Deðerli yöneticilerim,
Öncelikle size kendimden bahsetmek istiyorum. Ýzmir’de çok eðitimli ve baþarýlý bir ailenin küçük çocuðuyum. Ýkisi de akademisyen olan annem ve babam, rol modelim olan meslektaþým ve 20 yýldýr Amerika’da mesleðini baþarýyla sürdüren abim ile beraber tam anlamýyla çekirdek denebilecek bir ailenin içinde huzurlu bir ortamda yetiþtim. Bütün eðitim hayatýmý baþarýlarla ve derecelerle tolu bir þekilde tamamen burslu bir þekilde tamamladým. Mütevazi olmaya gerek yok Türkiye standartlarýnda her anlamda o kaymak tabaka diyebileceðimiz bir kategoride bulunduðumu söyleyebilirim. Ayrýca ekonomik olarak da belki ikinizden de rahat hiçbir kaygýsý ve sýkýntýsý olmayan bir gerçekliðim olduðunu da söylemek isterim.
Ýþ hayatýma Yapý Kredi’de baþladým. Temas ettiðim her kiþiyle pozitif iliþkiler kurdum, güldüm, güldürdüm, paylaþtým. Oldukça da yoðun ve baþarýlý bir dönem olduðunu söyleyebilirim. Açýkçasý kurumda savunduðumuz sözde ilkelerin tamamýna uygun bir çalýþma hayatý baþlangýcý diyebiliriz. Kariyerimde 4 seneyi geride býraktýðým noktada artýk ekip deðiþikliði ve daha büyük projede çalýþma hevesiyle Krediler dünyasýna yöneldim. UCAP ve SCAP gibi önemli iki projenin her safhasýnda canhýraþ bir þekilde ekip arkadaþlarýmla beraber yer aldým. Her hedefi teker teker gerçekleþtirdiðimiz, çýktýlarýný benden çok daha iyi bildiðiniz baþarýlarla dolu bu yýllar beni bildiðim kadarýyla kurumun tarihinin en erken yöneticilik pozisyonuna getirdi. Bunlarý anlatýyorum; çünkü geldiðimiz noktanýn ne kadar olumlu ve herkesin hayallerini süsleyecek bir nokta olduðunu vurgulamak istiyorum. Ayrýca bu hayatta en deðer verdiðim insanlardan birini; deðerli eþimi de bu kurumda tanýdým. Ekip arkadaþý olarak tanýþtýðým B. ile hayatýmý birleþtirmeme de burasý vesile oldu demek hiç de yanlýþ olmaz.
Cümleleri burada bitirsek muhtemelen bir teþekkür ve memnuniyet timsali bir mail olacaktý; Ancak:
Buralara gelirken hep söz de savunduðumuz kurum deðerlerinin aslýnda ne kadar içinin boþaltýldýðýna þahit oldum.
Tedbirli olma kisvesi altýnda korkakça davranýldýðýný gördüm.
Liyakat eksikliði taþýyan onlarca yöneticinin yollarca burada çalýþmasýna ve kurumun içini boþaltmasýna sessiz kalýndýðýný gördüm.
Listelere girmemenin büyük iþler yapmaktan önemli hale geldiðini gördüm.
Takvim hedeflerine yetiþmenin hedefin kendisinden çok daha büyük görüldüðünü gördüm.
Yöneticisini memnun etmeye çalýþmanýn amaç haline geldiðini gördüm.
Yüzlerce yalan söylendiðini gördüm.
F.Ç. gibi kýymetli bir yöneticinin bankanýn vizyonsuz yöneticilere gösterdiði hoþgörü nedeniyle yol ayrýlýðý noktasýna getirildiðini gördüm.
E.M gibi kýymetli bir insanýn yýllarca kuruma verdiði emekler göz ardý edilircesine, fikir ayrýlýðý nedeniyle yol ayrýlýðý noktasýna getirildiðini ve yol ayrýlýðýnda yalnýzlaþtýrýldýðýný ve seçeneksizleþtirildiðini gördüm.
Bunlar istifa etmem için oldukça yeterli sebepler ve belki bir ay öncesine kadar alacaðým karar bu olacaktý. Ama hepimizin malumu bir deprem felaketi yaþadýk. Bugün de hastanede Ýbrahim’i ziyaret ettim. Daha iyiye gidiyor, inþallah bacaðýný kaybetmeden bu dönemi de atlatýr.
Ama deprem sýrasýnda da yaþananlara deðinmekte fayda var. Özellikle bizim ekibimizin yer aldýðý onlarca aksiyon aldýk malumunuz. Deprem kitlesinin bütün risk stratejilerinden ayrýþtýrýlmasýný saðlayan, bulunduðu bölgeden þubeye, ilden ilçeye her bilgisini beslediðimiz bir dönemde alýnan banka aksiyonlarýný özetliyorum;
BDDK izin verdiði (biraz da zorladýðý) için bütün depremzedelerin kredi kartý limit artýþlarýný x4 kuralýna göre deðil x8 kuralýna göre otomatik deðerlendirdik ve 10 milyara yakýn Pazar payý yakaladýk. Müþterilerimize harcama anlamýnda destek olmaya çalýþtýðýmýzý rekabette Garanti’ye karþý bir hamle olduðunu hepimiz çok iyi biliyoruz.
