Sanat Mozaik

[Terraluna]

Rusya dogumlu Fransiz yazar ve tarihci (Lev Aslanovitch Tarassov) Henri Troyat'nin dogum yildonumu (1 Kasim 1911)

"Dostoyevski, aci cekme dusuncesine saplanmistir. Her suc aci cekmeyle aciklanir, bagislanir, yuceltilir. Aci cekme var olmamizin buyuk ozrudur. Yani basinda oturan babasi, felegin amansiz sillesini yemisti; bu yikim, cocuklarina karsi sert davranislarinin ozrunu teskil ediyordu. Herkes, umutsuzlugunun, kininin, korkusunun agirligini yakinlarina yukler. Hicbir sey bizde baslamiyor. Hicbir sey bizde bitmiyor. Hepimiz ayni sinir agina bagliyiz. Icimizden birinin ufak bir kimildanisi, yakinlarinin aci veren kasilmayi duymasina yeter."



"Dostoevsky was obsessed by the idea of suffering. Every crime is explained, redeemed, magnified by suffering. Suffering is our great reason for being. His father had been cruelly tried by fate, and his distress justified his severity toward his children. Each man throws upon his neighbor the burden of his own despair, hatred and fear. Nothing begins in ourselves, nothing ends in ourselves. All of us are caught in the same neurotic net, and a single gesture of any one of us causes our fellow men to feel a painful twitch."



"O, gercek olmayan, hiclik de olmayan bu garip bolgeye girecektir. Orada dunyevi yasalara gore sucsuz olanlar, sozle anlatilamaz baska yasalara gore sucludurlar; davranislar davrananlara bagli degillerdir; dusunceler dagilip yok olur, duygular kanitlarin yerini alirlar; hicbir sey duragan ve guvenilir degildir, hicbir sey onceden dusunulemez. Kaderin her yeni sillesiyle Dostoyevski, acikliktan biraz daha uzaklasip gizeme yaklasacaktir. 'Oyle seyler vardir ki, insan onlari kendi kendine bile aciklamaya korkar.' "



"He entered that strange region which is no longer reahty but is not nothingness, where those innocent according to earthly laws are guilty according to other unwritten laws, where a given act no longer depends upon its author, where feelings replace proofs, where ideas evaporate, where nothing is certain, fixed or decided in advance. Aoid at each new blow of fate he moved farther away from evidence and closer to mystery. 'There are things that one fears to reveal even to oneself.' "

[Terraluna]

Italyan ressam Augusto Mussini'nin olum yildonumu (1 Kasim 1918)

La cooperativa pittori, unknown date




La caduta e la redenzione dell'uomo 2, unknown date

[Terraluna]

Ispanyol ressam Francisco Pradilla Ortiz'in olum yildonumu (1 Kasim 1921)

El suspiro del moro (The Sigh of the Moor, 1879 - 1892)




The Capitulation of Granada, 1882

[Terraluna]

Avusturyali yazar Ilse Aichinger'in dogum yildonumu (1 Kasim 1921)

"Komutanliktan epeydir hic bir talimat gelmemisti ve kislanacaga benziyordu. Cevredeki ormanliklarda son bogurtlenler dusup yosunlarda curumekteydi. Nobete cikarilmislar, agaclarin tepesine unutulmuscasina yapismislar, golgelerin uzanisini gozluyorlardi. Dusman, nehrin otesindeydi ve saldirmiyordu. Bunun yerine golgeler her aksam daha uzuyor ve sis alcak araziden her sabah biraz daha kalin yukseliyordu. Savunma ordusunun genc gonulluleri arasinda savasin bu bicimine alisik olmayan ve gunesle ay gormekten bikmis olanlar vardi. Bu gibileri kar dusmeden, gerektiginde buyruk olmasa da, saldiriya gecmeye kararliydi. Bunlardan biri birkac gun sonra mufreze yetkililerinin verdigi bir bildiriyle komutanliga giderken, icine iyi seyler dogmuyordu. Baska zamanlar pek gevsek gorunseler bile, itaatsizlik konusunda hic de sakaya gelmediklerini biliyordu. Bildiriyi komutanliga verdikten sonra kendisine yonetilen bazi sorular, bir sorguya pek benziyordu ve ondaki guvensizligi artirmisti. Uzun sure bekletildikten sonra verilen bir komutu gece bastirmadan mufrezesine ulastirmasi emriyle, busbutun sasirdi. En kisa yoldan gitmesi soylenmisti. Akla gelebilecek yerler haritada gosterilmisti. Yanina birini vermelerinden hic de hosnut kalmamisti. Gidecegi yolun baslangici, pencereden gorunuyordu. Yol, ormanin gecit yeri boyunca uzanip findik agaclari arasinda kayboluveriyordu."



