Originally Posted by
deniz43
TÜRKÝYE'DE YERLEÞÝK GERÇEK KÝÞÝLERÝN YURTDIÞI BORSALARDA SAHÝP OLDUKLARI HÝSSE SENETLERÝNÝN ALIM SATIM KAZANÇLARININ TÜRKÝYE'DE VERGÝLENDÝRÝLMESÝ
193 Sayýlý Gelir Vergisi Kanununun, Deðer Artýþ Kazançlarý baþlýklý, mükerrer 80.maddesine göre Türkiye' de yerleþik gerçek kiþilerce, yurtdýþý borsalarda alým satýmý yapýlan hisse senetlerinden elde edilen kazançlar, deðer artýþ kazancý olarak vergiye tabidir.
Türkiye'de yerleþik olan gerçek kiþilerin, yurtdýþýnda bulunan borsalar aracýlýðý ile yurtdýþý þirketlerin hisse senetlerini alýp satmalarý sonucunda elde ettikleri gelirlerini Türkiye'de hesaplarýna intikal ettirdikleri yýlda deðer artýþ kazancý olarak beyana tabi tutulur.
193 Sayýlý Gelir Vergisi Kanununun, Safi Deðer Artýþý baþlýklý, mükerrer 81.maddesine göre; Deðer artýþýnda safi kazanç, elden çýkarma karþýlýðýnda alýnan para ve ayýnlarla saðlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarýndan, elden çýkarýlan mal ve haklarýn maliyet bedelleri ile elden çýkarma dolayýsýyla yapýlan ve satýcýnýn uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçlarýn indirilmesi suretiyle bulunur.
Yurtdýþý Borsalarda hisse senedi alým satýmýndan doðan kazançlarýn hesabýnda; öncelikle alým tarihinde döviz cinsinden ödenen bedel ile satýþ tarihinde döviz cinsinden tahsil edilen bedelin alýþ ve satýþ tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý (TCMB) Döviz Alýþ Kuruna göre hesaplanan Türk Lirasý Karþýlýðýnýn bulunmasý gerekir.
193 Sayýlý Gelir Vergisi Kanununun, Safi Deðer Artýþý baþlýklý, mükerrer 81.maddesine göre; Mal ve haklarýn elden çýkarýlmasýnda iktisap bedeli, elden çýkarýlan mal ve haklarýn, elden çýkarýldýðý ay hariç olmak üzere TÜÝK tarafýndan (Türkiye Ýstatistik Kurumu) belirlenen, YÝ-ÜFE (Yurt Ýçi Üretici Fiyat Endeksi ) artýþ oranýnda artýrýlarak tespit edilir. Þu kadar ki, bu endekslemenin yapýlabilmesi için YÝ-ÜFE (Yurt Ýçi Üretici Fiyat Endeksi ) artýþ oranýnýn % 10 veya üzerinde olmasý þarttýr.
Yukarýdaki madde hükmüne göre enflasyondan kaynaklanan fiktif kazançlarýn önüne geçilmesi amacýyla maliyet bedeli endekslenebilecektir.
Ayný hesap dönemi içerisinde yurtdýþý hisse senetlerinin ya da benzer menkul kýymetlerin bir kýsmýndan zarar doðmasý halinde, ayný hesap dönemi içerisinde yapýlmýþ olmasý kaydýyla bu iþlemlerden doðan kar ve zararýn birbirinden mahsubu mümkündür.
Örnek:
T.C vatandaþý Bay (M), ABD merkezli borsadan 02.02.2020 tarihinde 100.000.-USD tutarýnda, Apple hissesi satýn almýþtýr. Bay (M), söz konusu hissenin tamamýný 30.09.2022 tarihinde 200.000.-USD olarak satmýþtýr.(TCMB Döviz Alýþ Kurlarý: 02.02.2020 tarihinde Dolar Kuru: 5,9726 TL, 30.09.2022 tarihinde Dolar Kuru: 18,5038 TL)
Türkiye'de yerleþik olan gerçek kiþi (M) nin, yurtdýþýnda bulunan borsa aracýlýðý ile yurtdýþý þirketin hisse senedini alýp satmýþ olmasýndan kaynaklý doðacak deðer artýþ kazancýnýn hesabý aþaðýdaki þekilde olacaktýr:
Hisse Senedinin Alýþ Tarihi : 02.02.2020
Hisse Senedi Alýþ Tarihi Kuru : 5,9726 TL
Hisse Senedi Alýþ Bedeli : 100.000 USD * 5,9726 TL = 597.260,00 TL
Hisse Senedi Satýþ Tarihi : 30.09.20222
Hisse Senedi Satýþ Tarihi Kuru : 18,5038 TL
Hisse Senedi Satýþ Bedeli : 200.000 USD * 18,5038 TL= 3.700.760,00 TL
Hisse Senedi Maliyet Bedelinin Endekslemeye Tabi Tutularak Hesaplanmasý
Hisse Senedinin maliyetinin elden çýkarýldýðý ay hariç olmak üzere YÝ-ÜFE artýþ oranýnda artýrýlmasý gerekecektir.(Artýþ Oranýnýn % 10 veya üzerinde olmasý þartýyla),
Þöyle ki ;
Hisse Senedi Alýþ Tarihinden önceki ay : Ocak/2020
Ocak/2020 YÝ-ÜFE : 462,42
Hisse Senedi Satýþ Tarihinden önceki ay : Aðustos/2022
Aðustos/2022 YÝ-ÜFE : 1.780,05
Bu endekslemenin yapýlabilmesi için artýþ oranýnýn % 10 veya üzerinde olduðu aþaðýda görülmektedir.
