Why bitcoin is worse than a Madoff-style Ponzi scheme -
Bitcoin neden Madoff tarzý bir Ponzi þemasýndan da daha kötü?
https://www.ft.com/content/83a14261-...c-5dde528b33d0
Yazý abonelik gerektirdiði için içindeki metni buraya aktardým.
Bitcoin, 9 Kasým 2021'de belirlenen tüm zamanlarýn en yüksek seviyesi olan 69.000 $'ý geride býraktý. Kaldýraçlý pozisyonlarýn kapatýldýðý hesaplarýn ortasýnda, Aralýk ayýnýn ilk hafta sonunda 12.000 $'lýk bir ani düþüþ yaþadý. Yine de, þu anki 49.000$'lýk fiyatla bile, finans TV haberlerindeki konuklar, onu yýlýn en iyi performans gösteren varlýðý olarak lanse etmeye devam ediyor. Ayrýca giderek daha fazla kendi baþýna güvenilir bir yatýrým olarak deðerlendiriyorlar. Bu, birçok ekonomist ve diðerlerinin bitcoin'in gerçekte bir Ponzi þemasý olduðuna dair uzun süredir devam eden þüpheci görüþle çeliþiyor. Brezilyalý bilgisayar bilimcisi Jorge Stolfi nin görüþü aþaðýdaki gözlemlere
dayanmaktadýr: Yatýrýmcýlar kar beklentisiyle satýn alýrlar. Bu beklenti, nakde çevirenlerin kârlarýyla sürdürülür. Ancak bu karlar için harici bir kaynak yoktur; tamamen yeni yatýrýmlardan geliyorlar. Ve operatörler paranýn büyük bir kýsmýný alýyor. Bütün bunlar doðru, doðru. Ancak bitcoin'i bir Ponzi þemasý olarak adlandýrýrken, eleþtirmenler tartýþmalý olarak iki açýdan çok nazik davranýyorlar. Birincisi, bitcoin bir Ponzi þemasýyla ayný oyun sonuna sahip deðildir.
Ýkincisi, geniþ bir sosyal perspektiften son derece olumsuz bir toplam oyunu oluþturur. Ýlk bakýþta, Charles Ponzi tarafýndan tasarlanan orijinal þema ile nasýl karþýlaþtýrýldýðýný deðerlendirmeye deðer. 1920'de Ponzi, 45 günlük bir yatýrýmýn yüzde 50'sini vaat etti ve bunu birkaç yatýrýmcýya ödemeyi baþardý. Eninde sonunda plan bir yýldan daha kýsa bir süre içinde çökene kadar acý çekti ve yatýrýmcý koþularýnda hayatta kalmayý baþardý.
Madoff ile yapýlan yatýrýmlarýn aksine, Bitcoin gelir getiren bir varlýk olarak deðil, sýfýr kuponlu kalýcý bir varlýk olarak satýn alýnýr. Baþka bir deyiþle, çalýþan bir getiri olarak hiçbir þey vaat etmez ve gerekli bir terminal ödemesi ile asla olgunlaþmaz. Bundan dolayý bir koþuya maruz kalamaz. Bir bitcoin sahibinin nakit çekmesinin tek yolu, bir baþkasýna satýþ yapmaktýr. Bitcoin'in çöküþü, Ponzi'nin veya Madoff'un planýndan çok farklý görünecektir. Olasý bir tetikleyici, büyük bir sözde stablecoin'in çöküþü olabilir , yani kripto para birimi iþlemleri için bir nakit ayaðý saðlamak üzere ortaya çýkan ABD dolarý. Bu "düzenlenmemiþ para piyasasý fonlarý", ödenmemiþ borçlarýna uyan güvenli varlýklarla dolar yedekleri olarak satýldý. Düzenleme ve açýklama eksikliði göz önüne alýndýðýnda , 2008'de Lehman kaðýtlarýný elinde tutan düzenlenmiþ bir para piyasasý fonunda olduðu gibi büyük bir stabilcoin'in "parayý kýrdýðýný" hayal etmek zor deðil. Bu, kriptonun tüm ekolojisini o kadar bozabilir ki, Bitcoin için teklif yoksa Piyasa süresiz olarak kapanabilir.
Nakit akýþýnda bitcoin, bir Ponzi þemasýndan çok bir stok pompala ve boþalt þemasýna benziyor. Bir pompala ve boþalt þemasýnda, tüccarlar temelde deðersiz hisse senedi alýrlar, bunu konuþurlar ve belki de onu gevezelik ve fiyat hareketi tarafýndan çekilenlere boþaltmadan önce yükselen fiyatlarla kendi aralarýnda takas ederler. Pompala ve boþalt þemasý gibi, bitcoin de sermaye kazançlarý için saf arzudan yararlanýr. Alýcýlar, arkadaþlarýnýn bir gecede zenginleþtiðini görmeye dayanamazlar : akut bir kaybetme korkusu (FOMO) yaþarlar. Her durumda, bitcoin hiçbir vaatte bulunmaz ve bir Ponzi þemasý sona erdiðinde bitemez.*
Ýkinci olarak, bitcoin ve bir Ponzi þemasý arasýndaki bir diðer büyük fark, birincisinin toplu veya sosyal açýdan negatif toplamlý bir oyun olmasýdýr. Bitcoin'i çalýþtýrmak için gerçek kaynaklar kullanýldýðý ölçüde, Madoff'un iki veya üç kiþilik operasyonunun olmadýðý kadar maliyetlidir. Sosyal açýdan, Madoff'un planýndan çýkardýðý ve sonunda tükettiði þey, sýfýr toplamlý bir oyunda bir yeniden daðýtýmdýr (mütevelli heyeti çatý katýný sattý). Stolfi'nin yukarýdaki dördüncü gözlemi, "operatörler paranýn büyük bir kýsmýný alýyor" Madoff'un kazancýný ve bitcoin madencilerinin gelirlerini bir araya getiriyor, ancak bunlar ekonomik açýdan çok farklý.*


Alýntý yaparak yanýtla


Yer Ýmleri