Coinlerle ilgili rapor hazýrlamýþlar, "Diyanet de caiz deðildir" fetvasýný iliþtirmiþ.
http://t24.com.tr/haber/akp-ar-ge-ba...z-degil,519434
AKP, AR-GE Baþkanlýðý internet üzerinden kullanýlan ve herhangi bir merkezi otoriteye ya da kuruma baðlý olmayan kripto para birimi Bitcoin ve Blockhon ile bilgi notu hazýrladý. Sanal paralara iliþkin kapsamlý bilgilere yer verilen çalýþmada, sanal paralarýn takibi, vergilendirilmesi ve arzýnýn yapýlamamasýnýn devlet düþüncesine ters bir uygulama olduðuna dikkat çekildi. â��Kripto paralara yönelik en büyük risk bu paralarýn kullanýmýnýn kara para iþlemlerine açýk olmasý, dolayýsýyla devletler tarafýndan yasaklanmasýdýr ya da týpký Ýsviçre Bankalarýna yönelik aksiyonda olduðu gibi hesaplarýn isimlendirilmesinin talep edilmesidirâ� denildi.
Kimlik bilgilerinin gizliliði, bir otoritenin denetimi altýnda bulunmayýþý, sistemi, her türlü yasa dýþý finansal transfer konusuna açýk hale getirdiðine dikkat çekilen bilgi notunda, AKP, kripto paralarýn kullanýmýnýn caiz olmadýðýna yönelik Diyanet Ýþleri Baþkanlýðý fetvasýna dikkat çekerek, â��Buna göre kendi özünde ciddi belirsizlikler taþýyan, aldanma ve aldatma riski ileri düzeyde olan, dolayýsýyla herhangi bir güvencesi bulunmayan ve kamuoyunda saadet zinciri olarak bilinen uygulamalar gibi belirli kesimlerin haksýz ve sebepsiz zenginleþmesine yol açan dijital kripto paralarýn kullanýmý caiz deðildirâ� denildi.
AKP, AR-GE Baþkanlýðýâ��nýn hazýrladýðý â�� Kripto para, Bitcoin ve Blockhainâ� bilgi notu çalýþmasý þöyle:
Kripto paralar
Crypto ve currency kelimelerinin bir araya getirilmesiyle yaratýlmýþ olan cryptocurrency deyimi kripto (þifreli) para anlamýna geliyor. Kripto para; internet aracýlýðýyla kullanýlan, hiçbir merkezi otoriteye ya da aracý kuruma baðlý olmayan, sanal para birimini ifade ediyor. Kripto paralar ancak belirli þifreler kullanýlarak yerleþtirildiði sanal cüzdanlardan yine þifreler aracýlýðýyla çýkarýlýp kullanýlabildiði için bu adý taþýyorlar. Kripto para birimleriyle kiþiler ya da kurumlar týpký gerçek parayla yaptýklarý gibi harcama yapabiliyor ya da para kabul edebiliyor.
Piyasada bugün itibariyle binden fazla kripto para çeþidi var. Bu paralarýn bazýlarý þunlar: Bitcoin, Ethereum, Ripple, Litecoin, Dash, Monero, Neo, Nem. Sanal olmalarý yalnýzca bilgisayar sisteminde kayýtlý olmasýndan kaynaklanýyor. Yani bu para birimleri Dolar gibi, Euro gibi TL gibi basýlý halde fiziksel olarak bulunmuyor.
Kripto paralarýn deðerli madenler gibi maden deðerinden ya da kâðýt para gibi devlet itibarýndan kaynaklanan bir deðeri yoktur. Deðeri, kullanýcýlarýnýn onu bir deðiþ tokuþ aracý olarak kabul etmelerinden ya da bir emtia gibi görmelerinden kaynaklanýyor. Deðeri, týpký diðer para birimlerinde ya da emtialarda olduðu gibi, piyasada anlýk olarak arz ve talep koþullarýna göre belirleniyor.
Bitcoin
Kripto paralarýn ilk ortaya çýkaný ve halen de en yaygýn olaný Bitcoinâ��dir. Bitcoin 21 milyon adet ile sýnýrlý olarak oluþturulmuþ durumdadýr. 13 Aralýk 2017 tarihi itibariyle 16.737.938 adet Bitcoin dolaþýma girmiþ bulunuyor. Buna göre hala dolaþýma girebilecek olan 4.262.063 adet Bitcoin var. Yeni Bitcoinlerin dolaþýma girebilmesi için 16 haneli bir þifreyi çözmek gerekiyor.