(1.780,05 - 462,42 / 462,42) = % 284,94
Bu durumda; Hisse Senedinin Endekslenmiþ Maliyet Bedeli :
597.260,00 TL + (597.260,00 TL*% 284,94) = 2.299.092,64 TL
Vergiye Tabi Deðer Artýþ Kazancý ise; Hisse Senedi Satýþ Bedeli – Hisse Senedi Endekslenmiþ Maliyet Bedeli arasýndaki fark olacaktýr.
( 3.700.760,00 TL - 2.299.092,64 TL = 1.401.667,36 TL ) Deðer Artýþ Kazancý
1.401.667,36 TL tutarýndaki deðer artýþ kazancýna Gelir Vergisi Kanunun 103.Maddesindeki Gelir Vergisi tarifesi uygulandýktan sonra çýkacak olan vergi 2022 yýlý için 496.566,94 TL Mart 2023 ve Temmuz 2023 ayý olmak üzere iki eþit taksitle ödenecektir.
TÜRKÝYE'DE YERLEÞÝK GERÇEK KÝÞÝLERÝN YURTDIÞI BORSALARDA SAHÝP OLDUKLARI HÝSSE SENETLERÝNDEN ELDE ETTÝKLERÝ KAR PAYLARI (TEMETTÜ) GELÝRLERÝ ÝLE BU HÝSSELERÝN ALIM SATIMI KARÞILIÐINDA YURTDIÞINDA ÖDEDÝKLERÝ VERGÝLERÝN TÜRKÝYE'DE MAHSUBU
193 sayýlý Gelir Vergisi Kanunu'nun Yabancý Memleketlerde Ödenen Vergilerin Mahsubu baþlýklý 123.maddesindeki þartlara uyulmasý halinde, Yurtdýþýnda Ödenen Vergilerin Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinden indirilmesi mümkündür. Buna göre;
Tam mükellefiyete tabi mükelleflerin yabancý memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen Gelir Vergisi'nin yabancý memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kýsmýndan indirilir.
Birinci fýkra hükmünce indirilecek miktar Gelir Vergisi'nin yabancý memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kýsmýndan fazla olduðu takdirde, aradaki fark nazara alýnmaz.
Gelir Vergisi'nin yabancý memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kýsmý, bunlarýn gelire olan nispeti üzerinden hesaplanýr.
Birinci fýkrada yazýlý vergi indiriminin yapýlmasý için:
1. Yabancý memlekette ödenen vergilerin gelir üzerinden alýnan þahsi bir vergi olmasý;
2. Yabancý memlekette vergi ödendiðinin yetkili makamlardan alýnan ve mahallindeki Türk elçilik veya konsolosluklarý, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan memleketin ayný mahiyetteki temsilcileri tarafýndan tasdik olunan vesikalarla tevsik edilmesi;
Þarttýr.
2 numarada yazýlý vesikalar taksit zamanýna kadar gelmemiþ olursa, yabancý memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden vergi kýsmý bir yýl süre ile ertelenir.
Aranan vesikalar bu süre zarfýnda vergi dairesine ibraz edildiði takdirde vergi tenzil edilir; süre geçtikten sonra erteleme hükmü kalkar ve vesikalar ibraz edilse bile nazara alýnmaz. Vergi Usul Kanunu'nda yazýlý mücbir sebeplere ait hükümler mahfuzdur.
Yabancý memleketlerde ödenen vergilerin ilgili bulunduklarý kazanç ve iratlar mükellef tarafýndan hangi yýlýn gelirine ithal edilmiþse, bu vergiler de o gelire ait vergiden indirilir.
Bu madde gereðince yapýlan vergi indiriminde yabancý para ile ödenen vergilere, bunlarýn ilgili bulunduðu kazanç ve iratlara uygulanan kambiyo rayici uygulanýr.
NOT:Vergilendirme esaslarý ,eurobondlarda elde edilen alým-satým kazançlarýnýn vergilendirilmesi ile birebir ayný.
NOT2:Yerli aracý kurumlardan yurt dýþý borsalarda iþlem yapmak için alýnan komisyonlarýn yüksek olduðu doðru.Bu nedenle "trade" al-sat için deðil ,uzun vadeli yatýrým yapmak için uygun olabilir,o zaman ödenen komisyonlarýn bir önemi kalmaz.
[/B]
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri