Ekonomi teorisinin temel kuramlarýndan biri;"Ekonomideki imkânsýz üçleme ya da üçlü açmaz (impossible trinity ya da trilemma) hipotezine göre; sermaye hareketleri serbestken,döviz kurlarý ya faizlerden en fazla birini kontrol edebilirsin,ikisini birlikte kontrol edemezsin".
Son dönemde getirilen 200'ün üzerinde teblið,yönetmelik ve regülasyon deðiþiklikleri artýk "tam sermaye kontrolu"na çok yakýn olduðumuzu ve serbest piyasa ekonomisi defterini kapatmamýzýn yakýn olduðunu gösteriyor.Bu son talimat da bu yönde atýlmýþ yeni bir adým.
Yýllýk 110.2 milyar dolar dýþ ticaret açýðý+yýllýk 186.3 milyar dolar kýsa vadeli dýþ borç ödemesi,yýllýk kabaca 300 milyar dolar dýþ finansman ihtiyacý ortaya çýkarýyor.Merkez bankasýnýn net döviz rezervi ise 29 Aralýk tarihi itibariyle swaplar hariç net (-)54.6 milyar dolar.Dýþ finansman ihtiyacýmýzýn kabaca 60 milyar dolarý turizm+diðer hizmet gelirlerinden finanse edilse,40 milyar dolar da net hata/noksan ile finanse edilse, geriye yine 200 milyar dolar gibi devasa açýk kalýyor.
https://ycharts.com/indicators/sofr
Küresel ölçekte faizler artýyor,ve bu yýl daha da yükselmesi bekleniyor.Libor'un yerine geçen SOFR'da 1 yýllýk borçlanma maliyeti %4.30,ülke kredi notumuz yatýrým yapýlabilir seviyenin 6 kademe kadar altýna düþtüðü için risk puanýmýz çok yüksek,bunu eklediðimizde dolar cinsi borçlanma maliyetimiz %10'un üzerine yükseliyor.
Mevcut konjonktörde ekonomi politikalarýnýn sürdürülebilirliði mümkün deðil,ancak seçime kadar zar zor idare edilebilir.Eðer mevcut iktidar seçimleri kazanýr ise ve faiz ile döviz kurlarýný serbest piyasanýn deðil, kendisinin belirlemeye devam etmeye niyetliyse ,yapabileceði tek þey,yeni hükümetin ilk toplantýsýnda tam sermaye kontrolüne geçmek,sermaye hareketlerinin serbestliðine son vermek ve serbest piyasa ekonomisinden çýkmak olur.Ya da mevcut ekonomi politikalarýný tamamen terkedip faizleri ve döviz kurlarýnýn belirlemesini serbest piyasaya býrakmasý gerekecek ve serbest piyasa ekonomisinde kalmaya devam edecek ama bu ihtimal bence daha düþük bir ihtimal.
Yer Ýmleri