BORSANIN ALTIN KURALLARI
Ýstanbul Menkul Kýymetler Borsasýnda alýþveriþ yapýlýrken uyulmasý gereken ve yazýlý olmayan kurallar var. Eðer bunlara tamamen uyabilirseniz kazanma ihtimaliniz gerçekten çok yüksek olacaktýr. Kurallar Yusuf Sarýnýn Borsada Teknik Analiz adlý kitabýndan alýnmýþtýr.
1) Riskinizi önceden sýnýrlayýn. Spekülasyona ayýracaðýnýz parayý önceden kaybedebileceðinizi kabullenin. Baþka bir amaç için biriktirilen paralarla yapýlan spekülasyonda alýnan kararlarýn saðlýklý olmadýðý gözlenir. Baþarýlý alým satým kararlarý için zihnin baðýmsýz olmasý gereklidir. Kararlarýn kaybetme korkusu altýnda verilmesi hatalý sonuçlar doðurabilir.
2) Kendi kendinizi tanýyýn. Spekülatif hareketlerde duygulara hakim olmak gerekir. Eðer girdiðiniz bir pozisyon gece uykularýnýzý kaçýrýyorsa o pozisyonu mutlaka kapatmalýsýnýz.
3) Küçük baþlayýn. Bilmediðiniz bir alanda para kaybetme tehlikesi yerine kaðýt üzerinde alým satým yaparak baþlayýn. Borsada tecrübeniz yoksa ilk alýþlarýnýzý küçük miktarlarda ve fazla hareketli olmayan hisselerle yapýn. Bu iþe ilk defa baþlýyorsanýz hareketli hisselere girmeden alým satýmdaki zamanlamanýn önemini kavrayýn.
4) Ara verin. Her gün yapýlan alým satýmlar kiþinin karar verme yeteneðini köreltebilir. Baþarýlý spekülatörler, hatalý kararlarýnýn artmaya baþladýðýný hissettiklerinde borsayý unutup tatile giderler.
5) Seans içinde karar vermeyin. Kararlarýnýzý, etkilenmeyeceðiniz bir ortamda verin. Seans anýnda görüþlerinize ters düþen hareketlerin planlarýnýzý etkilemesine izin vermeyin. Daha önce düþünmediðiniz yeni fikirler oluþturmayýn. Ýyice incelenmeden yapýlan hareketlerin genellikle zararla sonuçlandýðý gözlenir.
6) Çoðunluða uymayýn. Yapýlan istatistikler, çoðunluðun her zaman yanlýþ düþündüðünü göstermiþtir. Herkesin bildiði fikirlerden, haberlerden kaçýnýn. Bazý istatistik bürolarý aracý kurum ve bankalarý arayarak borsa hakkýndaki görüþlerini düzenli olarak sorar. Bu görüþler iyimserlik yüzdesi olarak her hafta yayýnlanýr. Yüzde 85'in borsayý çok iyi görmesi, düþüþ belirtisi olarak kabul edilir. Ýyimserliðin yüzde 25 in altýna düþmesi ise yükseliþ belirtisidir.
7) Kendi fikrinizle baþkalarýnýn fikrini birbirinden ayýrýn. Kendi kararlarýmýzý verdikten sonra baþkalarýnýn sizi etkilemesine müsaade etmeyin. Dýþ görüþlerden etkilenirseniz sürekli karar deðiþtirmek zorunda kalabilirsiniz. Çevrenizde her zaman sizi ikna edecek mantýklý sebepler olacaktýr. Kararýnýzý deðiþtirirseniz daha sonra ilk kararýnýzýn yenisinden daha doðru olduðunu göreceksiniz.
8) Emin olmadýðýnýz zamanlarda iþlem yapmayýn. Kendinizi her gün alým/satým yapmak zorunda hissetmeyin. Baþarýlý sonuca ulaþabilmek için disiplinli olmanýz ve sabýrla iyi fýrsatlarý beklemeniz gerekir. Bir pozisyona girmiþseniz sonucunu bekleyin. Þüpheleriniz varsa pozisyonunuzu kapatýp kenara çekilin.
