DEVA - Deva Holding

[velay]

Ne bekliyordun?

Bilanço tahminlerime çok yakýn geldi. Eleþtirebileceðim kýsým finansal giderlerin biraz yüksek seyretmesi ve borç rakamýnýn epey yükselmesi.

Farkli bir sey beklemiyordum...

Bilancoyu kaba taslak bakaraktan ben de begendim...

Sadece pazartesi, sali, carsamba dayak var, onu belirttim.

Gesendet von iPhone mit Tapatalk

[Cautionary]

Bilançoda pek sürpriz yok, ciroyu ben daha yüksek bekliyordum, özellikle hammadde sýkýntýsý ve ilaç kýtlýðý nedeniyle. Bu durumda kendi de bazý ürünlerde hammadde üreticisi olduðu için avantajýný kullanýr diye düþünmüþtüm. Marjlarda sürpriz yok.

Ýhracat %16 artmýþ ve 45,2 musd olmuþ. Ülke olarak ilaç ihracatýmýz yerinde saymýþtý 2022'de, bu açýdan deva ihracat tarafýnda iyi iþ çýkarmýþ diyebiliriz. Ama patlama diyebileceðimiz bir artýþ için %30 lu büyüme rakamlarýný görmemiz lazým...Bu sene olur inþ.

Temettü tarafýnda, daðýtmama kararý alsalardý çok olumlu etkisi olurdu. Ama o cephede bir deðiþiklik olmadý.

Sonuçlarýn ekstra olumsuz bir hali yok. Pozitif sürpriz de yok. Ama þunu akýldan çýkarmayalým. Ocak ayýda %180 büyümüþ bir ilaç pazarý var. Geriden gelen fiyat ayarlamalarýna raðmen 2022'de sektör %78 büyürken, deva %92 büyütmüþ ciroyu(ihracatýn da katkýsýyla). 2023'de sektör %100 e yakýn büyürse, deva %100 üzerinde büyüyecektir. Ýlaç sektörü defansif yapýsýyla 2023 ün ilgi gören sektörü olacak, deva da yeni ürünleriyle fark yaratabilir.

[jtucker]

imtiyazli paylara 135 milyon, yonetim kuruluna 65 milyon, diger paylara 30 milyon...

Gesendet von iPhone mit Tapatalk

Kar paylaþýmý adeta utanmazlýðýn resmi...
Madem kar çok tatlý ve diðer hissedarlarla paylaþmak istemiyorsun, neden halka açýldýn deðil mi?
SPK böyle þeylere nasýl müsaade ediyor bilmiyorum...

[ikucukerdogan06]

Kar paylaþýmý adeta utanmazlýðýn resmi...
Madem kar çok tatlý ve diðer hissedarlarla paylaþmak istemiyorsun, neden halka açýldýn deðil mi?
SPK böyle þeylere nasýl müsaade ediyor bilmiyorum...

Zaten Devanýn hakettiði fiyatlarda iþlem görmemesinin en büyük nedeni
bu imtiyazlý hisse ve kar daðýtýmý.

[erdgass]

Ne çok iyi ne de çok kötü denilebilecek türden bir bilanço, finansman giderleri baþ aðrýsý olmaya devam ediyor, stoklar son çeyrekte de yükselmiþ bu da borçlanma ihtiyacýný ve finansman giderini artýran bir husus, ihracat beklentilerin biraz altýnda kalmýþ görünüyor. Son çeyrekte veteriner ve tarým ilaçlarý iþkolundan bir katký gelmemiþ mevsimsel bir etki olabilir. Dikkatimi çeken bir diðer husus geçmiþ yýllarda ciroya en yüksek katkýyý veren ilaçlar listesinde ilk 2 sýrada bulunan Depores göz damlasý bu yýl ilk 10 ilaç içerisinde görünmüyor sebebi nedir acaba? Amoklavin ciro içinde en yüksek paya sahip ilaç konumuna yerleþmiþ.

Olumlu tarafýnda ne var diye düþünecek olursak Aralýk ayý ortasýnda yapýlan ilaç zamlarý bu çeyrekten itibaren tam olarak yansýyacak ayrýca Ocak, Þubat aylarýnda eczacýlýk ürünleri ihracatýnda döviz bazýnda kayda deðer artýþlar var belki ilk çeyrek ihracat rakamlarýnýn ciroya katkýsý artabilir.

[Maslak1]

Ben de Q4 finansallarýný olumlu yada olumsuz önemli bir sürpriz içermediðini düþünüyorum.

