Doðan Avcýoðlu kimdir?
1926'da Bursa'da doðdu. Fransa'da iktisat ve siyasal bilimler eðitimi gördü. 1955'de Ortadoðu Amme Ýdaresi Enstitüsü'nde asistan oldu. 1956'dan sonra haftalýk Akis ve Kim dergilerinde yazýlarý yayýmlandý. CHP Araþtýrma Biriminde çalýþtý ve partinin yayýn organý Ulus Gazetesinde yazdý. 27 Mayýs 1960'tan sonra CHP kontenjanýndan Kurucu Meclise üye seçildi. 1961 Anayasasýnýn hazýrlanmasýnda görev aldý.
1961'de Mümtaz Soysal ve Cemal Reþit Eyüboðlu ile birlikte Yön Dergisini kurdu. Yön'ün çýkýþ bildirgesi 1042 kiþi tarafýndan imzalanýr. 1967'ye deðin yayýnlanan Yön Dergisi, 1960'tan sonra belirli bir geliþme gösteren Türkiye Sol Hareketi içinde bir tür "Kemalist sosyalizm" anlayýþýnýn savunuculuðunu yaptý. 1960 sonrasý sol düþünce ve eylemin biçimlenmesinde derin etkileri olan bu dergi, 1930'lardaki Kadro hareketinin görüþleriyle önemli benzerlikler taþýyordu. Kurulu düzeni temelden eleþtiren Yön, Mihri Belli (E. Tüfekçi imzasýyla) gibi komünistlere de sayfalarýnda yer vermiþti. Bu yönüyle hem TÝP'i hem de CHP'yi etkilemiþ, devrimci hareketin ortaya çkýþýnýn da etkisiyle Ýnönü'nün baþýnda bulunduðu CHP'nin Ortanýn Solu siyasetine karar vermesinde etkili olmuþtu.
Avcýoðlu'na göre üstyapý alanýnda baþarýlý olan Kemalist devrim altyapýda, dýþa baðýmlý sermaye ile toprak aðalarýnýn etkisini kýramamýþtý. Dolayýsýyla Kemalist devrimin altyapýda sürdürülmesi, radikal bir toprak reformu ,devletçi sanayileþmenin ve ekonomik alanda tam baðýmsýzlýðýn gerçekleþtirilmesi halen Türkiye'nin gündemindeydi.
Doðan Avcýoðlu 1968'de yayýnladýðý Türkiyenin Düzeni adlý kitabýnda Türkiye'nin geri kalmýþlýðýnýn nedenlerini araþtýrýyor, yukarýdaki öðeleri içeren "Milli Devrimci Kalkýnma Modeli" adýný verdiði, o günün sosyalizm modelinden bir hayli etkilenmiþ kaptalist-olmayan yol diye tanýlanan bir model öneriyordu. Bu yapýt siyasal etkisinin yaný sýra, Türkiye'nin sosyo-ekonomik yapýsý ve tarihi üzerine araþtýrmalarýn yaygýnlaþmasýnda çýðýr açýcý bir rol oynamýþtýr.
Doðan Avcýoðlu, 1963-65 arasýnda Türk-iþ Araþtýrma Merkezi Müdürlüðü, 1968-69'da CHP Yüksek Danýþma Kurulu Üyeliði yaptý.1969'da Yön'deki siyasal görüþlerini daha net bir þekilde dile getirdiði haftalýk Devrim gazetesini çýkardý. Bu Gazete 12 Mart 1971 Muhtýrasýnda kapatýldý.
Avcýoðlu, savunduðu modelin mantýksal sonucunun bir yansýmasý olarak ordu içindeki yurtsever subaylara daha çok bel baðladý. 1971'de yayýmladýðý Devrim Üzerine adlý kitabýnda, öngördüðü devrim stratejisi ve programý bunun bir yansýmasýdýr. Ona göre devrim, Kemalist aydýnlarýn yol göstericiliðinde, Kemalist askerlerin öncülüðünde bir geniþ cephe tarafýndan gerçekleþtirilebilirdi.
12 Mart döneminde emekli general Cemal Madanoðlu ile birlikte tutuklanarak, orduyu isyana teþvik iddiasýyla (9 Mart cuntasý olarak bilinen oluþumun lideri olarak) yargýlandý ve beraat etti. 1973 sonrasýnda siyasal yaþama katýlmadý. Milli Kurtuluþ Tarihi ve Türklerin Tarihi adlý çalýþmalarýný hazýrladý. Roger Garaudy'nin, Sosyalizm ve Ýslamiyet'ini E. Tüfekçi (Mihri Belli ile birlikte) çevirdi (1965). 4 Kasým 1983'de öldü.
Yer Ýmleri