Bankacýlýk sisteminin 19 trilyon 555 milyar 463 milyon kredi verdiði, Merkez Bankasý'nýn ise 815 milyar 733 milyon 86 bin TL tedavüle para sürdüðü belirtiliyor. "Bankalarýn borca dayalý para sistemi üzerinden tedavüldeki paranýn yaklaþýk 24 katý para yaratýldýðý" yorumlarý üzerinden "Daha yüksek faizle bankalara borçlanýlýyor" þeklinde eleþtirel yorumlar yapýlýyor. Merkez Bankasý'nýn politikalarý ve bankacýlýk sistemini Prof. Dr. Mete Gündoðan, Odatv'ye tek tek anlattý:
MERKEZ BANKASI'NIN VERDÝÐÝ PARA 800 MÝLYAR, BANKACILIK SÝSTEMÝNÝN KREDÝLERÝ 20 TRÝLYON"
Play Video
Bugünlerde Merkez Bankasý’nýn piyasaya verdiði para yaklaþýk 800 milyar lira iken bankacýlýk sistemi piyasaya yaklaþýk 20 trilyon lira kredi veriyor. Burada çok büyük sorunlar var. Onlarý þu þekilde özetleyeyim.
"BORCA DAYALI PARA SÝSTEMÝ"
Öncelikle, içinde bulunduðumuz sistem Borca Dayalý Para Sistemi’dir. Sistem þu þekilde çalýþýyor.
Merkez Bankasý para üretiyor. Yani matbaada basýyor. Bastýðý parayý da piyasaya borç olarak veriyor. Bu birinci aþama.
"MERKEZ BANKASI PARAYI BASIYOR, PÝYASAYA FAÝZ ÝLE BORÇ OLARAK VERÝYOR"
Peki, buradaki sorun ne?
Buradaki sorun þu. Þimdi bu mekanizmanýn ilk baþlangýcýný düþünelim. Piyasada hiç Türk Lirasý yok. MB parayý basýyor ve piyasaya FAÝZ ile borç olarak veriyor. Diyelim ki yýllýk yüzde 10 faizle, 100 lira verdi. Bunu 100 milyar olarak da düþünebilirsiniz. Hesap ve anlaþýlmasý kolay olsun diye bu þekilde yani 100 lira olarak ifade ediyorum.
"MERKEZ BANKASI FAÝZÝNÝ ALIYOR, PÝYASADA 90 LÝRA KALIYOR... ADETA TUZAK"
Peki, bu 100 liranýn vadesi gelince ne oluyor?
MB, faizini geri alýyor. Kalan para ile piyasa iþlevine devam ediyor. Yani bir yýl sonra piyasada 90 lira kalýyor. Yani piyasada para azalýyor! Piyasa iþ yapabilmesi için borç almaya mahkûm oluyor. Ama, yine ayný þartlarda borçlanacaðý için bu bir kýsýr döngüye dönüþüyor. Piyasadaki para sürekli azalýyor. Piyasa ne kadar çok çalýþýrsa o kadar borçlanmak zorunda kalýyor! O kadar çok FAÝZ ödemek zorunda kalýyor. Ýþte, borca dayalý para sistemi bu. Adeta bir tuzak! Borca esir etme tuzaðý. Ne kadar çok çalýþýrsanýz, o kadar çok borçlanýyorsanýz. Bu sistemden makul bir çýkýþ yok!
"KREDÝ VERDÝKLERÝNDE PARAYI HAVADAN YARATMIÞ OLUYORLAR"
Tabi iþ burada da bitmiyor.
Bu sistem içerisinde bir baþka þey daha yapýlýyor. MB’nin verdiði parayý bankalar çoðaltýyor. Buna da "Kýsmi Rezerv Sistemi" deniyor. Bu sisteme "para çarpaný" diyenler de var. Bu sistem ile bankalar, kredi verme mekanizmasý ile para yaratýyorlar. Bankalar istedikleri kadar para yaratýyorlar. Kredi verdikleri anda parayý havadan yaratmýþ oluyorlar. "Bankaya yatýrýlan paralarý kredi olarak baþkasýna veriyorlar" açýklamasý da koca bir yalan. Çünkü bankalarýn kredi vermesi için birilerinin parasýna ihtiyaçlarý yok. Parayý havadan yaratýyorlar.
"KREDÝ ALTINDA ÜRETÝLEN PARA, GERÇEK PARANIN FONKSÝYONLARINI YERÝNE GETÝRÝYOR"
Ýþte bugün MB’nin piyasaya verdiði kabaca 800 milyar liraya mukabil, bankalar piyasaya kabaca 20 trilyon lira kredi vermiþler! Kredi adý altýnda üretilen bu para, gerçek paranýn bütün fonksiyonlarýný yerine getirebiliyor. Yani resmen, MB dýþýnda, para yaratmýþ oluyorlar. Bir nevi para basmýþ oluyorlar.
Özetle buraya kadar anlattýklarým, cari olarak para kredi sisteminde yapýlanlardýr. Kýsacasý, Borca Dayalý Para Sistemi budur. Kýsmi Rezerv Sistemi diye anlatýlanlar da bunlardýr. Birçok detay var ama ben burada bu kadar ifade ederek özetlemiþ olayým.
Þimdi, benim bu konuda itirazlarým nelerdir? Bu sisteme niçin ýsrarla karþý çýkýyorum? Bu sistemi niçin acilen deðiþtirmek veya yeniden yapýlandýrmak mecburiyetindeyiz?
