Sabah görüþme vardý
"Dýþiþleri Bakaný Mevlüt Çavuþoðlu, ABD'li mevkidaþý Mike Pompeo ile yaptýðý görüþmenin ardýndan "Var olan sorunlarý nasýl çözeceðimizi deðerlendirdik. Yapýcý bir görüþme olduðunu söyleyebilirim. Krizlerin, sorunlarýn bir görüþmede çözülmesi beklenemez" dedi."
https://tr.sputniknews.com/turkiye/2...URL_shortening
Görüþme açýklamasý söylediðimi destekler nitelikte. ABD beklentileri yüksek, hedefe kilitlenmiþ....
Yahu akýl var mantýk var, yemiþ içmiþ, uçup kaçmýþ, her bakýmdan dolara gark olmuþ durumdasýn..yaptýrýmlarla öyle bir noktaya varýlýr ki, aklýn fikrin þaþar..hakikaten ne yer içer bunlar..Dýþiþleri Bakaný Mevlüt Çavuþoðlu, ABD'li mevkidaþý Pompeo ile yaptýðý görüþmenin ardýndan yaptýðý açýklamada "Yaptýrýmlarla bir noktaya varýlamayacaðýnýn anlaþýldýðýný düþünüyoruz" dedi.
Geçen gün bir yetkili bu doðalgaz baðýmlýlýðýndan kurtulmamýz gerek diyordu..yokya, ha subhanallah, yeri göðü doðal gaz yaptýnýz..bu kadar mý kafamýz çalýþmýyor bizim, bir neden sonuç iliþkisi kurmaktanda mý aciziz..![]()
Çavuþoðlu-Pompeo'nun görüþmeleri hakkýndaki ifadeleri þöyle:
Çavuþoðlu: "Görüþmede, var olan sorunlarý nasýl çözeceðimizi, nasýl adým atacaðýmýzý deðerlendirdik. Son derece yapýcý bir görüþme olduðunu söyleyebilirim. Bir görüþmede bu krizlerin hepsinin çözülmesi beklenemez."
Pompeo : ""Türkiye'ye yönelik yaptýrýmlar ABD'li rahibin iadesi konusunda çok ciddi olduðumuzun göstergesi" ...
Bu iki adamýn ifadelerinden baktýðýmýzda, birisinin her zaman olduðu gibi doðru söylemediðini, diðerinde ise en ufak bir yumuþama emaresi olmadýðýný görmek mümkün.
Öylesine bir toplantý iþte.
Dostlar alýþveriþte görsün misali.
Doðru dostum, doðal gazý köylere götürdüler. Eletirik doðal gaz olmazsa olmayacak...
Yerli milli rüzgarýmýz, güneþimiz ve dahi dalgamýz varken...
Yollar beton havalimanlarýndan önce enerjiye yatýrým yapmak varken (nükleer dahil) elin gazýna yatýrým yaptýk![]()
Doðalgazda önce altyapýyý milyarlarca dolarla kurdurduktan sonra ucuza dayayacaksýn.
Sonra bünye tümüyle alýþýp da teslim olunca artýk fiyatla dilediðin gibi oyna...
Ýster siyasi ister ekonomik...
Baðýmlýsýn.
Ha. Bu kadar þehirleþmeden sonra mutfakta doðalgazýn ciddi bir alternatifi var mý zaten derseniz, yok galiba...
Hatýrladýðým 1990'larýn sonlarýna doðru barajlar dahil, elektrik üretimi yetmemeye baþlamýþtý..ülke neredeyse elektrik kesintileri ile yüzleþecekti..ancak her zamanki gibi yeni bir hap, yeni bir pratik çözüm imdadýmýza yetiþti..doðalgazdan elektrik üretmeyi keþfettik..bugün elektrik üretimimizin %45'i doðal gazdan..söylediðin gibi köylere kadar giden ýsýnma amaçlý doðalgaz var birde..
Þimdi artýk aðlaþma zamaný..yetkililerce ''doðalgaz baðýlýlýðýmýzdan kurtulmamýz lazým'' laflarý ortalýkta dolanmaya baþladý..hadi geçmiþ olsun, onlar cari açýk için felan diyorlar bu laflarý ama..hadi ben bir adým daha öne çýkayým, doðalgaz almak için önce dolar lazým..
Ha bu arada ekliyeyim yaptýrýmlarla bir noktaya varýlmaz..![]()
KREDÝ TEMERRÜT TAKASLARI (KTT)
Kredi not deðerlendirme þirketleri Türkiye’nin notunu düþürüp, ülkenin kredi maliyetini yükselttiklerinde topa tutulduklarýný biliyoruz. Ancak piyasalar, her gün, her dakika Türkiye’nin “kredi notunu” yeniden deðerlendirip, faizleri andan ana yükseltebilmelerine raðmen, yatýrýmcýlar eleþtirilmiyor. Yatýrýmcýlar Türkiyenin kredi riskindeki artýþlardan (tahvil fiyatlarýnýn düþmesi) korunmak iҫin bu riski sigorta eden Kredi Temerrüt Takasý (KTT, Ingilizcesi, Credit Default Swaps, CDS) olarak bilinen bir finansal ürünü satýn alabilirler. Bu finansal runu satin aldiklarinda, her sigorta poliҫesinde olduðu gibi bu sigorta iҫin piyasalarca belirlenen senelik bir prim ödemeleri gerekir.