Dikkatimi çeken konular:

2022 (bilindiði üzere) zor bir yýl oldu. Devletin, mevzuatta olmayan 2 zam yaptýðýný gördük. Fiyat bakýmýndan ilac sektöründe aþaðý yönlü risklerin (reel fiyat seviyesi bakýmýndan; enflasyondan arýndýrýlmýþ fiyatlar bakýmýndan) mevcut ilac sisteminin devamý koþulunda; olmadýðýný düþünüyorum. Yani; iþimizin kalýcý fiyat seviyesi bakýmýndan riskin küçük olduðunu test etmiþ olduk. Kurun, 3-4 ay yüksek gitmesi ve ilaca zammýn daha sonra yapýlmasý gibi geçici (dönemsel) konularý kastetmiyorum. Kalýcý ucuzlamaya sistemin tolere edemediðini gördük.

Ýhracattaki büyüme bir önceki yýldan daha yüksek olmuþ oldu. Görüþüme göre, önümüzdeki 4-5 yýlda %20 civarý bir büyüme potansiyeli gösterebilecek gücü var. Portföy ve firmanýn coðrafi daðýlýmý buna müsait. Bu seviyenin epey altýnda bir ihracat büyüme performansýný, firmanýn potansiyelinin gerisinde görüyorum. Üstelik de global konjonktür bu alanda büyüme bakýmýndan çok uygun (global firmalarýn china +1 stratejisi). Avrupa ve ABDdeki ilac yokluðunda, hammadde üretebilen diðer ülke firmalarý, bu durumdan yýllara sari bir þekilde olumlu etkilenecektir. Deva da bunlardan biri olur (API ürettiði için, GMP belgeleri, ruhsatlar, o ülkelerdeki þirketler vb vb)..

Q4 BK %sinde bir miktar toparlanma oldu (sebebi malum; 9 Temmuz zammý). Sn Erdgassn belirtitði depores sorunu olmasaydý; toparlana daha belirgin olacaktý, þeklinde bir tahminim de vardýr. 15 Aralýk zammý dolayýsýyla Q1 2023te BK %sinde anlamlý büyüme tahmin ediyorum (iþin aritmetiði buna iþaret ediyor).

Sn.Erdgas'ýn belirttiði depores konusu: Tahminim; rakip (Bilim, Ocurin.. en azýndana 1 SKUda öyle oldu) geldi ve bu nedenle de Deva, deporesin SGK iskontosunu artýrdý ve bir miktarda pay kaybetti. Tahminim budur. Firmaya soran olur da burdan paylaþýrsa, memnun olurum. Lider ürünleri takip etmek önemlidir.

Faaliyetlerini sürdürmesi için gereken döviz ile ihracattan gelen döviz arasýndaki oran bu yýl bir kademe daha iyileþtiðini tahmin ediyorum. 31 nolu notun 26 nolu satýrýnda görülen ithalatýn içinde makina ithalatý da var.. baktýðým not o deðildir. 23 nolu nottaki HM kýsmýnýn tamamný dövize baðýmlý olarak düþünebiliriz (2022 usd kur ortalamasý 17nin biraz altýnda). Faaliyet gideri içinde de 10 milyon USD civaýr bir gider dövize baðlý olsa; yýllýk döviz çýktýsý 100 mio USD olarak tahminlemek mümkün. Nerdeyse; yarý yarýya natural hedge (cash flow hedge) durumundayýz. Taþýdýðý nakit de döviz ve KKM ile pozitife de geçiyor. Özetle; faaliyetlerindeki döviz baðýmlýðýnýn azalmasý bakýmýndan iyileþme devam ediyor.

Baþkan PH'ýn mesajýnda dikkatimi çeken konular:

1-Global HM fiyat artýþlarý bizi de etkilemiþ ama çaresiz deðiliz.. cevabý, faaliyet raporunda (sayfa 40):

"

-36 adet ticari ürünün maliyetini düþürmek amacýyla, etken maddeleri için alternatif kaynak çalýþmasý yapýlmýþtýr.
-37 adet ticari ürünün maliyetini düþürmek amacýyla, yardýmcý maddeler için alternatif kaynak çalýþmasý yapýlmýþtýr.
-7 adet ticari ürünün maliyetini düþürmek amacýyla, iyileþtirme çalýþmalarý yapýlmýþtýr.
......"

Bunlarýn her 3ü de maliyet artýþ durumunda, tipik reaksiyonlardýr. Ýyi ki ar-ge departmanýmýz var. Tedarikçi deðiþim süresi kabaca 9 aydýr (deneme üretimler validasyon vb)..

