBU 2012 TEMETT BLMNN TRKE EVRM.
LATTEDENBORSAYA TEEKKRLER...
Temettler
Baz Berkshire hissedarlar (ok iyi arkadalarm da dahil) Berkshire€™n nakit temett datmas gerektiini dnyor. Sahip olduumuz hisselerden gelen temettlerin bizi memnun etmesi fakat bizim hi temett vermememiz onlarn kafasn kartrm. O zaman temettlerin hissedarlar asndan ne zaman mantkl olup ne zaman olmadn inceleyelim.
Krl bir irket krlarn eitli ekillerde (birbiriyle elikili) pay edebilir. irket yneticileri ncelikle mevcut iletmenin yatrm frsatlarna bakmaldrlar (daha verimli olmak iin projeler, corafi yaylmalar, retim hatlarnn geniletilmesi ve gelitirilmesi ya da ekonomik hendei daha da byterek irketi rakiplerinden daha da ayracak projeler)
Yneticilerimize durmakszn hendek bytc faaliyetlere odaklanmalarn sylyoruz ve onlarda ekonomik olarak mantkl bir ok proje buluyorlar. Fakat bazen yneticilerimiz skalayabiliyor. Baarszln genel nedeni ise nce buna bir cevap bulmaya almalar ve sonra geriye doru giderek onu destekleyecek argman aramalardr. Tabii ki, bu sre bilin altnda; ve bu onu tehlikeli yapan olaydr.
Bakannz da bu gnah iledi. Berkshire€™n 1986 faaliyet raporunda, tekstil iimizdeki 20 yllk ynetici abas ve sermaye iyiletirmelerinin beyhude olduunu anlatmtm. in baarl olmasn istedim, bu dileim de bir kt karar serisine sebep oldu. (New England tekstil irketi bile aldm). Fakat dilekler sadece Disney filmlerinde gerek olur; i dnyasnda ise birer zehirdir.
Bir ok hataya ramen, ilk nceliimiz mevcut fonlarn akllca mevcut iletlerimizde kullanlmas oldu. 2012 ylndaki 12.1 milyar dolarlk sabit sermaye yatrmmz ve stratejik irket satn almalarmz bu alann sermayenin yeniden datlmas iin ok verimli olduunu gsteriyor. Ve bu alanda bir avantajmz var: Ekonominin bir ok blgesinde faaliyet gsterdiimiz iin, dier tm irketlerden daha fazla seeneimiz bulunuyor. Ne yapacamza karar verirken, iekleri sulayp dikenleri geebiliriz.
Mevcut pozisyonlarmza byk yatrmlar yapsak da, Berkshire gereinden fazla nakit retmeye devam edecek. Bu yzden ikinci seeneimiz, mevcut pozisyonlarmzla alakasz satn alma frsatlar aramak. te basit bir test: Charlie ve ben bu satn almadan sonra hissedarlarmz hisse ba daha zengin yapabilecek miyiz?
irket satn alrken bir ok hata yaptm, daha da yapacam. Fakat toplamda, gemi sonularmz tatmin edici ve bu da hissedarlarmzn temett almalar ya da hisse geri alm yoluyla olandan ok daha zengin olduklar anlamna geliyor.
Fakat, standart uyary kullanarak diyelim ki gemi performans gelecei garanti etmez. Bu Berkshire€™da zellikle dorudur: nk mevcut boyutumuzla, mantkl ve anlaml satn almalar yapmak gemiten ok daha zor.
Yine de, byk bir satn alma hala hisse ba gerek deeri arttrma imkan veriyor. BNSF buna bir rnektir: imdi tama maliyetimizden kayda deer derecede daha fazla ediyor. Eer bu satnalma iin gerekli fonlar temett vererek ya da hisse geri alm yaparak kullansaydk, siz ve ben daha kt durumda olurduk. BNSF tarz satn almalar nadir olsa da, okyanusta hala balina var.
Fonlarn nc kullanm ekli olan hisse geri alm, hisseler muhafazakar ekilde hesaplanm gerek deere gre belli bir miktarda dk seyrediyorsa mantkldr. Dorusu, Disiplini geri almalar fonlar akllca kullanmann en iyi yoludur: 1 dolarlk mal 80 cente alnken yanlmak ok zor. Geen sene geri alm kriterlerimizi akladk ve eer frsat karsa, byk miktarlarda geri alm yaparz. Bu yzden, byk bir miktar defter deerinin %116€™sndan satla knca limitimizi %120€™ye kardk.
Fakat hibir zaman unutmayn: geri satnalma kararlarnda tek nemli ey fiyattr. Gerek deerin stndeki satnalmalarda deer yok edilir. Ynetim kurulu yeleri ve ben %120€™nin zerindeki hisse geri almlarnn kalan hissedarlar iin deer yaratc olduunu dnmyoruz.