9) Serbest fiyatlý emir vermeyin. Kýsa vadede alým/satým yapan spekülatörlerin serbest fiyatlý emirlerden kaçýnmasý gerekir. Limitli fiyat emirleri kullanmak daha doðrudur. Ýnandýðýmýz hissede birkaç basamak ucuz alma hesabýný yapmayýn.
10) Aþaðý doðru ortalama yapmayýn. Önceden aldýðýnýz bir hisse ucuzlayýnca ek alýmlar yaparak maliyetinizi ucuzlatmaya çalýþmayýn. Aþaðý giden fiyatlarda hiçbir zaman ortalama yapýlmaz. Eldekilerin satýþý daha doðrudur. Yükselen fiyatlarda ek alým yapýlmasý mümkündür. Bunun da piramit gibi kademeli yapýlmasý gerekir.
11) Yüksek miktarlardaki alýmý tek fiyattan yapmayýn. Büyük portföyler için yapýlan alýmlarý bir kaç güne ve deðiþik fiyatlara yayýn. Ýlk alým yapýldýktan sonra hareketin doðru olup olmadýðýný gözleyin. Pazarýn yönünde aksi bir deðiþiklik yoksa alýma devam edin.
12) Kaybeden bir pozisyona hiç bir zaman ek alým yapmayýn. Kendinize ve aldýðýnýz hisseye ne kadar güvenirseniz güvenin eðer zarar ediyorsanýz ek alým yapmayýn. Aldýðýnýz hissenin düþüyor olmasý, sizin piyasanýn yönüne uyum saðlayamadýðýnýzý gösterebilir. Maliyet düþürme çabasý pozisyonu daha da kötüleþtirebilir.
13) Zararý kesin. Piyasa sizin düþüncenize ters hareket ediyorsa hata yaptýðýnýzý kabul edin. Elinizdekini satýn. Zararýn neresinden dönülse kardýr. Borsaya yeni girenlerin baþarýsýz olmalarýnýn en büyük etkeni hata yapmýþ olabileceklerini kabullenmemeleridir. Piyasa istediðiniz yöne dönsün diye beklemek yerine, pozisyonu zararla kapatmak disiplin ve irade gerektirir. Baþarýnýn sýrrý buradadýr.
14) Zararý sevin. Zararda iken satýþ yapmak çok zordur fakat zararý sevmeyi öðrenmelisiniz. Çünkü zarar, karýn kardeþidir. Onurunuzu zedelemeden zarar etmeyi kabullenirseniz, zararýnýz sýnýrlanacak ve baþarýnýz artacaktýr.
15) Beklenenin tersini yapýn. Piyasada beklenen bir olayýn beklenen reaksiyonu görmemesi al/sat sinyalidir. Beklenen olumlu bir haberin açýklanmasýndan sonra sonra fiyatlar hala yükselemiyorsa düþüþ olacaktýr. Olumsuz olay ve haberler piyasayý aþaðý doðru etkileyemiyorsa yükseliþ olacaktýr.
16) Tepe ve dip noktalardan kaçýnýn. Alçalan trendde fiyatýn her yukarý çýkýþý, trendin o seviyeden deðiþeceðini göstermez. Her dönüþ noktasýnda burasý en düþük yerdi diye alim yapmak size çok pahalý bir ders olabilir. Tepe ve dip noktalarýnýn kendilerini ispat etmelerini beklemek daha az zararlýdýr. En tepede satmak, en dipte almak çabasýnda olmayýn.