Tahviller, “sabit gelirli menkul deðerler” olarak bilinir. Bir tahvillin nominal deðeri, vadesi, ӧdedigi (kupon) faizi sabit olduðu iҫin piyasa koþullarý deðiþtiðinde, bu durumu tek sabit olmayan verisi olan piyasa fiyatýnda yansýr. Bir tahvilin piyasa fiyatý nominal deðerine ihraҫ olduðu gün eþit olur. Bu gün 5 yýllýk Devlet tahvilinin getirisi %21.07 idi. Bu gün, Hazinenin nominal deðeri 1000 TL, kupon faizi %21.07 olan 5 yýl vadeli bir tahvil ihraҫ ettiðini varsayalým. Kredi temerrüt (borҫlunun senelik faizi ya da ana parayý günü geldiðinde odeyememesi durumu) takasý, bir opsiyon, yatýrýmcýyý borҫ alanýn temerrüte girdiðinde, koruyan bir sigortadýr. Bu prim 16 Martta 174 puanken (%1.74), 3 ay gibi kýsa zamanda (18 Haziran) 5 yýlýn rekoru olan 329’a, 9 Temmuz’da 279’a düþmüþken, yeni kabine aҫýklandýktan sonra 12 Temmuz’da yeni bir rekoru temsil eden 328.5’e ҫýktý. Dün, yeni bir rekor olan 333.7 puan, bu gün ise rekor tazeliyen 341.1 puandý.
Ben bu finansal ürünün nasýl ҫalýþtýðýný bu günün primi, ve yukardaki 5 yýllýk tahviline $10 milyonluk yatýrým yapmak isteyen bir yabancý ӧrneðiyle gӧstereceðim. Bu yatýrýmcý $10 milyonu bu ðunkü kurdan (5.07) TL’ye ҫevirdiðinde eline $50.7 milyon geҫer. Bunun karþýlýðýnda, yatýrýmcý 5 yýl boyunca senede takriben, 0.2107*50.7 milyon = 10 milyon 682 bin 490 TL faiz ve 5 yýlýn sonunda TL 50.7 milyon ana parayý alýr. Sӧz konusu yatýrýmcýnýn, eline geҫen yýllýk TL 10.683 milyondan, her yýl KTT satana 10 milyon*0.0341.1 = 341,100 DOLAR ӧdemesi gerekiyor.
Diyelim, yatýrýmcý tahvili aldýktan 2 yýl sonra temerrüt yaþandý (yani hazine 3’üncü yýlýn faizini zamanýnda ӧdeyemedi). Bu durumda KTT satýn alan yatýrýmcý, KTT’yi satandan $10 milyon alýp, tahvili, KTT’i satana devretme hakký olur. Tabii bu durumda 3-5’inci yýllarýnda devletin faiz ӧdemelerini ve 5’inci yýlýn sonunda TL 50.7 milyonluk ana para ile ilgili risk KTT’yi satana geҫer.
Tabii, bu nakit akýþlarýnýn dolara tekabulu, kura göre seneden-seneye deðiþir. KTT yatýrýmcýyý temerrüt riskine karþý korur (yukardaki miktarlarlarý devletin TL olarak ödeyememe riskini elimine eder), kur riskini elimine etmez. Yatýrýmcý kur riskine karþý da korunmak isterse, ek baþka bir sigorta satýn alabilir örneðin, TL karþýlýðý dolar satýn alma opsiyonu), ve bu opsiyonla ilgili ek bir maliyet yüklenir.
Özet olarak, bir ülkenin yükümlülüklerini ödeyememe riski artarsa KTT primi, ve yatýrýmcýnýn istediði getiri de artar. Tahvil alanýn istediði getiri hazine aҫýsýndan “kredi maliyeti” olur. Not þirketleri notumuzu kýrmasýnýn sonucu ne? Cevap: devletin kredi maliyeti artar. Bu KTT priminin artmasý sonucundan farklý mý? Cevap: Hayýr; her 2 durumda da devletin kredi maliyeti artar. Not þirketleri indirim yaptýðýnda kýyamet koptuðu halde, 4 aylýk kýsa bir sürede 174’den 341 puana ҫýkan KTT primine (%96’lik artýþ), kredi maliyetini baþlý-baþýna takriben %1.67 artýrmasýna, üstelik not deðiþiklikleri her dakika deðil de, belirli aralýklarla olmasýna neden tepki yok? Dün ve bu gün TTK primimiz rekor kýrdýðý halde not indirimi olmadý.
2 soru: 1. Neden not indirimlerine tepki gösterilirken, not indirimleri gibi kredi maliyetini artýrmasýna raðmen KTT primlerindeki artýþ, faizlerdeki artýþa paralel oldugu halde, yani, tahvil yatýrýmcýlarý tepki gösterdiði halde, siyasiler ve ekonomik politika yönetecileri bir tepki göstermiyor? Acaba KTT’ler yaygýn olarak bilinmediði iҫin mi?
2. Kredi notumuzu dusurduklerinde kredi not sirketlerini topa tutuluyor. KTT primlerinde cok kisa zamandaki yuksek boyutlu artýþa ragmen kredi notumuzu bir basamak daha dusurmedikleri icin acaba kredi notu þirketlerine bir teþekkür borcumuz var mi?
(Vefa Tarhan- Darüþþafaka Mezunu)
Yer Ýmleri