Bu þifreyi çözmek oldukça profesyonel bilgi ve teknik donaným gerektiriyor. Þifreyi çözen kiþi belirli oranlarda Bitcoin kazanýyor. Bitcoin sistemini kullanarak ödeme ya da bir iþlem yapmak isteyip de þifreyle uðraþmak istemeyenler Bitcoin takas eden veya satan internet sitelerinden para karþýlýðý satýn alabiliyorlar. Bitcoinâ��in kuru da týpký ulusal paralarýn birbiri karþýsýndaki kuru gibi arz ve talebe göre piyasada belirleniyor. 13 Aralýk 2017 kuruyla 1 Bitcoin 16.756 USD (64.343 TL) olduðuna göre demek ki piyasada yaklaþýk 103,3 milyar USD tutarýnda Bitcoin bulunuyor. Ayný tarih itibariyle bütün kripto paralarýn toplam piyasa deðeri 273 milyar USD dolayýnda bulunuyor. Bir karþýlaþtýrma yapabilmek için dolaþýmda bulunan bütün nakit paralarýn USD cinsinden deðerinin 31 trilyon USD ve dünyada nakit olarak dolaþýmda bulunan USD miktarýnýn 1,5 trilyon USD olduðunu belirtelim.
Blockchain
Blockchain; þifrelenmiþ iþlem takibi saðlayan daðýtýk bir veri tabanýdýr. Her bir bilginin bloklar halinde, geliþmiþ þifreleme algoritmalarýyla, birbirine baðlanarak kaydedildiði bu daðýtýk veri tabaný, bir merkeze baðlý olmaksýzýn iþlem yapabilme imkâný saðlýyor. Blockchain aðý, tüm para alýþveriþlerinin kaydýnýn tutulduðu bir sistemdir. Bu sistemin en önemli özelliði tek bir noktada tutulmak yerine, birden fazla yerde yani bir aðýn tamamýnda tutulmasýdýr.
Kayýtlarýn birden fazla yerde tutulmasýnýn nedeni kayda alýnmýþ bilgilerin güvenilirliðini arttýrmaktýr. Kayýt yerlerinden birisi kaybolsa veya hacklense bile, bilgiler, aðda bulunan diðer kayýt yerlerinde saklanmaya devam ediyor. Bilgilerin kaydedildiði yerler, özel bir þifreleme ile kendinden gelen bir önceki ve sonraki block ile iliþki içinde bulunuyor. Bu durumda zinciri oluþturan halkalardan birisinde bilgi deðiþtirildiðinde bu bilgi kendinden önceki kayýtlarla uyumsuz hale geliyor. Geçmiþe yönelik bir kayýt kesinlikle deðiþtirilemiyor. Sadece yeni bir blok sistemine geçilmesi söz konusu ve bunu da ancak çoðunluðun istemiþiyle mümkün olmaktadýr. Bir kaydýn deðiþtirilebilmesi için zinciri oluþturan halkalardan birkaçýnda deðiþikliðin onaylanmasý gerekiyor. Bir yerden çýkan bilgi, karþý tarafa ulaþana ve kodlar eþleþip bu bilgi açýða çýkana kadar kimse tarafýndan eriþilemiyor, yönetilemiyor veya yönlendirilemiyor.
Blockchain teknolojisini yalnýzca kripto paralarla iliþkilendirmek doðru deðil. Bu teknoloji bankacýlýk gibi alanlar baþta olmak üzere birçok alanda yüksek güvenlikli bir sistem olarak kullanýlabiliyor.