2-Ar-ge harcamamýz tavan yapmýþ durumda.. %10a ulaþtýk (baþkanýn mesaj sayfasý):


"...
Sürdürülebilir baþarýmýzýn temelinde Ar-Ge'ye verdiðimiz deðer önemli rol oynuyor. Geçen yýl ciromuzun yaklaþýk %10'unu Ar-Ge'ye ayýrdýk. Turkishtime tarafýndan hazýrlanan Ar-Ge 250 Araþtýrmasýna göre Türkiyenin Ar-Geye en fazla harcama yapan ilaç firmasý seçildik. Her yýl olduðu gibi bu yýl da Ar-Ge ekiplerimiz önemli baþarýlara imza attý. Ekiplerimizin geliþtirdikleri çok deðerli projeler ile Altýn Havan ve 11. Kimya Ar-Ge Proje Pazarý ödüllerine layýk görüldük. Oldukça donanýmlý ve alanýnda uzman 409 çalýþandan oluþan geniþ Ar-Ge ekibimiz, güncel teknoloji ile donatýlmýþ laboratuvarlarýmýzda ve üretim sahalarýmýzda toplum saðlýðýna katkýda bulunmak için özenle çalýþmaya devam ediyor. DEVA olarak sürdürülebilirlik konusunun, yaþadýðýmýz dünyaya karþý hepimizin sahiplenmesi


....."

Deva ölçeði ve çok daha büyük jenerik firmalarda benchmark seviye (olmasý istenilen seviye %7dir).. Bu rakamýn %10a ulaþmýþ olmasý firmanýn büyüme iþtahýnýn göstergesidir. Argeci sayýmýz da 409a ulaþtý. Uzun zamandýr muhafaza ettiðim görüþüm: Bu rakamlar TR pazarý için aþýrý lükstür. Tüm bu ar-ge eforunun nihai hedefi küresel firma olabilmektir. Eski yazýlarýmda uzun zun belirtmiþtim.

...
Net nakit pozisyonundaki bozulma temelde iþletme sermayesi ihtiyacýnýn artýþý (ki çok çok önemli ölçüde enflasyonist artýþlardýr.. sadece deva deðil, tüm firmalar için olan bir durumdur. Maalesef hiperenflasyon budur) ve de en önemlisi yatýrýmlardýr (sayfa 44):

"...
01.01.2022-31.12.2022 döneminde DEVA Holding ve grup þirketlerine; Yönetim Binasý, Fabrika, Makine-Tesisat ve Demirbaþ olmak üzere toplam 755.342.210 TL, Ar-Ge, Ruhsatlandýrma ve Lisanslarla ilgili olarak 473.159.275 TL tutarýnda olmak üzere toplam 1.228.501.485 TL yatýrým yapýlmýþtýr.
...."

2023te yeni bir ve büyük bir yatýrým gündeme gelmezse; makina yatýrýmlarý nakit durumu bakýmýndan yük olmaktan çýkacaktýr (görüþüm:firmanýn yatýrým vizyonunu destekliyorum).. Ar-ge yatýrýmlarý ise, olmaya devam edecektir. Ar-ge faaliyeti þirketin mevcut stratejisnin ana aracýdýr. Uzun yýllar devam edecek bir aktivitedir. Burda öngörülebilir bir zaman içnde bir azalma tahmin etmiyorum.

Genel kurulda ne soralým:

1-Devam eden projenizin potansiyelini iþinizin mevcut cesametine oranla anlatýrmýsýnýz? Ne kdarlýk bir büyüme tahmin eidyorsunuz? Bu projeler hakkýnda ticari potansiyeli gösterecek endikatif bilgi vermeniz mümkün mü? Örneðin; global ciro sýralamasýnda ilk 20de olan kaç molekül var? Bunlarýn pazar büyüklükleri ne civardadýr?

2-Kaç tane biyoteknoloji molekül projeniz var ve tahmini lansman tarihleri nedir? Pazar potansiyelleri nedir?

Bu sorulara kaçamak cevap vereceklerdir.. Mesela; "hangi projenin baþarýlý olacaðýný bilemeyiz", "orasýný söyleyemeyiz çünkü ticari sýrdýr" vs vs vs diyeceklerdir....

3-3 yada 5 yýllýk planýnýza göre (hangisi varsa.. 3-5 yýllýk planý olamayan ilaç firmasý olamaz), ne zaman cash pozitif (nakit taþýyan) olmayý tahmin ediyorsunuz? Yani; ne zaman net borç durumundan net nakit fazlasý duruma geçeceksiniz? Geçtiðinizde satýnalma yapmayý mý düþünürsünüz yoksa, temettü vermeyi mi ana strateji olarak görüyorsunuz?

4-2022 yýlý içinde 15 tane gýda takviyesi ürünü ruhsatý aldýnýz. pazarlama ve tanýrým kadrosu dahi aradýnýz (kariyernet). ortaklar, olarak sizden OTC lansmaný bekledik. Þu ürün dýþýnda lansman yapmadýnýz:

https://www.deva.com.tr/tr/urunler/14

diðer ürünler ne zaman lanse edilecek?