17) Söylentiyi alýn, gerçeði satýn. Eðer bir hisse için olumlu söylentiler yayýlmaya baþlýyorsa alýn. Söylentilerin kesinleþtiði anlaþýlýnca satýn. Söylentiler ilk duyulduðunda hisseye talebi artýrýr. Dedikodular resmiyet kazandýðýnda fiyat zaten yükselmiþtir. Satýþ yapýn. Siz yine de söylentilerle hareket etmeyin.
18) Çok kýsa vadede oluþan karý alýp hisseden uzaklaþýn. Bazen satýn aldýðýmýz hisse birden hiç beklemediðimiz kadar hýzlý yükselmeðe baþlar. Yükseliþin hep ayný tempoda devam edeceðini sakýn düþünmeyin. Satýþ yaparak mutlaka kan realize etmelisiniz.
19) Küçük hesaplar yapmayýn. Seçtiðiniz hissenin yükseleceðine gerçekten inanýyorsanýz ucuz almaya çalýþmayýn. Piyasa fiyatýnýn 1000 lira altýnda almaya çalýþýrken hisseyi kaçýrabilirsiniz. Bir kaç kademe ucuz almaya çalýþmak bazen çok önemli fýrsatlarýn kaçmasýna neden olur. Kararlý olun. Karar verdiðiniz zaman beklemeyin, uygulayýn.
20) Ýçinde bulunduðunuz trendleri izleyin. Fiyat trendi en iyi dosttur. Bir hissenin uzun trendi, orta vadeli trendi ve kýsa vadeli trendi hakkýnda bilginiz olmalýdýr. Bazen biri yukarý, diðeri aþaðý doðru olabilir. Hangi zaman zaman diliminde alým satým yapmak istediðinizi tayin etmelisiniz.
21) Trend dönüþlerini kollayýn. Bazý spekülatörler alým satým kararlarýný oluþtururken dikkatlerini bu noktaya toplarlar. Fiyatýn trend çizgisi dýþýna çýkmasý ve orada kendini ispat etmesi çoðunlukla trend dönüþünü ortaya koyar. Yükselen çizginin aþaðý doðru geçilmesi sat, alçalan çizginin yukarý doðru geçilmesi al sinyali sayýlýr.
22) Fiyat hareketleri ile birlikte iþlem miktarlarýný da izleyin. Fiyat ile iþlem miktarýnýn birlikte artmasý, alýþ sinyalidir. Yükseliþin devam edeceðini gösterir. Fiyat azalýrken iþlem miktarýnýn artýþ göstermesi satýþ iþaretidir. Kararsýz fiyat hareketlerinde miktar artýyorsa fiyatýn yönü belli olana kadar bekleyin.
23) Pazarýn deðiþen momentumuna bakýn. Eðer borsa her gün yükseliyor fakat yükseliþ her gün daha azalýyorsa bu pazarýn aþaðý döneceðini gösterir. Momentum zayýflamaktadýr. Borsa günlerdir düþüyor fakat düþüþ hýzý gün geçtikçe azalýyorsa yön deðiþtirme zamaný yaklaþmaktadýr. Pazarýn momentumu artmaktadýr.
24) Kuvvetli hareketlerin ardýndan düzeltme geleceðini unutmayýn. Bir hisse kýsa zamanda çok hýzlý yükselmiþse alým için gerilemesi beklenmelidir. Bazen bu gerileme toplam yükseliþin yüzde 60'ýna varabilir. Hýzlý bir düþüþte satýþ kararý alýndýysa düzeltme yaparak fiyatýn biraz yükselmesi beklenir.
25) Alým/satým kararlarýnýzý o günkü fiyata dayandýrmayýn. Fiyat çok düþtü, atýk düþmez veya çok yükseldi artýk yükselmez sanmayýn. Fiyatlarýn alt ve üstüne kendiniz sýnýr koymayýn. Çünkü fiyatlar sýnýr tanýmaz. Bir kaç senede hiç ummadýðýnýz kadar yükselebilir veya alçalabilir.
Alýntý yaparak yanýtla
Originally Posted by gencer40
Yer Ýmleri