Ve bu bizi temettlere getiriyor. Burada bir ka varsaym yapacaz ve biraz matematik kullanacaz. Rakamlar dikkatli bir okuma gerektiriyor fakat temettnn lehindeki ve aleyhindeki dnceleri anlatmak iin gerekli. Hadi beni takip edin.
Varsayalm ki siz ve ben 2 milyon dolarlk net deeri olan bir irketin eit ortayz. letme net deerinden %12 (240,000 dolar) kazanyor ve kr tekrar yatrma aktardnda da %12 kazanmaya devam edecei bekleniyor. Dahas, darda her zaman iletmemizin net deerinin %125€™ini vererek almak isteyen insanlar olsun. Bu yzden, bizim elimizdekilerin deeri imdi 1.25 milyon dolar.
Siz, hissedar olarak bizim irketin yllk krnn te birini almamz gerektiini dnyorsunuz ve kalan te ikisinin de yatrma ynlendirilmesi gerektiine karar verdiniz. Bu planla, Hem yllk gelirinizi dengeleyeceinizi hem de sermaye bymesi salayacanz dnyorsunuz. 80.000 dolarn datlmasn ve 160.000 dolarn da gelecekteki krlar arttrmak iin irkette kalmasna karar verdiniz. lk yl, size den temett pay 40,000 dolar ve krlar byd iin nc deme alndnda sizin temettleriniz de byyecektir. Toplamda, temettler ve hisse deeri her sene %8 artacak (yllk %12 kazann denen %4 d)
On sene sonra irketin net deeri 4,317,850 dolar eder (orijinal 2 milyon dolarn %8 bileik getirili hali) ve gelecek sene alacanz temett de 86,357 dolara ykselir. Her birimize den pay 2,698,656 dolar eder (irketin net deerinin %125€™i). Bundan sonra temettlerimiz ve hisse deerimizdeki %8 artla mutlu bir ekilde yaarz.
Fakat bizi daha mutlu yapan baka bir yaklam bulunmakta. Bu senaryoda, tm krmz bnyede tutuyoruz ve her yl hisselerimizin %3.2€™sini satyoruz. Hisseler defter deerinin %125€™ine satld iin bu yaklam bize hemen 40,000 dolar nakit getirir ve bu tutar yllk olarak byr. Bu seenee €œelden karma€ yaklam diyelim.
€œElden karma€ senaryosunda, irketin net varl 10 sene sonra 6,211,696 dolar olur. (2 milyon bileik %12€™den). Her sene hisseleri sattmz iin, irketteki yzdesel ortaklmz azalr. Ve on yl sonra irketin %36,12€™sine sahip oluruz. Bundan sonra bile irketteki net varlnz 2,243,540 dolar eder. Ve hatrlayn, her bir dolarlk varlmz 1.25 dolara satlabilir. Bu yzden, kalan hisselerimizin piyasa deeri 2,804,425 milyon dolar eder ve bu temett yaklamndaki tutardan %4 daha byktr.
Dahas, €œelden karma€ varsaymnda alacanz nakit temett senaryosuna gre %4 daha ok eder. Voila! €“ yllk harcayacak hem daha fazla paranz var hem de daha ok sermaye deeriniz.
Bu hesaplama tabii ki, irketimizin net deerinin yllk ortalama %12 artacan ve hissedarlarn hisseleri defter deerinin %125€™ine satabileceini varsayyoruz. Bu noktada, S&P 500 net varlnn %12€™sinden fazla kazanyor ve net varlnn %125€™inden fazlasna satlyor. Bu varsaymlar kesinlik garanti olmasa da Berkshire iinde mantkl gzkyor.
Dahas, art olarak, varsaymlarn alma olasl var. Eer yle olursa, €œelden karma€ politikas daha da mantkl hale geliyor. Berkshire€™n tarihinde (gerekte bir daha tekrar edilmeyecek) elden karma politikas hissedarlar iin arpc ekilde temett politikasndan daha iyi sonular dourdu.
hissedarlar iin arpc ekilde temett politikasndan daha iyi sonular dourdu.
hissedarlar iin arpc ekilde temett politikasndan daha iyi sonular dourdu.
hissedarlar iin arpc ekilde temett politikasndan daha iyi sonular dourdu.
hissedarlar iin arpc ekilde temett politikasndan daha iyi sonular dourdu.
