Dolarda yükseliş kaçınılmaz xxvı

[Denizdenizli61]

Bir yandan Abd-İsrail Meşhed şehrine hava saldırısı düzenliyor.
Bir de bu haber:
İsrail medyası
Trump cumartesi ateşkesi açıklayabilir.

[Tinaz]

Cin'in, belki de dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi Kanada'da fabrika kuruyor.

Yapılan görüşmelerde Kanada tarafı iş ortaklığı ( J.int Venture ) şeklinde her halde diye düşünürken, Çin tarafı buna gerek yok demiş, bu konuda EV pazarına çok güçlü girmek istedikleri anlaşılıyor.

Dünya'nın pek çok ülkesinde sermaye Kanada'ya akacak yorumları yapılıyor.

https://www.youtube.com/watch?v=U-ZrTVljpoU&t=165s

Çin, Kanada'da 30.000 cad ye sıfır elektrikli araç satacağım diyor.

Bu 21.000 usd yapar.

Sıfır elk.araç iyi mi.

Yapar mı, bence yapar.

[Tinaz]

Bir yandan Abd-İsrail Meşhed şehrine hava saldırısı düzenliyor.
Bir de bu haber:
İsrail medyası
Trump cumartesi ateşkesi açıklayabilir.

Bence bu bilgiler Cumartesi sabaha karşı ABD kara harekatına başlayacak demek.

[reha kaya]

Çin, Kanada'da 30.000 cad ye sıfır elektrikli araç satacağım diyor.

Bu 21.000 usd yapar.

Sıfır elk.araç iyi mi.

Yapar mı, bence yapar.

Vay kazıkçı deyyuslar vay, ben 4 bin dolar gaymeye arabanın kralına bindiririm Kanadalıları.

Şaka bir tarafa 21 bin dolara nasıl bir otomobil vaadettiği önemli.

[reha kaya]

Trump ancak tek taraflı ateşkes açıklayabilir, uyup uymamak İranın inisiyatifine kalmış.

[Tinaz]

Vay kazıkçı deyyuslar vay, ben 4 bin dolar gaymeye arabanın kralına bindiririm Kanadalıları.

Şaka bir tarafa 21 bin dolara nasıl bir otomobil vaadettiği önemli.

Bunun alentriği yok Müdürüm.

Kanadalı buna binemez.

Hem hava çok soğuk, hem petrol çok pahalı.

Dün metresi 1.80 cad idi bugün ne olduysa 1.64 cad.

[reha kaya]

İran dedi ki ulan bu herif görüşmeler sürerken bombalama yaptı, şimdi nesine güveneyim?

Yerden göğe haklılar, Trump'un ben yaptım, ben ettim, barışı ben getirdim cart curt laflarını umarım totosuna sokarlar.

[Finans2023]

ŞERİAT

İslam diniyle ilgili hemen her şey gibi şeriat kavramı da peygamber öldükten çok sonra oluşmuştur. zaten bugün dini bilgi diye okunan şeylerin tamamı, peygamberin ölümünden yüz yıllar sonra, ortada şahit, kayıt vesaire olmaksızın rivayetler üzerinden yazılmıştır. yani belli bir güce ulaşmış insanların görüşleri doğrultusunda şekillendirilmiştir. herkes geçmişi yüksek çözünürlüklü video kaydından izlemiş gibi yazsa da (kıymetli müminler) gerçekler öyle değil. din her zaman insan üretimidir.

İslam ansiklopedisini karıştırırken şeriat kavramına da bakayım dedim. sekizinci yüz yılda, peygamberin ölümünden neredeyse iki yüz yıl sonra literatüre geçtiği belirtilmiş. öncesinde şer kökü "bir yöne doğru açılarak uzayıp gitmek, açık olmak; açık hale getirmek" anlamında kullanılıyormuş. şeriat da "insanların ya da hayvanların su içtiği, açıkta olan ve kesilmeyen akarsu; bu suya giden yollar" anlamına geliyormuş. zamanla dini hüküm ve kurallar anlamına evrilmiş. ( https://islamansiklopedisi.org.tr/seriat )

peki şeriatın kapsamı ne? yani şeriat gelsin dünya düzene girsin beklentisinde olan ortalama bir koyu müslüman ne kastediyor? bu koyu müslümanların hiçbirinin ne konuştuğunu bilmediğinden eminim. kitap da kitap derler ama okumadıkları o kadar bariz ki. ortalama bir dincinin kafasında kurduğu din anlayışına göre kuran aynı zamanda bir kanun kitabı. ama gerçeğin bununla uzaktan yakından alakası yok.

