Düzeltilmiþ hisse senedi kapanýþ fiyatlarý hisse senedi piyasalarý zaman serisi analizlerinin temelini oluþturur. Ýyi analistler kaliteli verinin uygun þekilde düzeltilmiþ olmasýný isterler. En iyi analistler ise bu sürecin alt yapýsýnýn nasýl çalýþtýðýný da bilirler.
Hisse senedi fiyatlarý aþaðýdaki olaylar gerçekleþtiðinde düzeltilmeye ihtiyaç duyar:
* Nakit temettü ödemesi
* Hisse olarak temettü ödemesi
* Hisse bölünmesi
* Sermaye azaltýmý
* Þirketin ana ve yavru þirket olarak ayrýlmasý
* Satýn alma ve birleþmeler
* Hisse geri alýmlarý
Aþaðýdaki grafikte nominal olarak FROTO hissesi grafiðini inceleyebiliriz. Grafik verileri düzeltilmedi:
Grafikte FROTO yatýrýmcýsýnýn 2000’li yýllardan bu yana ancak anaparasýný kurtardýðýný gözlemliyoruz. Gerçek öyle mi?
FROTO grafikteki yýllarda defalarca nakit temettü ödedi, hisse birden fazla kere bölündü.
Tüm bu aksiyonlar düzeltildiðinde FROTO grafiði:
FROTO yatýrýmcýsý temettüler ve bölünmeler ayarlandýðýnda ciddi bir getiri elde etmiþ. Ayarlanmamýþ fiyatlarda bir getiri gözlemlenmiyordu.
Temettü, bölünme vs gibi gibi sebeplerden oluþan fiyat deðiþiklikleri piyasa arz talebi ile ilgili deðildir ve mutlaka fiyata yansýtýlmasý gerekir.
Hisse senedi fiyatlarý daima geriye doðru düzeltilir. Bugünün fiyatý deðiþmeden kalýr.
Böylece geçmiþ getiri profili deðiþmez.
Hisse senedi fiyatý düzeltme iþlemi çarpým olarak yapýlýr ve fiyatlar geçmiþte eksi olarak deðiþmez. Bazý uygulamalar ayarlamalarý toplam yolu ile yaparlar ki bu durumda eksi hisse senedi fiyatlarý oluþmasý kaçýnýlmazdýr. Eksi fiyatlar ile pek çok program çalýþmaz, bu yüzden çarpma ile ilerleyen yöntem en yaygýn kullanýlandýr.
Yukarýda ele aldýðýmýz olaylarda hisse fiyatlarý nasýl ayarlanýyor konusuna dönebiliriz.
1. Temettü ödemesi yapýldýðýnda þirketin deðeri azalýr, çünkü þirketten bir nakit çýkýþý gerçekleþmiþtir. Bu durumda formül:
Temettü öncesi fiyat: Þirket Deðeri/Hisse Sayýsý
Temettü sonrasý fiyat
= (Þirket Deðeri-Temettü) / Hisse Sayýsý
=Þirket Deðeri/Hisse Sayýsý – Temettü/Hisse Sayýsý
=Temettü öncesi fiyat – Hisse baþýna temettü
Tutarlý bir seri oluþturmak için ayarlama faktörü hesapmalýyýz:
Düzeltme Faktörü = (Temettü Günündeki Kapanýþ + Ödenen Temettü) / Temettü günündeki kapanýþ
Düzeltme faktörü çarpan olarak kullanýlacaðý için fiyat serisinin getiri profili deðiþmeyecektir.
FROTO hissesinin dün 30 TL ile kapandýðýný, bugün 3 TL temettü ödediðini ve 29 TL’den kapandýðýný varsayalým.
Hesaplamalar
Düzeltme Faktörü = (29 + 3) /29 = 1,1034.
Dünkü ayarlanmýþ fiyat= 30/1,1034 = 27,1875
Fiyatý düzeltmeseydik FROTO %3,3 zarar etmiþ görülecekti, düzelttikten sonra FROTO gerçek rakam olan %6,66 pozitif getiriyi gösterdi. (Hisse sayýsý deðiþmedi varsayýldý)
YUKARIDAKÝ AÇIKLAMALARDANDA GÖRDÜÐÜ ÜZERE DÜZELTÝLMÝÞ FÝYATLARA BAKTIÐINIZDA TEMETTÜLER BEDELSÝZ VB GÝBÝ DURUMLARLA ELE GEÇEN LOTLAR ÝLE HÝSSE ALINMIÞ OLARAK VARSAYILMAKTADIR. BÝR YATIRIMCI BEN BU HÝSSEDEN ÞU YIL ALSAYDIM VE ALDIÐIM TEMETTÜLERLE LOTLARIMI ARTTIRSAYDIM BUGUN TOPLAM SERMAYEM NE OLURDU SORUSUNU MERAK EDÝYORSA.
YAPMASI GEREKEN GRAFÝÐE BAKMAK. ÇETREFÝLLÝ ÇEÞÝTLÝ EXCEL TABLOLARINA ÞU KADAR LOT ALIP LOTUN ÞU KADAR ÇIKMIÞ OLMASINA GEREK YOK.
UÐRAÞMIÞSIN ELÝNE SAÐLIK FAKAT DÜZELTÝLMÝÞ FÝYATLARI BAZ ALIP ÜSTÜNE BÝRDE LOTLARI ARTTIRMIÞSIN.
HESAPLARIN BU SEBEPLE HATALI DÝYE DÜÞÜNÜYORUM...
BEN UYARIMI YAPAYIM DA ÝSTEYEN KAALE ALIR, ÝSTEYEN ÝSTEDÝÐÝNE ÝNANIR.
SAYGILAR...
Yer Ýmleri