Bitcoinin Hýzlý Deðer Kazanmasýnýn Nedeni Bitcoin sisteminde yapýlan her hareketin izi geçmiþe yönelik sonsuza kadar açýk kalýyor. Hangi cüzdanýn (ilhan kodu gibi düþünebilirsiniz.) hangi cüzdan ile ne kadar alýþveriþ yaptýðý her zaman herkes tarafýndan ulaþýlabiliyor. Dünyada Bitcoin alýþveriþ yapýlan sistemler ya banka onayý istiyor ya da kimlik bilgileri istiyorlar. Bu þekilde baþlayan cüzdanlarýn sahipleri her zaman bulunabileceði gibi azýnlýkta da olsa bazý pazaryerlerinde böyle denetimler olmadýðý için bu Bitcoin sahipleri isimsiz olmaktadýr. Yani mesela para yollamasý gereken kiþi açtýðý bir cüzdandan bir baþka cüzdan sahibine para yolladýðýnda bütün iþlemler þifrelenmiþ dosyalar aracýlýðýyla yapýldýðý için kimin kime para yolladýðý ya da kimin kimden para aldýðý belli olmuyor. Bu durumda dahi bu kiþilerin cüzdan numaralarý her zaman gözükmektedir. Kimlik bilgilerinin gizliliði, bir otoritenin denetimi altýnda bulunmayýþý, sistemi, her türlü yasa dýþý finansal transfer konusuna açýk hale getiriyor. Bu konuda denetim ile kontrol altýna almak mümkündür. Örneðin. SPK lisansý gibi veya bankalardan sadece Bitcoin alýnmasý durumunda bu Bitcoinâ��lerin neler yaptýðý, kimin aldýðý her zaman kayýt altýnda olabilecektir. Ötesinde bir nakit paranýn transfer izinin hiç olmayacaðý düþünüldüðünde Bitcoin fazlasýyla iz býrakacaðý aþikârdýr. Deðeri yükseldikçe bu kez bu yükselen deðere bakarak bu paralarý yatýrým aracý olarak kullanmaya hedefleyenlerin talebi artýyor ve bu talep artýþý sonucu bu paralarýn deðeri daha da yükseliyor.
Risk nerede?
Para basýmý ve arzýnýn devletlerin elinde bulunduðunu düþürsek sanal paralarýn takibi, vergilendirilmesi ve arzýnýn yapýlamamasýnýn devlet düþüncesine ters bir uygulamadýr. Kripto paralara yönelik en büyük risk bu paralarýn kullanýmýnýn kara para iþlemlerine açýk olmasý dolayýsýyla devletler tarafýndan yasaklanmasýdýr ya da týpký Ýsviçre Bankalarýna yönelik aksiyonda olduðu gibi hesaplarýn isimlendirilmesinin talep edilmesidir. Böyle bir durumda paralar bir anda çok büyük deðer kayýplarý yaþayabilir. Ayrýca kime ait olduðu bilinmediði ve bir merkezi otorite tarafýndan izlenip denetlenmediði için kripto paralar ile açýlmýþ hesaplarýn dondurulmasý, el konulmasý çok zordur.
Diyanet Ýþleri Baþkanlýðý fetvasý
Diyanet Ýþleri Baþkanlýðýâ��nýn verdiði fetvaya göre kripto paralarýn kullanýmý caiz deðildir. Baþkanlýðýn sitesinde yayýnlanan açýklamanýn tamamý þu þekildedir: Kullanýcýlar arasýnda deðiþim ya da kýymet ölçüsü olarak genel kabul gören, kaynaðý itibariyle kullanýcýlara güven veren her türlü paranýn kullanýmý caizdir.
Bu noktada önemli olan husus, para olarak bilinen deðiþim aracýnýn kendi özünde yani üretim þeklinde, sürüm aþamalarýnda ve muhataplýk niteliðinde büyük belirsizlik (garar) içerip içermemesi, bir aldatma (taðrir) aracý olarak kullanýlýp kullanýlmamasý ve belli bir kesimin haksýz ve sebepsiz zenginleþmesine vesile olup-olmamasýdýr.
Son yýllarda ortaya çýkan ve birçok çeþidi bulunan, dijital-kripto paralardan her birini kullanmanýn hükmünü yukarýdaki genel ilkeler doðrultusunda deðerlendirmek gerekir.
Buna göre kendi özünde ciddi belirsizlikler taþýyan, aldanma ve aldatma riski ileri düzeyde olan, dolayýsýyla herhangi bir güvencesi bulunmayan ve kamuoyunda saadet zinciri olarak bilinen uygulamalar gibi belirli kesimlerin haksýz ve sebepsiz zenginleþmesine yol açan dijital kripto paralarýn kullanýmý caiz deðildir.
Yer Ýmleri