ahkamü-l kuran, yani kuran hükümleri konusunda herhangi bir uzlaşma yok (şaşırtıcı olmayan bir durum. dinle ilgili nerdeyse hiçbir konuda bir fikir birliği yok zaten) . kuran'da 200 ila 800 küsur arası hüküm bildiren ayet olduğu söyleniyor. ( https://islamansiklopedisi.org.tr/ahkamul-kuran ) aradaki fark dört kat ama işte yorum böyle bir şey. aradaki farkın en önemli nedeni, bazı ayetlerde doğrudan hüküm ifadeleri varken (haramlar mesela), bazılarında fıkıhtaki istinbat yöntemiyle çıkarım yapılıyor. meşhur gazali bu sayıyı 500 olarak belirlemişmiş. yani kısaca bakarsak kuran aslında çok sınırlı bir kaynaktır ve verdiği hükümler de çok dar bir alanı kapsamaktadır, sosyal hayat, kamu düzeni, ilişkiler gibi insanı doğrudan ilgilendiren alanlarda insan iradesini ortadan kaldırmaya yönelik hükümler vardır. ama hukuk gibi devasa bir alan düşünüldüğünde çok yetersiz kalmaktadır. bu hükümler genel prensiplerden bahsetse de özel hükümler de (peygamberin evine gitmeyin, giderseniz kısa tutun vs.) verdikleri için bir anayasa işlevi görmekten de uzaktır.

işbu sebeple bildiğimiz anlamda şeriat insanlar tarafından oluşturulmuştur. tefsir, fıkıh ve icma denen nane bu amaçla kullanılır. dinci çevrelere göre kuran'ı ancak belli bir zümre anlayabilir ve ancak seçilmiş insanlar kuran'daki hükümleri (ahkamı) belirleyebilir. geri kalanlar insanlar bu arkadaşların yorumuna ve yol göstermesine muhtaçtır. bunlar dışındaki kişiler mal yani. bu noktada zaten islam siyasetle iç içe geçmiş halde. insan yapımı siyaset elbette kuran'ı başıboş bırakacak değil. insan yapımı şeriatla toplumu da yönetmek ister. kuran'dan hüküm çıkarıp bunu topluma dayatıp uygulamasını sağlamak bir yerde, adına ruhani liderlik dedikleri ama aslında düpedüz peygamber vekilliği olan bir konuma gelmek demek. tüm kıyamet bunun için, yani o gücü elde etmek için kopuyor. saf şeriatçılar da nizam falan gibi boş laflarla kendini avutuyor.

nesih diye bir uygulama var. şeri bir hüküm daha sonra başka bir şeri hükümle ortadan kaldırılıyor. delile dayandırılması gerekiyor ama işte yapmak istedikten sonra delil bulmak çocuk oyuncağı. neden önemli bu uygulama? şeri hükümlerin gayet de değiştirilebilen hükümler olduğunu ve hata yapma ya da yanlış uygulamanın şeriatta da olduğunu gösterdiği için önemli. eee ne oldu mükemmel, hatadan münezzeh ilahi güce? ihtiyaçlara göre insanın elinde şekilden şekle sokuluyor.

şeriat kuran hükümlerinden ibaret değil. sünnet de hüküm amaçlı kullanılıyor. sünnet nedir? peygamberin yaptıkları, söyledikleri ve bunlar dışında onay verdikleri. peki biz bunları nereden öğreniyoruz? peygamber hayattayken kuran bile kitap haline getirilmemişti, kayıt altına alınmamıştı. hayatı, sözleri, eylemleri ve onayladıkları nereden malum oluyor bize? rivayetlerden. yani insanların beyanları. bunların da yine paygamberin ölümünden birkaç yüz yıl sonra literatür haline getirildiğini düşünürsek, yazının başında değindiğim noktaya döneriz. din insan üretimidir. hadislerin ayıklanması bugün bile devam eden bir durum. bir de geçmişte uydurma hadislerle oluşturulan şeriat hükümlerini, yapılan uygulamaları ve bundan ötürü insanların çektiği eziyeti düşünün.

velhasıl şeriat denen şey iktidar sahiplerinin işlerine geldiği gibi düzenleyip uyguladığı, insan yapımı bir kurallar bütünüdür. dinciler, seküler kanunları bidat sayarlar ve tanrının hükümlerinin uygulanmasını isterler ya, o hükümler aslında sayıca da içerik bakımından da çok kısıtlı olduğu için yetmez ve kalan kısımlar doldurulur. haliyle şeriat da insan yapımıdır aslında. seküler yasalar en azından doktrinler çerçevesinde yüz yıllarca tartışılmış, şekillendirilmiş, filtreden geçirilmiş ve güncellenmiş olduğu için daha güvenilirken; şeriat hükümleri, dayanağını çoğu 8-12. yüzyıllar arasında yaşamış bir avuç insandan alan ve bazı kerameti kendinden menkul tiplerden oluşan ve "bence bu böyle olmalı" diyen bir grubun oluşturduğu, tartışmaya kapalı, dar bir çevrede üretilmiş olduğu için şüphelidir. o grup dışından itiraz eden, tartışmak isteyen çıkarsa kendini bir vincin tepesinde asılı olarak bulabilir. bence şeriat da şeriat diyenler için her ülke, şeriatla yönetilen belli bir bölge belirlemeli ve bu insanları yetişkinlikte oraya göndermeli. birkaç sene içinde hepsi laikliğin en büyük savunucusu olur.