"Vom Kommando war lange keine Weisung gekommen, und es hatte den Anschein, als ob man überwintern würde. In den Schlägen ringsum fielen die letzten Beeren von den Sträuchern und verfaulten im Moos. Die ausgesetzten Posten klebten verloren in den Baumwipfeln und beobachteten das Fallen der Schatten. Der Feind lag jenseits des Flusses und griff nicht an. Statt dessen wurden die Schatten Abend für Abend länger, und die Nebel hoben sich von Morgen zu Morgen schwerer aus den Niederungen. Es gab unter den jüngeren Freiwilligen der Verteidigungsarmee einige, die Sonne und Mond satt hatten und sich dieser Art der Kriegführung nicht gewachsen fühlten. Sie waren entschlossen, wenn es nötig sein sollte, auch ohne Befehl anzugreifen, bevor Schnee fiel. Derjenige von ihnen, der an einem der nächsten Tage von den Befehlshabern der Abteilung mit einer Meldung an das Kommando geschickt wurde, ahnte deshalb nichts Gutes. Er wußte, daß sie keinen Scherz verstanden, wenn es um Meuterei ging, so nachlässig sie auch sonst schienen. Einige Fragen, die ihm nach Abgabe der Meldung auf dem Kommando gestellt wurden, ließen ihn fast an ein Verhör denken und erhöhten seine Unsicherheit. Um so mehr überraschte es ihn, als ihm nach längerer Wartezeit eine Order mit dem Befehl übergeben wurde, sie noch vor Einbruch der Nacht an die Abteilung zurückzubringen. Er wurde angewiesen, den kürzeren Weg zu fahren. Auf einer Karte bezeichnete man ihm die eingesehenen Stellen. Zu seinem Unwillen gab man ihm einen Begleiter mit. Durch das offene Fenster sah er den Beginn des Weges, den er zu nehmen hatte, vor sich. Der Weg lief quer über die Lichtung und verlor sich spielerisch zwischen den Haselsträuchern."

[Terraluna]

623 yil suren Osmanogullari saltanati, Turkiye Buyuk Millet Meclisi'nin karariyla 1 Kasim 1922'de sona erdi.

(Mustafa Kemal Ataturk takes Constantinople from Mehmed VI, proclaiming the Republic of Turkey and bringing an end to the Ottoman Empire. / Spodestato Mehmet VI Vahdettina da parte dell’Assemblea nazionale turca, nel paese viene abolito ufficialmente il sultanato dell’Impero ottomano. La Turchia si prepara a dare vita al nuovo ordinamento repubblicano guidata da Mustafa Kemal.)



(The last Ottoman sultan, Mehmed VI, departs his palace in Istanbul after the abolition of the monarchy. / L'ultimo sultano ottomano, Mehmed VI, lascia il suo palazzo a Istanbul dopo l'abolizione della monarchia.)

[Terraluna]

Ingiliz sair, oyun yazari ve edebiyat elestirmeni T. S. Eliot'in Katedralde Cinayet (Murder in the Cathedral - Assassinio nella cattedrale) oyunu ilk kez 1 Kasim 1935’de Londra’da Canterbury Festivalinde sahnelendi.

Oter mi o kus Guney’de?
Firtinanin karaya surukledigi, deniz kusudur haykiran sadece.
Baharin belirtisi nedir bu yil?
Eskinin olumu yalnizca: ne bir ses, ne bir filiz, ne bir esinti.
Gunler uzamaya baslar mi?
Daha uzun ve daha karanlik gun, daha kisa ve daha soguk gece.
Sakin ve bogucu hava: fakat bir ruzgar toplanir Dogu’da.
Ac karga tunemis tarlada, dikkat kesilmis; ve ormanda
Tekrar tekrar calar baykus olumun bos notasini.



Does the bird sing in the south?
Only the sea-bird cries, driven inland by the storm.
What sign of the spring of the year?
Only the death of the old: not a stir, not a shoot, not a breath.
Do the days begin to lengthen?
Longer and darker the day, shorter and colder the night.
Still and stifling the air: but a wind is stored up in the East.
The starved crow sits in the field, attentive; and in the wood
The owl rehearses the hollow note of death.

[Terraluna]

Filistin-Ingiliz asilli Amerikan vatandasi karsilastirmali edebiyat profesoru ve teorisyen Edward W. Said’in dogum yildonumu (1 Kasim 1935)

“Insan salt ozel alanda kalarak entelektuel olamaz, zira sozcukleri kagida dokup yayimladiginiz anda kamusal dunyaya girmissiniz demektir. Salt kamusal alana ait, sadece bir hareket, dava ya da konumun sozcusu veya simgesi olan bir entelektuel de olamaz. Sahsi tini, kisiye ozgu duyarlilik diye bir sey vardir; soylenen ya da yazilan seylere de bu anlam verir. Hele bir entelektuelin dinleyicileri mutlu etmesi diye bir sey soz konusu olamaz; isin ozu SIKINTI verici, aykiri, hatta keyif kacirici olmaktir.”



“There is no such thing as a private intellectual, since the moment you set down words and then publish them you have entered the public world. Nor is there only a public intellectual, someone who exists just as a figurehead or spokesperson or symbol of a cause, movement, or position. There is always the personal inflection and the private sensibility, and those give meaning to what is being said or written. Least of all should an intellectual be there to make his or her audiences feel good: the whole point is to be embarrassing, contrary, even unpleasant.”

[Terraluna]

Fotograf sanatcisi Ansel Adams, en unlu fotograflarindan biri olan Moonrise, Hernandez, New Mexico’yu 1 Kasim 1941 tarihinde cekti.





(Fotograf, 17 Ekim 2006 tarihinde, New York’taki Sotheby's acik artirmada 609,600 Amerikan dolarina satilmisti.)