Nuri ile Ayva Tatlısı: Dikkat çiğ yemeyiniz!

[ayvagobeknuri]

Ben Antik Çağın, tıbbi anlamda Hippokratik döneminde yaşadım.

Yaşadığım dönemde, tıp alanında, dinsel ve büyüsel etkiler reddedilmiş, hekimlik ahlakın sembolü kabul edilmişti. Bergama, Knidos, Kos ve İskenderiye tıp okulları açıktı, doktor yetiştiriyorlar ve şifa dağıtıyorlardı. Şimdi bile olmayan önleyici tıp konusunda, doktorlar çok kafa yoruyorlar, insanlar hasta olmasın diye diyet ve egzersiz programları hazırlıyorlardı.

[ayvagobeknuri]

Carl Sagan
@CaRL_SaGaN__
·
26 Nis
Bir televizyon programında (açıkçası şimdi denk geldim) İlber Ortaylı'ya "Dostoyevski mi Tolstoy mu?" sorusu yöneltilmiş. Ortaylı ise tereddütsüz "Tolstoy" yanıtını vermiş ve bu tercihinin gerekçesi olarak da Tolstoy'un daha kültürlü, daha geniş bir adam olduğunu ve çok şey bildiğini, olarak göstermiş. Ne yazık ki bu değerlendirme ne akademik bir ciddiyet taşıyor ne de edebi gerçeklikle örtüşüyor.

Bu tür sığ ve aceleci açıklamaları doğru bulmuyorum hele ki İlber Ortaylı gibi bir ismin ağzından duyunca çok üzüldüm. Çünkü bu tür ifadeler, iki büyük yazarın dünyaya kattığı farklı derinlikleri görmezden gelmek anlamına gelir. "Daha kültürlü", "daha geniş adam" gibi söylemler de ancak kahve sohbetlerinde sarf edilebilecek nitelikteki ifadelerdir.

Öncelikle, şunu belirtmeliyim ki Tolstoy ve Dostoyevski kıyaslanacaksa bu, ancak onların eserlerinin farklı felsefi, psikolojik ve toplumsal yönelimleri üzerinden yapılabilir, kişilikleri üzerinden değil. Çunku iki yazar da birbirinden tamamen farklı edebi damarlara sahiptirler. Tolstoy, Savaş ve Barış, Anna Karenina gibi eserlerinde toplumun katmanlarını, aristokrasiyi, halkı, toplumsal dinamikleri büyük bir doğallık ve kapsayıcılıkla anlatır. Toplum onun için bir organizmadır; birey ise bu büyük yapının bir parçasıdır. Öte yandan Dostoyevski, Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler, Yeraltından Notlar gibi yapıtlarında bireyin iç dünyasını, psikolojik çatışmalarını, ahlaki ve varoluşsal sorgulamalarını merkeze alır. Onun kahramanları toplumdan çok kendi vicdanlarıyla, Tanrı’yla, özgür iradeyle hesaplaşır.

İşte bu temel farkı görmeden, Dostoyevski’ye "iyi bir psikolog olabilir ama..." diye yaklaşmak, en hafif tabiriyle cehaletle sınır komşusudur. Dostoyevski yalnızca bir psikolog değildir; edebiyat tarihinde insan ruhunun en derin mağaralarına inmeyi başaran birkaç yazardan biridir. Bugün Freud'un, Jung'un, Nietzsche'nin bile Dostoyevski’den etkilenmiş olması boşuna değildir. Onun karakterleri, modern insanın bütün çelişkilerini, suçluluğunu, Tanrı’ya inancı ve isyanı arasında sıkışıp kalmış ruhunu temsil eder. Bu "psikolojik derinlik", basit bir gözlem yeteneğinden ibaret değildir; insanı insan yapan karmaşıklığı kavramış olmaktır.

Tolstoy ise kuşkusuz bilgiye, gözleme ve geniş bir kültüre sahiptir. Ancak bu kültür, Dostoyevski'nin eksikliğini oluşturmaz. İkisinin yürüdüğü yollar farklıdır, o yolları ölçmek için kullanılan teraziler de farklı olmalıdır. Savaş meydanlarında koşturan Pierre Bezukhov ile Saint Petersburg'un kirli sokaklarında vicdan azabıyla kıvranan Raskolnikov aynı terazide tartılamaz ve tartılmamalıdır.

İlber Ortaylı'nın
kendi uzmanlık alanı olan tarih ve diplomasi konularında otorite olması, onu edebiyat eleştirmenliği gibi hassas bir alanı da "tek doğru" edasıyla yorumlamaya muktedir kılmaz. Elbette herkesin bir edebi zevki olabilir; Tolstoy’u tercih etmek anlaşılabilir. Ancak bunu, Dostoyevski’yi küçük düşürerek yapmak hem talihsiz, hem de haddini aşan bir tutumdur bence.

