Bilmeniz gereken en önemli 10.... MUM BAR formasyonu.
Mum bar formasyonlarý trend formasyonlarý kadar önemlidir?.
Yakalamasý çok zor olsada yakalandýðý zaman mükemmel fýrsatlar verirler.
Mum barlar da diðer indikatörlere olduðu gibi hacim, formasyon, piyasa yönü vs ile desteklenmelidir.
KAZANDIRAN MUM FORMASYONU ...
Mumlar, saf fiyat bilgisi içerdiðinden açýk ara en faydalý teknik analiz aracýdýr. Ýþlem periyodunun açýlýþ, en yüksek, en düþük ve kapanýþ fiyatýný verirken aslýnda bize o periyod içinde olan bitenin hikayesini anlatýrlar.
Mum formasyonlarý fiyat hareketinin temelidir ve alýcýlar ile satýcýlar arasýndaki rekabetin grafiklere yansýmasýdýr.
Ýlk örneðimiz uzun gölgeli MUM. Aþaðýdaki ZOREN aylýk grafiðini incelendiði zaman :
Grafik üzerinde yazýlan Soldaki Direnç bölgesinden dönen fiyat tekrar direnç bölgesine yaklaþýyor ve bu bölgede uzun gölgeli kýrmýzý bir mum býrakýyor.
Ardýndan fiyat yaklaþýk %40’lýk bir düþüþ gösteriyor.
Burada olan nedir?
Alýcýlar fiyatý yukarý sürerken, satýcýlar baskýn çýkýyor ve fiyat direnç üstünde kalmada baþarýsýz oluyor. Alýcýlar kontrolü ele geçirebilseydi direnç üstünde yeþil bir mum görmemiz gerekirdi. Demek oluyor ki alýcýlar kontrolü satýcýlara kaybetmiþler.
Destek-direnç bölgelerinde oluþan bu uzun gölgeli mum formasyonu, alýcýlarýn direnç bölgesinde kar satýþýna baþladýðýný; açýða satýþçýlarýn kýsa pozisyon aldýðýný ya da her ikisinin birden gerçekleþtiðini gösterir.
Bir baþka örnek: CAD/YJP (Kanada dolarý) haftalýk grafik.
Yeþil oklarla gösterdiðim bölge bariz þekilde bir destek bölgesidir.
Oklarla gösterdiðim dalga hareketinin ardýndan fiyat yeniden destek bölgesine geldiðinde oluþan mum uzun gölgeli mumdur. Satýcýlar desteði kýrmakta baþarýsýz olarak kontrolün alýcýlara geçtiði açýkça görülmektedir.
Analizlerinize Ekleyebileceðiniz Anahtar Bir Bilgi Daha
Desteðe yaklaþýrken oluþan mumlarýn uzunluðuna dikkatinizi çekmek isteniyor.
Uzun kýrmýzý bir mumun ardýndan daha kýsa bir mum ve ardýndan uzun gölgeli bir mum geliyor.
Bu satýþ baskýsýnýn önce yavaþladýðýný ardýndan kontrolün alýcýlara geçtiðinin göstergesidir.
Grafikte görelim:
Harami (Inside Bar) Mumu
Japonlarýn Harami (Hamile Kadýn), Batýlýlarýn “Inside Bar” dedikleri mumun nasýl kullanýldýðýný görelim.
Inside Bar, en düþük ve en yüksek deðeri kendinden bir önceki mumun en düþük ve en yüksek deðerinin içinde kaldýðý mumdur. Hakim fiyat yönündeki momentum kaybý anlamý taþýr. Bir örnekle görselleþtirelim.
Örneðimiz: AKENR haftalýk grafik.
Önce her zamanki gibi destek-direnç bölgelerimizi tanýmlýyoruz. Grafiðin solunda fiyatýn döndüðü bölge desteðimiz (Burada yine bir inside barýmýz var!) Fiyat buradan yükseldikten sonra düþüþe geçiyor ve destek bölgesine doðru yol alýyor. Tesadüf bu ya (!) ayný destek bölgesinde yine bir inside bar oluþuyor ve fiyat yukarýya doðru tepki veriyor.
Borsa Ýstanbul’dan bir baþka örnek: ALKIM
Dirençler aþýldýktan sonra destek görevi görürler.
Ayný þekilde geçmiþ destekler de dirençlerdir.
Bu bilgiyi cebe attýktan sonra grafiklerimizde destek-direnç bölgelerini tanýmlýyoruz.
ALKIM örneðinde fiyat daha önce kýrdýðý dirence (yani potansiyel desteðimize) yaklaþýyor.
Burada býraktýðý mum ise bir Harami ya da inside bar.
Bir deðer bölgesinde (destek, direnç, hareketli ortalama, trend çizigisi vb) oluþan mum formasyonlarýný görebilmek ve doðru iþlemi yapabilmek para kazanmanýn anahtarýdýr.
Momentum Mumu
Momentum mumu, kendinden bir önceki mumdan daha büyük bir gövdeye sahip bir mumdur ve bir momentum (itki, güçlü hareket) habercisidir.
Momentum mumunu bir destek/direnç bölgesinde zorlanma meydana geldiðinde kullanýrýz. Momentum mumu, önceki yazýda bahsettiðim uzun gölgeli veya harami (inside bar) gibi mumlarýn ardýndan geldiðinde hareket yönünü teyit eden mumdur.
Örneklendirelim: SAHOL
Grafiðin solundaki destek bölgesini tespit edip bölgeyi saða doðru uzatýyoruz ve buradaki fiyat hareketini gözlemlemeye baþlýyoruz. Bu noktada henüz fiyatýn desteði kýrýp kýrmayacaðýný bilmiyoruz. Müneccim olmadýðýmýza göre bilmemiz de imkansýz zaten. Bizler fiyat hareketini takip edip, uygun ödül/risk oraný ile hareket etmeye çalýþýyoruz. Fiyat hareketini görmeden atacaðýmýz her adým þansa baðlýdýr ve kumar, þans oyunlarýnýn en bilinenidir.