"ANAYASAL VE YASAL SUÇLAR ÝÞLENÝYOR"
Onun cevabý da þudur.
Bu mevcut para kredi sisteminde, beþ grup altýnda özetleyebileceðimiz, anayasal ve yasal suçlar iþleniyor. Aslýnda bu sistemi yürütenlerin de yargýlanmalarý gerekiyor.
Sebebi þunlardýr.
Öncelikle ülkemizde para basma yetkisi Anayasa’mýza göre Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) aittir.
Madde 87: Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, deðiþtirmek ve kaldýrmak; bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüþmek ve kabul etmek; para basýlmasýna ve savaþ ilânýna karar vermek; milletlerarasý andlaþmalarýn onaylanmasýný uygun bulmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayýsýnýn beþte üç çoðunluðunun kararý ile genel ve özel af ilânýna karar vermek ve Anayasanýn diðer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
"BÖYLE BÝR YETKÝ DEVRÝ YOKTUR, HUKUKEN OLAMAZ"
TBMM, bu yetkisini “sýnýrsýz ve süresiz” olarak özel bir þirkete devredemez. Cumhuriyet Merkez Bankasý özel kanunla kurulmuþ bir anonim þirkettir. Meclis’e ait olan bu yetkiyi hukuksuz olarak kullanmaktadýr. Sorarsanýz "Meclis bu yetkiyi bize devretti" diyorlar ancak böyle bir yetki devri ortada yoktur. Zaten hukuken de böyle bir devir olamaz!
"BANKALARIN 'KREDÝ' DÝYE PARA YARATMSININ ANAYASAL ZEMÝNÝ YOK"
Ýkincisi, bankalar istedikleri zaman ve istedikleri kadar “kredi” adý altýnda para yaratmaktadýrlar. Bunu doðal pratikleri içerisinde yapmaktadýrlar. Bunun da Anayasal bir zemini yoktur. Zaten Merkez Bankasýnýn bile bu iþlemlere iliþkin hukuki altyapýsýnýn sorgulandýðý bir durumda bankalarýn yaptýklarý uygulamalarýn ne tür bir hukuki zemini olabilir ki!
"MERKEZ BANKASI NASIL PARAYI DEVLETE SATAR"
Üçüncüsü, para basma yetkisi devlete ait olmasýna raðmen, devletin de (TBMM üzerinden) bu yetkiyi Cumhuriyet Merkez Bankasý’na (þaibeli de olsa) devretmesine raðmen, nasýl olur da MB parayý devlete satar? Yani devlete parayý faiz mukabilinde verir! Diðer bir ifade ile “paranýn sahibi”ne parasýný “bir bedel” karþýlýðý veriyor! Nereden baksan garabetlerle dolu bir süreç.
"DEVLET BU HAKKI NEDEN BANKALARA DEVRETSÝN"
Dördüncüsü, bankalar (hukuksuz olarak ve devletten baðýmsýz olarak) ürettikleri parayý piyasaya tavandan sokmaktadýrlar. Yani kredi alanlar, krediye mukabil teminat gösterebilme kabiliyeti olanlardýr. Yani zenginlerdir. Madem ki havadan para yaratýlýyor, o zaman devlet bu hakký niçin bankalara devretsin. Daha doðrusu, bizler böyle bir hakký niçin bankalara devredelim? Çünkü bu hakkýn TBMM’ye ait olmasýnýn esprisi, bu hakkýn milletin tamamýna ait olmasýndan dolayýdýr. Mevcut mekanizma bize, millet olarak, böyle bir hakkýmýzý kullanabilme kabiliyeti vermemektedir. Bu durum da Anayasaya aykýrýdýr.
"PARALARIN YANI SIRA ALTIN VE GÜMÜÞ DE VAR"
Beþincisi, bugün piyasada “para” adýna dönen bütün olaylar “itibari paralar” (kaðýt paralar) üzerinden dönmektedir. Halbuki itibari paralarýn yaný sýra mal paralar (altýn, gümüþ vs.), dijital paralar, daðýtýk üretilen paralar ve takas paralar gibi birçok para formlarý da vardýr. Bunlarýn hepsinin üretilmesinin ve tedavülünün düzenlenmesi yetkisi TBMM’ne aittir. Meclis maalesef bu konudaki görevini yerine getirmemektedir. Meclis’in bu iþlevsizliði piyasanýn yanlýþ yapýlanmasýna sebep olmaktadýr. Büyük haksýzlýklar doðurmaktadýr.
"YANLIÞLIKLAR ARTIK MÝLLETÝN KALDIRAMAYACAÐI AÐIR YÜKLER ÜRETMEKTE"
Neticede, ülkemizdeki cari para kredi sistemi çok büyük sorunlar barýndýrmaktadýr. Yanlýþ yapýlandýrýldýðý için de adeta bu yanlýþlýk kanýksanmýþ durumdadýr. Ancak geldiðimiz noktada bu yanlýþlýklar artýk milletin kaldýramayacaðý kadar aðýr yükler üretmektedir. Bunun mutlaka Anayasa, yasalar ve diðer mevzuatlar çerçevesinde düzeltilmesi elzemdir.
Son olarak, bu konularda birkaç kitabým, onlarca makalem ve konferanslarým mevcuttur. Daha fazla bilgi isteyenlere bunlarý da incelemelerini tavsiye ederim.
Yer Ýmleri