
Originally Posted by
deniz43
-2 para birimi arasýndaki adil denge kuru hesaplamasý satýn alma paritesine göre hesaplanabilir ;Önce cari açýk vermediðimiz bir yýl referans alýnýr,sonra 2 ülkenin reel enflasyon farklarý hesaplanarak,daha sonra iþ güçlerinin verimlilik artýþlarý ile düzeltme yapýldýktan sonra
denge kuruna denk gelen parite hesaplanabilir,ama burada sorun TUÝK'in enflasyon verilerinin gerçeði yansýtmaktan çok uzak olmasýdýr.
Esasen hiç bu hesaplamalarý yapmaya gerek duymadan bir ülkenin denge kuru ekonominin doðal büyüme hýzýnda(Türkiye için %5),cari açýk vermediði döviz kurlarý denge kurudur diyebiliriz.
-Ama özellikle geliþmekte olan ülkelerde para birimi nadiren denge deðerinde olur,bazen deðerli bazen deðersiz olur.Örneðin 2003-2013 döneminde IMF ve Avrupa Birliði ile görüþmelere baþlama kararý ile çift çýpa ile ,on milyarlarca dolar para doðrudan ve portföy yatýrýmý olarak Türkiye'ye girdi ve paramýz aþýrý deðerlendi,þimdi ise tam tersi bir durum var,muhtemelen paramýz olumsuz sebepler yüzünden(dýþ ticaret açýðý ve cari açýk,bütçe açýðý,kýsa vadede gsyih'ya oranla yüksek oranlý dýþ borç ödemesi,eriyen merkez bankasý rezervleri,dýþ politikada gerginlikler,doðrudan yatýrým gelmemesi,portföy yatýrýmlarý çýkýþý,reel olarak negatif faizler,merkez bankasýnýn büyük bir parasal geniþlemeye gitmesi ve para basmasý,tüketici kredilerinde patlama ,enflasyon beklentilerinin çok yükselmesi,þirketlerin aþýrý borçluluklarý...) tetikleyici bir nedenle ,denge deðerinin ötesinde aþýrý deðer kaybedecek(ilk hareketten sonra ,doðru politikalarla kayýplarýnýn bir kýsmýný geri alabilir).Ama çok sayýda deðiþken olduðundan ne kadarlýk bir deðer kaybedebilir ,bir seviye verebilmek mümkün deðil.
-Döviz mevduatlarý yasaklayabilirsiniz,serbest piyasa ekonomisinden çýkabilirsiniz,bu bir politik tercih,ama sonuçlarýný da göðüslemeniz gerekir.Yani bu durumda Özal dönemi öncesinde olduðu gibi Hazine dýþýnda kimse yurt dýþýndan borçlanamaz,Türkiye ekonomisi de borçla dönen bir ekonomi olduðu için ,kendi yaðýnýzla kavrulursunuz,"net borç ödeyici olarak" ekonominizin büyüme hýzý küçülür.Tabii,bu durumda, iþsizlik oranlarýnýn tarihi yüksek oranlarda olduðu bir ülkede iþsizliðin düþük büyüme hýzýyla nasýl azaltýlabileceði iktidar partisi için yakýcý bir sorun olur.
Yer Ýmleri