Lehte olan matematiin haricinde €œelden karma€ politikasnn iki nemli destekleyici parametresi daha var. Birincisi, Temettler tm hissedarlara zorla nakit verir. Eer politika krn %40€™ ise, %30 veya %50 isteyenlere kar gelinmi olur. 600.000 hissedarmzdan nakit isteyenler kyy doldurmu durumda. Fakat unu sylemek gvenlidir ki, daha ou, belki de tamamna yakn, net tasarrufu modunda ve temett denmemesini tercih ederler.
te yandan elden karma alternatifi, hissedarlara nakit ya da sermaye bymesi alternatifi sunar. Hissedarlarmz yllk krn %60€™n seebilirken, tekiler %20€™sini seebilir. Tabii ki, temett deme senaryomuzda hissedarlarmz bu temettlerle daha fazla hisse alabilir. Fakat bunu yapanlar zarar grr: Hem vergi der hem de alrken %25 prim der.(Unutmayn, ak piyasadan yaplan almlar defter deerinin %125€™ine yaplyor)
Temett politikasnn ikinci eit nemli dezavantaj ise: Temett senaryosundaki vergiler €œelden karma€ senaryosundakilere gre ok daha ktdr. Temett programnda, hissedarlarn elde ettii her nakit vergiye tabiidir, te yandan €œelden karma€ programnda sadece yaratlan nakit kadar vergiye tabii olur.
Bu matematik altrmasn kendi rneimi kullanarak dzenli hisse satmnn yatrmlar nasl arttrdn gstererek bitirmeme izin verin (dii inesini ektiim zamanki glmsemenizi grebiliyorum). Geen yedi yldan beri, elimdeki Berkshire hisselerinin %4,25€™ini balyorum. Bu sre boyunca, B tipi hisse senedi saym 712,497,000€™den 528,525,623€™e dt. Aka irketteki sahiplik oranm kayda deer oranda azald.
Fakat, irketteki yatrmm artt. Berkshire€™da u anki paymn defter deeri, yedi sene nce elimde olan geti (gerek rakamlar 2005€™te 28.2 milyar dolar ve 2012€™de 40.2 milyar dolar. Baka bir deyile, irketteki paym azalmasna ramen Berkshire€™da benim iin alan daha ok param var. Berkshire€™n gerek deerinin ve irketin kr yaratma gcnn de 2005€™e gre ok yksek olduu bir gerek. Zaman iinde, hisselerimin %4,25€™ini vermeye devam etsem de bu bymenin (dzensiz biimde). srmesini bekliyorum. (Byme srecek nk bu irketlere olan bam iki katna kardm).
* * * * * * * * * * * *
En nemlisi, temett politikas ak, istikrarl ve mantkl olmaldr. Deiken bir politika hissedarlarn kafasn kartrr ve yatrm yapmak isteyenleri iter. Philip Fisher bunu 54 yl nce, en ok satanlarda sadece Akll Yatrmc ve Varlk Analizi isimli kitabn 1940 versiyonunun arkasnda olan Sradan Hisseler Sra d Krlar isimli kitabnn yedinci blmnde olaanst bir ekilde belirtmitir. Phil baarl bir ekilde hamburger ya da alternatif olarak, in yemei satan bir restorann krl bir ekilde iletilebileceini belirtmitir. Fakat srekli ikisi arasnda gidip gelip de hamburger ve in yemei tutkunlarn ekmeyi bekleyemezsiniz.
Bir ok irket dzenli temett der ve genel olarak onu arttrmaya alp azaltmaktan kanrlar. Bizim €œDrt Byk€ portfymz de bu mantkl ve anlalabilir yolu izliyorlar ve belli zamanlarda agresif olarak hisselerini geri alyorlar.
Bu davranlarn alklyoruz ve ayn yolda devam etmelerini umuyoruz. Artan temettleri seviyoruz ve uygun fiyatlardan hisse almna az.
Fakat Berkshire€™da, mantkl olduunu bildiimiz baka bir yol uyguluyoruz ve az nce okuduunuz yukardaki blmde de anlatabildiimizi umuyoruz. Defter deeri oluturma konusundaki varsaymmza inandmz srece ve piyasa primi mantkl grnd srece bu yaklama devam edeceiz. Eer ikisi iide durum ktleirse, hareketlerimizi tekrar deerlendiririz.
vay bee benm yllardr anlattgm seylern hepsn adam br crpda soyleyvermi iin garibi bende bunlar daha sizinle beraber yeni okudum. Sanki mektubu ben hazrlamm gibi hissetim. yemin ederim kendi kendimle vndm iten ie....
http://www.lattedenborsaya.com/2018/...r-serisi-2012/
Senin almaya cesaret edemediin riskleri alanlar, senin yaamak istediin hayat yaarlar..
Sokrates twit @erhanacikgoz1
Yer mleri