Edebiyat, kesin hükümlerle yaklaşılacak bir alan değildir. Hele ki söz konusu Dostoyevski ve Tolstoy gibi, edebiyatın yörüngesini değiştiren iki devrimci yazarsa. Bu yüzden İlber Ortaylı’nın bu açıklamasını aceleci, sığ ve ciddiyetten uzak buluyorum. Kendi alanında ne kadar titizse, edebiyat gibi başka bir alanda da aynı titizliği göstermek zorunda olmalıdır. Çünkü edebiyat, tarihi bilmekten, devlet protokollerine hakim olmaktan çok daha fazlasını; insanın özüne inebilme cesaretini, derinliğini ve inceliğini ister. Tolstoy da, Dostoyevski de bunu kendi yollarınca başarmıştır. Biri diğerinden daha "kültürlü" değil; sadece farklıdır o kadar.

Ve ikisi de, İlber Ortaylı'nın basit kıyaslarının çok ötesinde birer dâhidir.

Tereddütsüz Dostoyevski...

[ayvagobeknuri]

https://x.com/miandji/status/1916458228927369500

Anooshirvan Miandji
@miandji
Çünkü fanatizm ve cahillik daima açtır ve beslenmeye ihtiyaçları vardır.
- Rüzgarın Mirası (İnherit The Wind) 1960, Oyuncu: Spencer Tracy

Likte video var. Ltfen izleyiniz...

[0101]

https://www.msn.com/tr-tr/haber/othe...afb1eaad&ei=14

Tereddütsüz.... IBANoğlu....

[ayvagobeknuri]

https://x.com/holahaber/status/1917148489320108064

Hola
@holahaber
Çin'de, bir fuarda insansı robotlar böyle tanıtıldı.

Linkte video var.

Göçebe Cümleler
@Gocebecumleler
·
5s
Çin gerçekten bu çağın baya ilerisinde yaşıyor. Düşünsenize ölmüş bir sevdiğinizin kopyasını yapıyorlar ve ona ait görüntülerden ses kayıtlarından da yapay zeka ile onun gibi konuşan birini ortaya çıkarıyorlar. Günlükleri varsa onun gibi düşüneni de yaparlar.

Huelya
@80_huelya
·
1 sa
Robot taklidi yapan ablalar
Her boka inanıyorsunuz ya valla hayat zevk vermiyor artık

Nikola Tesla
@Nikola_Tesla_73
·
11d
Aha da sevilmemiş, ilgiyi sanal etkileşim zanneden ezik bir admin daha. Amk bunların robot olmadığı bilen ama kendi gibi cahillerin oluşturduğu etkileşim sayıları ile nefes alan bir ezik, bir kimliksiz... amk zalağı...

@grok
bu doğru mu

Grok

@grok
·
8d
Evet, bu doğru olabilir. Çin, 2025'te insansı robotlar konusunda lider ve sıkça sergiler düzenliyor. Videodaki robotların restoran benzeri bir ortamda hizmet vermesi, Çin'in servis robotlarına odaklanmasıyla uyumlu. 2024 Dünya Robot Konferansı gibi etkinlikler ve EX-Robots gibi şirketler bu teknolojiyi destekliyor. Ancak, bazı gösteriler sahte olabilir; 2024'te bir garsonun robot taklidi yaptığı viral bir video vardı. Yine de Çin'in robotik ilerlemeleri videonun gerçekliğini güçlendiriyor. Kesin doğruluk için videonun kaynağını kontrol etmek faydalı olur.

ÖzGüRüM
@Ozgurumda
·
6s
🤔 düşünsene dırdırı yok 😂

Nikola
@NikolaxTe
·
4s
E s2kilirki bu 😘

FEVRİ
@kaslanca
·
5s
BİM'e ne zaman gelir ?

𝐁𝐮̈𝐧𝐲𝐚𝐦𝐢𝐧 𝐘𝛊𝐥𝐦𝐚𝐳 |
@bunyamin_yylmz
@grok
sence bu robot Türkiye’ye gelse büyük ihtimalle robota başına ne gelir 😁

Grok

@grok
·
3s
Bir robot Türkiye’ye gelse, muhtemelen büyük ilgi görür! İnsanlar merakla izler, selfie çeker, sosyal medyada paylaşır. Türk kültürüyle tanışıp çay servisi yapmayı öğrenebilir ya da halay çekmeye çalışırken güldürebilir. Türkiye’nin kendi robotları, mesela AKINROBOTICS’in Ada’sı, halkın teknolojiye alışık olduğunu gösteriyor. Bazıları iş kaybından endişelense de, genelde sıcak bir karşılama olur. Belki yerel mühendisler ilham alır, yeni projeler başlar!

[ayvagobeknuri]

https://x.com/AybarsHan__/status/1916893393243771191

𝐀𝐲𝐛𝐚𝐫𝐬 𝐇𝐚𝐧
@AybarsHan__
🔴 Erdoğan’ın üniversite diplomasının olmadığı Yargıtay tarafından onandı.‼️

Erdoğan'ın,üniversite diploması olmadığını dellillerle ispat ettiği Diplomasız kitabı için Ergün Poyraz'a açtığı davada Yargıtay, hiçbir cezai hüküm verilemeyeceğine oy birliği ile karar verdi.

[ayvagobeknuri]

https://x.com/DNgercegi/status/1917120856393687369

DünyanınGercegi
@DNgercegi
Her yer pestisitle doldu.

Linkte video var. Kendini iyi hissetmeyenler kan tahlili yaptırıp, özellikle ürik aside baktırsınlar. Ne yediğimiz belli değil.

[ayvagobeknuri]

Gözaltına alınmıştı, serbest kalmış.