Çember içindeki iki mum fiyatýn desteði kýrmada baþarýsýz olduðunu ve adeta bir duvara tosladýðýný gösteriyor. Ardýndan yeþil ve uzun gövdeli bir momentum mumu býrakarak alýcýlarýn bu direnç bölgesinde kontrolü ele aldýðýna iþaret ediyor.
Bir baþka örnek: GBPCAD
Çember içindeki mumlara dikkat edin.
Defalarca direnç tarafýndan püskürtülmüþ.
Fiyat adeta duvara toslamýþ gibi ileri geri küçük hareketler yapýyor ardýndan gelen kýrmýzý momentum mumu da yükseliþin baþarýsýz olduðunu ve düþüþün baþladýðýný teyit ediyor.
Olan biteni alýcýlarýn gözünden görelim.
Alýcýlarýn devrede olduðunu yine bir momentum mumu olan yeþil uzun gövdeli mumdan anlýyoruz. Buradan alýma geçen grup, direnç bölgesinde yeni alýcýlarýn gelmediðini ve direncin 3 gün boyunca geçilemediðini gördüklerinde uzun pozisyonlarýný kapatmaya baþlayýp karlarýný ceplerine atýyorlar.
Satýcýlarýn gözünden bakacak olursak: Satýcýlar, bu bölgede yeni alýcýnýn gelmediðini, fiyatýn duraksadýðýný görüp direncin güçlü olduðunu düþünmeye baþlýyorlar. Bu bölge, satýcýlar için kýsa (short) pozisyon açmak için ideal bir yer haline geliyor. Ardýndan gelen kýrmýzý momentum mumu varsayýmlarý teyit ediyor.
Her zaman alýcý ve satýcýlarýn bakýþ açýsýndan bakmayý öðrenmemiz gerekiyor.
Mumlarýn sýrrý burada saklý!
Küçülen Mumlar
Sýradaki mum yapýsý, küçülen (boyu kýsalan) mumlar.
Fiyat bir deðer bölgesine yaklaþtýðýnda mumlarýn boyu kýsalmaya baþlýyorsa, dönüþ ihtimali söz konusudur.
Örneðimiz: IPEKE
Desteðe yaklaþtýkça artýk satýþlar hýz kesmiþ, alýcýlar fýrsat kollamaya, bazý yatýrýmcýlar kademeli alýmlara baþlamýþtýr.
Destek bölgesi içinde kalan yeþil muma dikkat edin.
Artýk alýmlar, satýþlardan daha baskýn hale geliyorlar.
Ardýndan uzun bir momentum mumu geliyor ve yükseliþi teyit ediyor.
Soldaki Harami (inside bar) mumunu ben söylemeden farketmiþsinizdir.
Böylece bir grafikte birden fazla mum oluþumunu görmüþ olduk.
Uzun Mumlar
Bazen, küçülen mumlarýn aksine, fiyat bir destek/direnç bölgesine yaklaþtýkça mumlarýn boyu uzar. Bu durumda destek veya direncin kýrýlmasý daha muhtemeldir. (Kesindir demiyorum!)
Örnekle görelim: GARAN
Fiyat direnç bölgesine yaklaþýrken önce bir Yutan (Engulfing) Mum görüyoruz. Yutan mum, en güvenilir momentum mumlarýndan biridir.
Açýlýþ fiyatý önceki mumun kapanýþýndan daha aþaðýdadýr ancak alýcýlar kontrolü ele geçirerek fiyatý yükseltir ve önceki mumun en yükseðinin de üzerinde kapanýþ gerçekleþir.
Devamýnda, dirence yakýn bir momentum mumu görüyoruz.
Sonrasýnda gelen mum da yeþil renkli bir mum.
Yani satýcýlarýn kontrolü ele geçirdiðine dair bir kanýtýmýz henüz yok.
Ardýndan da direnç kýrýlýyor ve yeni alýcýlar trende dahil oluyor.
Son Söz…
Destekler ve dirençler piyasanýn hafýzasýdýr. Her geçmiþ destekte piyasa alýcýlar tarafýndan domine edilmiþ; her geçmiþ dirençte satýcýlar kontrolü ele almýþtýr. Ancak bu fiyatýn gelecekte de bu destek/dirençlere ayný tepkiyi verecekleri anlamýna gelmez.
Öyle olsaydý trendler oluþmazlardý. Bunu aklýmýzdan çýkarmamalýyýz.
Mumlar, bize olacaklara en doðru tepkiyi vermemizi saðlayan fiyat hareketinin önemli bileþenleriidir. Alým satýmlarýmýzdan maksimum karý elde edebilmek için bildiklerimizi birleþtirmek, duygudan ve tahminden arýnmýþ þekilde piyasanýn mumlar yoluyla bize anlattýðý hikayeyi duyup yorumlamamýz gerekir. Trading (alým-satým) bir tahmin oyunu deðildir. Trading, fiyat hareketini bekleyip, gördüðümüz þeye göre hareket etmektir.
Önemli Uyarý
Tek bir MUM'a bakarak iþlem yapmak risklidir.
Riski minimize etmek için yukarýda bahsettiðimiz uzun gölgeli mum veya Harami mumundan sonra oluþacak ikinci mumu (dönüþü teyit eden mumu) görerek hareket etmek gerekir.


















Alýntý yaparak yanýtla



















































Yer Ýmleri