Yeni gelen arkadaþlara tavsiyem: UVli yatýrým için deva sorunlu bir þirkettir. Firma, yatýrýmcýyý da hiç cesaretlendirmez. Ucuz maliyetle yapacaklarýný bilseler BÝSTten hemen çýkarlar. Ancak, oldukça güçlü bir iþleri var. defansif sektördür. Konjonktürel yalpalamalar hariç, öngürülebilir bir zamanda iþlerinin daha da iyiye gideceðini tahmin ediyorum. Bist fiyatlamasý hakkýnda bir fikrim yoktur. Þirketin performansý dýþýnda bir güvencem de yoktur. PH da yatýrýmcý ile pek iletiþim kurmaz.. Deva gibi uzun yýllar sürdürülerbilir iyi ticari performans gösteren ve bistte kote olan 30-40 firma daha bulmak mümkündür. Çünkü TR her yýl %4-5 büyür, kimi firmalar bunun bir kaç katý büyür ve onlar da ön plana çýkar. Deva da onlardan biridir.

[Cautionary]

Sevgili maslak1,

Yazýndan eski motivasyonda olmadýðýn anlaþýlýyor. Ayrýca bist hisse performansý konusunda kýsa ve orta vade öngörü zordur, hepimiz için geçerli bu durum.

Ama, eðer anladýðým gibi, uzun vadede dahi bir öngörünüz yoksa fiyat performansý konusunda, o zaman bu yatýrým rasyonel olur mu? Zaten temettü de almýyoruz, görünür gelecekte alacaðýmýz da yok. Bu durumda bist hisse performansý dýþýnda bu yatýrýmý haklý çýkaracak bir unsur kalmýyor.

Ya da, ben yanlýþ anladým bazý þeyleri.

[Maslak1]

finansal konular:

muhalefetin seçimi kazanmasý durumunda; kesin olasýlýkla ortodoks/konvansiyonel/uzun yýllardýr uygulanmýþ ve sonucu belli faiz politika ve uygulamasýna dönülecek. zaten, tcmbnin düþük politika faizinin de piyasa fazine hiç bir olumlu katkýsý olmadý.. rotatif/spot/faktoring/leasing .. hepsinden fiyatlama aldým.. kýsýtlama olmayan yerde de kullandým.. iktisat biliminin kurallarý dýþýndaki uygulamanýn, yerçekimi kanunu gibi temel kanunlara (pozitif bilim) aykýrý tavýr almak gibi olduðunu anlatmama gerek yok..

özetim; politika faizi artacak ancak piyasa faizi politika faizi kadar artmayacak. çünkü piyasa faizi zaten potika faizinin fersah fersah önündedir þu anda. her halükarda; enflasyona yakýn oranlarda bir borçalanma faizi ortamý olacak. bu durumda, eðer ayrýca, TLde ralli olacak bir konjonktür olursa (örn wells fargo'nun tahminlediði gibi).. devanýn döviz veya dövize endeksli (kkm) plasmanýný azaltmasý uygun olur.. ki böylelikle borç servis oranýný (favök/faiz gideri) iyileþtirsin.. deva için 2023ün konularýndan biri bu olur.. bir önerim de; ürün satýþ vadelerini seçili ürünlerde kademeli olarak azaltmalarý olur ki iþletme sermayesi ihtiyacý ve dolayýsýyla kredi ihtiyacý azalýr...

içinden geçtiðimiz dönem; 1999-2002 döneminin replikasý gibi duruyor. 1999-2022 döneminde þunlarý görmüþtük:
1-deprem,
2-kurun çýlgýn bir þekilde artmasý ve ekonomik kriz,
3-genel seçimler,
4-iktidar deðiþimi
5-iktidar deðiþimi sonrasý güçlü TLye geçiþ programý, finansal sistemin güçlendirilmesi reformlarý

tüm bunalrýn ardýndan gelen TL ralilsi.

4 ve 5 noyu izleyeceðiz..

tabi o zamanlar küresel piyasalarda para bollaþmakta ve ucuzlamaktaydý.. üstüne TRnin 2 tane önemli çýpasý vardý (bu perspektif uzun süre korunmuþtu):

1-ab üyelik süreci ile gelen iyi yönetiþim uygulamalarý, demokratiklerþme vb
2-kuvvetli bütçe disiplini, fdf hedefleri vs..

küresel olarak paranýn bollaþmasý ve ucuzluðu hariç, belki de o dönemin replikasý olan bir dönemden geçiyor olacaðýz..

her halükarda; deva, ihtiyatlý pozisyon almayý tercih edecektir. bu nedenle de bir süre döviz pozisyonunu bozmayacaktýr.. tahminim böyledir...

tldeki ralli, ilaç firmalarý için bayram ortamý oluþturur.. çünkü; kura baðlý olana maliyet düþerken satýþ fiyatlamasý yüksek kura göre oluþmuþ olduðundan dolayý, BKlarda hatýrý sayýlýr artýþlar olur.