Kredi ötelemelerini basiretsizce önce otomatik ödeme sonra öteleme gibi yapmaya çalýþtýk günlerce. Ne zaman sosyal medyaya düþtük ve baþka bankalarýn daha “müþteri dostu” uygulamalarýný gördük; ancak o zaman geri adým atýp tam ötelemeye gittik. Ýþletme ve ticari kredilerde hala suyunu sýkmaya çalýþýyoruz müþterilerin
Bu 1-2 akut aksiyon alýndýktan sonra ne yaptýk; bütün depremzedelerin risk baþvurularýný reddetmeye baþladýk. Neden? Çünkü ödeyemezler, neden. NPL riskine girelim ki; malum finansal bir kuruluþuz önce kendimiz geliyoruz
Sonra tabi baktýk Pazar kaybý yaþýyoruz o kadar da deðil daha detaylý bir bakalým herkesi de reddetmeyelim. Belirli risk bölgelerini ayrýþtýralým; onlarýn ödetebileceði taksit tutarýný yarýya düþürelim yine de alabilecek olan zengin müþterilerimiz bankadan kredi alabilsin.
Ama son aksiyonda tabi önemli bir ticket size kaybettik. BDDK tebliði 10 gün öncesinde yayýnlanmasýna raðmen; umurumuzda olmayan vade kýsýtý bir anda acil gündemimize geldi. Çünkü uzun vade daha fazla kredi tutarý anlamýna geliyordu hepimiz için.
Toplumsal sorumluluðunu üst seviyede olarak lanse ettiðimiz bankamýzýn yukarýdaki aksiyonlarýn hiçbirini depremde zarar görmüþ tek bir yurttaþ mutlu olsun diye almadý. Hepsi tamamen ticari ve stratejik hamlelerdi. Tabi IT organizasyonu olarak þu þekilde kendinizi rahatlattýðýnýza eminim, kararlarý biz vermiyoruz. Peki kararlarý etkilemek yönünde bir giriþiminiz oldu mu? Peki vicdanýnýza sýðmayan bu kararlarýn alýndýðý dönemde bir yerde hiç odaðýnýzý kaybetmeden çalýþmayý nasýl baþardýnýz?
Bu kýsmý biraz yakýn dönem özetlemesi olarak çarpýcý örnekler olduðu için vurgulamak istedim.
Gelelim münferit örneklere;
Eþim o zamanki yöneticisi L.B’yi IK etiðine þikayet ettiðinde hem performansý hem de kiþisel haklara yönelik usulsüzlük olduðunu ilettiðinde kurum olarak sessiz kaldýk. Eminim hala IK sisteminde dosyasý açýktýr. Tabi bu eþim özerinde münferit bir örnek diye düþünüp duygusal davrandýðýmý düþünebilirsiniz. Peki hiç L.B’nin ekibindeki son 5 yýlda iþten ya da ekipten ayrýlmýþ 40 çalýþma arkadaþýmýzý incelediniz mi? Hepsi mi kendisi baþarýsýzdý? Ya da sorumlu yöneticisi Yýlmaz Karaca özelinde bir deðerlendirme yapmayý düþündünüz mü bugüne kadar?
UCAP projeni sýrasýnda pandeminin de fýrsat bilindiði ve insan haklarýný ihlal edercesine 80 saatin üzerinde onlarca kiþinin çalýþmasýný nasýl deðerlendirelim? Bir amaç uðruna ve baþarýlý bir grubun eseri miydi bu? Ya da o arkadaþlar bu hedefi baþarýrken gerçekten mutlu muydu? Karþýlýklarýný aldýlar mý? Direktörlüðün yüzde 50’si turnovera uðrarken bir proje için sizce bu deðdi mi? Ya da inisiyatif sahiplerinin kurum sadakatini kaybettirmeden önce yapýlabilecek baþka bir þey yok muydu?
Daha verilecek yüzlerce örnek olmasýna raðmen uzatmayacaðým. Deprem gündemi hepimiz için bir anda geride kaldý, mevcut hedeflere ve takvimlere geri dönüldü. 15 günlük sözde hassasiyet yerini azme deðil hýrsa, çabaya deðil sonuca, kaliteye deðil takvime býraktý. Beni en çok yýpratan þeyi en sonra býraktým.
Ýnsana ve çalýþma arkadaþýnýza ÖNEM VERMÝYORSUNUZ. Kimin ne yaþadýðýna ne sonuç ürettiðine bakýyorsunuz.
…
Tek bir þeyi iyi yapýyorsunuz, o da görece iyi para veriyorsunuz. Yarýn bir gün çalýþan ve çalýþmayan arkadaþlarýn primlerini de özelleþtirirsiniz, somut bir kaynak aktarýrsýnýz baþarýlý arkadaþlarýmýza. Ama çalýþanlarýnýzýn bu parayý kullanabilecek zaman ve kaliteli psikoloji içinde olup olmadýðýný gram önemsemiyorsunuz. Bu kurumda baþarýlý olabilecek arkadaþlarýmýzýn çoðunu kaybedeceksiniz; özellikle de ekonomik kaygýsý az olan ya da baþka kurumlarda bu kaygýyý giderme þansý olan arkadaþlarýmýzý.
“Siz” söylemini lütfen kiþisel algýlamayýn; gözümde kurumu temsil ettiðiniz için bu terminolojiyi kullanýyorum. Hayatýmla ilgili daha tatsýz bir karar almýþ olmasan sanýrým bu sadece istifa niteliðinde olacaktý, ancak sanýrým bu niteliðin bir pek de önemi kalmadý. Size ve kuruma saygýmdan dolayý bu maili genele deðil, size ve bana deðer verdiðini bildiðim 3-4 arkadaþýma atýyorum.
Kral çýplak demenin suç addedildiði bir ülkede, ben en azýndan kurumum açýsýndan kral çýplak diyorum. Bir þeyler yoluna koymak için hala çok geç deðil.
Saðlýcakla kalýn.
Not: Ailemi ve bu maile konu ettiðim insanlarý rahat býrakýn. Aksi durumda hakkýmý helal etmiyorum.
Efe Demir
Bireysel Krediler Tahsis Uygulama Geliþtirme Müdürü
Yer Ýmleri