Deniz Hocam merhabalar;
Sizin önceki adil kur deðerleriniz þimdilik makul olan deðerin fazlasýyla üzerine çýkmýþ durumda malum enflasyondan kaynaklý. Peki bu durum gerçekleþse (%20lik artýþ) ve enflasyon farký kadar kur arttýrýlsa da ileride bir gezi parký, papaz kaçtý gibi bir olay ile mi dengeye gelmesi beklenir. Bunu sizin er ya da geç o kur sizin hesabýnýzdaki noktaya geleceðini belirttiðiniz için soruyorum. Yani kurun cari açýk devamý ile birlikte dövize yatýrým yapan kiþinin uzun vadede reel zararýnýn ABD faizinden fazla olma ihtimali var mýdýr? BIST'te de reel getiri beklemediðinizi yazmýþtýnýz. Yakýn veya uzak gelecekte de verimlilik artýþý olacaðýna inanmýyorum o tren genç ve dinamik olan nesille beraber kaçtý diye düþünüyorum. Þu an kalitesiz eðitim EYT li bir topluluk ve kozmopolit kültürlü bir halk tabakasý ve para bolluðundan faydalanmamýþ olmamýz ile birlikte o trene el salladýðýmýzý düþünüyorum
Saygýlarýmla
TÜÝK rakamlarýnýn gerçeði yansýtmamasý,tutarsýz olmasýndan dolayý bir adil denge kuru hesaplamasý yapmakta sýkýntý var.Bu durumda ikinci taným devreye giriyor.Yani, " adil denge kuru;bir ülke normal gsyih büyüme hýzýnda büyürken,dýþ ticaret açýðý vermediði kur olarak tanýmlanýyor."
Burada bu denge kurunun ne olmasý gerektiðine dair ,Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi (TÝM) Baþkaný Mustafa Gültepe, üyelerinden topladýðý bilgiyi paylaþmýþ,"þu anda sektörüne göre ürettiðimiz ürünlerin yüzde 20 ila 40 arasýnda pahalý kalýndýðýnýn altýný çizmiþ."
Uluslararasý piyasalarda belirli özelliklere sahip ürünlerin belirli bir piyasa fiyatý var,bizim üreticilerin maliyetleri bu fiyatlara göre,sektörüne göre deðiþiyor ama %20-%40 arasýnda pahalý kalýyormuþ.%40'ý pas geçiyorum.Muhtemelen o tekstil sektörü gibi emek yoðun sektörleri kapsýyordur.Bu sektör sanayi devriminde ilk aþama,geliþmiþ ülkeler zaman içinde bu sektörden çýkarak, daha sonra yüksek teknolojili ve yüksek katma deðerli sektörlere geçmiþler.Bizim de artýk bu sektörlerde yüksek devalüasyonla ,mýsýr,cezayir,vietnam,bengaldeþ gibi emeðin çok ucuz oldýðu ülkelerle rekabet edebilmemiz zor,bunun yerine bu sektörlerde,markalaþma ,moda,tasarým gibi ögeleri öne çýkararak kalite ile rekabet etmeye çalýþmamýz gerekiyor.Bu nedenle %40 devalüasyonýn zararý faydasýndan fazla olur ama %20 devalüasyon makul çünkü bu yapýlmaz ise,o zaman orta vadede dýþ ticaret açýðýmýz daha da yükselir ve þu anda da zaten taþýnamayacak duruma gelmiþ durumda ,doðrudan ödemler dengesi krizine girilir.
Dövizde pozisyon alanlarýn amacý reel getiri elde etmek deðil ,birikimlerini reel olarak korumak.Enflasyon %100 iken,banka %15-%20 faiz verip,senin paraný ucuz kredi(bedava para) ile seçilmiþ bir zümreye "servet transferi" yapýyorsa, finansal okur yazarlýðý az olan halkýn da diþinden týrnaðýndan artýrdýðý ,zor günler için biriktirdiði birikimleri bu kesime yem etmemek için ,en kolay yol olarak döviz ve altýna yönelmesi gayet anlaþýlýr bir durum.
Dövizde durmak da birikimleri tam korumuyor,çünkü %4 de olsa(bir ara %9.1'e kadar yükselmiþti) ABD'de de enflasyon var.Ama buradaki kayýp bankada TL olarak durmasýna göre ihmal edilebilecek düþüklükte.Bunu da eurobond ya da ABD hazine tahvili getirisiyle telafi etmek mümkün.Finansal okur yazarlýðý olan küçük bir kitle için ise ,ABD ve avrupa hisse senedi piyasalarýnda,emtia piyasalarýnda döviz cinsinden reel getiri olarak da fýrsatlar var.Keza gayrýmenkul ve özellikle potansiyeli olan yerlerden alýnan arsalar da uzun vadede iyi reel getiri saðlayabiliyor ve birikimlerin reel deðerini koruyorlar..
cevabýnýz için çok teþekkür ederim sayýn hocam son 1 yýldýr döviz malum nedenlerle enflasyona karþý korumadý, koruyamadý ama uzun vadede er ya da geç korur þeklinde düþünüyor musunuz? Adil deðeri bir þekilde bulur mu ya da bulmak zorunda mý? sormaya çalýþtýðým merak ettiðim konu bu sizin tecrübelerinize dayanarak, mantýklý zamanlardan geçmiyoruz ama sürdürülemeyecek bu durum akýlcý politikalara dönülünce kaybolan sadece zaman mý olur?
Saygýlarýmla.
Evet,uzun dönemli uluslararasý istatistiklere göre, belirli periyotlarda paritelerde denge kuru muhakkak görülüyor,hatta kriz dönemlerinde yerel para rezerv paralara göre deðersiz bölgeye geçiyor.Denge kuruna gelirken de genellikle ilk anda yerel para aþýrý deðer kaybediyor,daha sonra faizlerin yükseltilmesi ve para politikasýnýn sýkýlaþtýrýlmasý gibi tedbirlerle gerileyip adil seviyede dengeleniyorlar.
Türkiye zombi þirket oranýnda birinci
IMF ekonomistleri, corona virüsü salgýnýndan bu yana zombi firmalarýn sayýsýnýn arttýðýný tespit ederken, halka açýk olmayan þirketler göz önüne alýndýðýnda zombi þirket oranýnýn en yüksek olduðu ülkenin Türkiye olduðunu belirtti.
https://www.sozcu.com.tr/2023/ekonom...rinci-7717669/
Yazdýklarým yatýrým tavsiyesi deðildir.
Yer Ýmleri