Bir makaleden alntdr.
Tanma ve tenfiz taleplerinin hukuki nitelii konusunda
varm olduumuz sonular u ekilde zetlenebilir:
1. Tanma ve tenfiz taleplerinin nitelii bakmndan Trk hukukunda ad kesin ve net
konulmam bir durum sz konusudur. MHUK’te tanma ve tenfiz talepleri hakknda kanun
koyucunun ifade ettii “talep, karar vb.” ifadelerden hareketle, denilebilir ki tanma ve tenfiz
sreci bir dava deil; taleptir. Bu durum da tanma ve tenfiz taleplerinin ekimesiz yarg ii
olduuna dair ilk izlenimi vermektedir.
2. Tanma ve tenfiz talepleri mahkeme sonucunda verilen kararn hkm nitelii olmad
iin taraflar arasndaki hukuki ilikiyi ekli anlamda sona erdirirken ve maddi anlamda sona
erdirmez. Bylece tanma ve tenfiz talepleri kesin hkm iermedii iin bir dava deildir. Bu
nedenle verilen mahkeme karar da bir hkm deil, talep sonucudur. Tanma ve tenfiz
taleplerinde davac ve daval terimlerine bu nedenle bavurulamaz.
3. ekimesiz yarg kararlar kural olarak sulh hukuk mahkemelerinde grlmektedir.
Ancak tanma ve tenfiz kararlarnn asliye mahkemelerinde grlmesi, genel kuraln bir
istisnasn tekil eder. Bu durum tanma ve tenfiz taleplerini ekimesiz yarg ii olmaktan
karmaz. Kanunda izin verilen istisnann uygulanmasdr. Yine yetki konusunda HMK m.
383 ile MHUK m. 51 arasndaki farkn temel kuraln istisnas olduu sonucu ortaya
kmtr.
Tanma ve tenfiz taleplerinin MHUK m. 51’de belirtildii zere grev ilikisi hakknda
asliye mahkemelerinin grevli olduu vurgulanmtr. Asliye mahkemeleri ile asliye hukuk ve
asliye ticaret mahkemeleri arasndaki ilikinin grev ilikisi olmas sonrasnda verilen pek ok
Yargtay kararnda i, aile ve ticari uyumazlklardan kaynaklanan husumetlerde verilen kararlarn elikili olduu grlmtr. Pek ok kararda ihtisas mahkemelerinin tanma ve
tenfiz kararlarnda grevli olduu vurgulanrken, baz kararlarda da asliye mahkemelerinin
grevli olduu belirtilmitir. Tanma ve tenfiz taleplerinin revision yasa gereince esasna
girilemeyecek kararlar olmas ve nihayet ihtisas mahkemelerinin kurulu amacnn
uyumazl ihtisas bakmndan yetkin hkimlerce deerlendirilecek oluu, tanma ve tenfiz
kararlar gibi mahkemenin iin esasna girmeyecei talepler bakmndan ihtisas
mahkemelerinin grevli kabul edilmesi kamu dzeninden kaynaklanan grev ilikisinin ihlal
edilmesi ve gereksiz olarak ihtisas mahkemelerine i yklenmesi anlamna gelmektedir. Bu
nedenle MHUK lafzna uygun olarak tanma ve tenfiz talepleri bakmndan grevli
mahkeme asliye mahkemeleridir.
4. Tanma ve tenfiz talepleri basit yarglama usulne tabidir. Bu durum MHUK’te
belirtilmitir. Ancak, MHUK’te tanma ve tenfiz taleplerinin asliye mahkemelerinin grev
alanna girdii dzenlemesi, tanma ve tenfiz taleplerinin HMK’da sulh hukuk mahkemesinin
grev alanna girdii dzenlemesi ile elimemektedir. Zira MHUK ifadesi, HMK
ifadesinin kanuni istisnasn oluturmaktadr. Bunun yannda tanma ve tenfiz taleplerinde
kural olarak re’sen aratrma ilkesi geerlidir. Ancak vaka olarak kabul edilecek olan
MHUK m. 54/c- bentlerinde belirtilen hallerde taraflar itiraz edebilir; bu durumun
mahkeme tarafndan kabul edilmesi sonrasnda, uyumazl ekimeli yarg iine dhil eder.
Ancak bu durumda taraflarca getirilme ilkesi kabul edilebilir.
5. Tanma ve tenfiz talepleri, ekimesiz yarg taleplerinde olduu zere hukuki yarar olan
herkes tarafndan istenebilecektir.
6. Tanma ve tenfiz taleplerinin ekimesiz yarg ii olmasnn uygulamaya ilikin en
byk etkisi, kanun yoluna ilikin talepler bakmndan deerlendirilmesinde ortaya
kmaktadr. HMK m. 362’de aka belirtildii zere ekimesiz yarg kararlarna kar
temyiz kanun yoluna bavurulamaz; yalnzca istinaf kanun yoluna bavurulabilir. Bu nedenle
dier artlar salansa dhi, tanma ve tenfiz talepleri ekimesiz yarg ii olmas nedeniyle
istinaf kanun yolundan teye bavuru yolu kapal kararlardr.
7. ekimesiz yarg karar olarak tanma ve tenfiz talepleri maddi anlamda kesin hkm
tekil etmez. Yabanc mahkeme kararnn eda, tespit, inai olmas trne baklmakszn, Trk
mahkemesinde verilen tanma ve tenfiz talebi inai etkiye (nai*davalar:*nai dava*yoluyla, mahkemeden, yeni bir hukuki durum yaratlmas veya mevcut bir hukuki durumun ieriinin deitirilmesi yahut onun ortadan kaldrlmas talep edilir. Bunlara 'yenilik douran davalar' da denilir. Kanunun ngrd hallerde alr.)
sahip yenilik douran bir karardr.
Bu nedenle ekli anlamda bir kesin hkm etkisine sahip yabanc mahkeme kararnn, maddi
anlamda kesin hkm kuvveti olarak tanmlanmaktadr....
Bu i ok su gtrecek..10 /20 milyon taksit olmu 170 milyon Mr.Gencer ok ah ald..maalesef daha ekecek ilesi var..
Son dzenleme : Belekkimi; 28-08-2018 saat: 22:16.
Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, kiisel grlere dayanmaktadr. "ASLA YATIRIM TAVSYES DELDR "
Yer mleri