2018 EKONOMK KRZ, PARA POLTKASI
naata banknot matbaas
28/11/2018
ugurses1
Son derece tehlikeli bir oyun oynanyor. Hayr komplo teorisi gelitirmiyorum. Ekonomi ynetiminden bahsediyorum.
Seim sonrasnda ortaya kan ekonomik krizi ynetme biimi soruna dnk deil, sonularna ynelik semptomlar saklama, basklama tr bir tedavi olduu iin, “algy deitirirsek sorunlar da kalmaz” bak olduu iin atlan admlar sorunu daha da derinleirip, yakn gelecekte potansiyel yeni sorunlar su yzne karmaya aday.
Hazine borlanmasnda 8 gn nce ilan ettii ihaleleri 9. gn iptal eden, gerekleen ihalelerde de az satla iki bankann teklifini piyasa faizi yerine koyarak yapay faiz indirimi peinde koan Ankara, bu adma birka adm daha ekledi.
Biri, bankalar ve faktring gibi finansal kurulularn birlikleri zerinden bankalara faiz indirme talimatlar verildi. Kredi faizinin yzde 30’un altna, mevduat faizlerinin de yzde 25’in altna ekmeleri “tavsiye edildi”. “Aba altndan sopa” duruu ile sonra da devam etti bu.
Bankalarn bir blm buna uymuyor; nk yabanc bankalar bunlar.
Yerli sermayesi olan bankalarn uymama lksleri yok; zira gn sonunda ilem ilem ortalama faiz ve en yksek faiz bildirimi yapyorlar BDDK’ya.
Bunun ad; “sopa ile faiz indirimi”.
Faiz dnn temel ekonomik bir nedeni ya da tetikleyicisi yok; tetikleyicisi “sopa”.
yle bir tablo var; tketici enflasyonu yzde 25’e vurdu ama ne bundan bir yl ncesinde yzde 25’lik bir faiz vard, ne de imdi.
Merkez Bankas yzde 24 faiz uygularken, bankalarn mevduat faizi yzde 24’n altnda.
Peki ne mi oluyor? Kur dtke vatanda, irketler dviz almaya devam ediyor.
Komplo kuramlarna inanyor olsaydm; “Ankara’da bir dviz lobisi mi var?” diye sorardm.
Bir dieri de “bir VDMK karlsn, bunu da Merkez Bankas teminata saysn para versin” cin fikrinin ilk admnn atld haberidir.
idem Toker’in haberine gre: “farkl tip menkul kymetlerin bir dizi karmak ilemden geirilerek Merkez Bankas marifeti ve Hazine tahvil piyasas zerinden likidite salanmasn hedefliyor”
Haberde BDDK’nn bankalara yaz yazarak, farkl ipotek teminatl menkul kymetlerin dayanak gsterilmesi suretiyle ihra edilecek varla dayal menkul kymetlerin, bu “ipotek teminatl menkul kymetleri” ihra eden bankalarca satn alnmas ve bunlarnda da Merkez Bankas’nca teminata kabul edilmesini ieren bir “yap” kuruluunu haber veriyor.
BDDK diyor ki bunlara “sfr risk arl” uygulayacam.
Ekran Resmi 2018-11-28 10.55.01.png
Yazdan u anlalyor; bir yerde ipotee dayal bir menkul kymet havuzu oluacak, bu havuza dayanarak yeni bir “VDMK” karlacak. Bunlar alacak potansiyel alclara da deniyor ki; “sfr riskli olarak arlklandrlacak” ve Merkez Bankas teminata kabul edecek.
Bir mekanizma kuruluyor; bir ucu Merkez Bankas’nn banknot matbaasna, dieri batk inaatlara uzanyor. naata banknot matbaas kurmak demek.
zetle ve basite anlatm u: nihai olarak Merkez Bankas batk inaatlara ve onlar finanse edenlere para aktarm olacak. Para basm olacak.
Bu ne getirir?
Betonu millete mal etmeyi.
Geri denemeyen ipotekli konut kredileri nihai olarak Merkez Bankas’nca parasallatrlm olur.
Sahi bunun neresi “sfr riskli”?
Merkez Bankas para basarak batklar finanse eder hale gelir.
Yok efendim “miktar ok dk”, yok efendim “geici uygulama” makyajlar gelecektir.
ABD’de 2008 krizi patlak verdiinde Fed “Mortgage Backed Securities” (MBS) satn almaya balad rnekleri de verilecektir.
Sormamz gereken soru u: ABD’de derin resesyona yzde 2’nin altna gerileyen bir enflasyon elik etti, bizde durum nedir?
ABD’de sfr faiz ve devasa parasal genilemeye karn enflasyon uzun yllar yzde 2’nin altnda seyretti.
Bizde ne var?
Yzde 40’n zerinde bir retici enflasyonu, yzde 25’lik bir tketici enflasyonu. Bir de hala zerinde bask olan ulusal paramz.
Enflasyon yksekken faizleri bastrp para basyorsanz; vatanda kendini korumaya itersiniz. yle de oluyor.
Bu tabloya en son yaplacak i; faizleri baskyla dk tutmak ve parasal genilemeye gitmek. Hem de sonunda Merkez Bankas’nn ya da kamu kesiminin elinde “anahtar tututuracak” biimde.
Batk inaatlar para basarak kurtarma abas dviz kuru ve enflasyona asansr kurmak demektir.
“Piyasada para yok, para srelim” diye bir a varsa eer; temel sorunun bizatihi ekonomi politikasnn kendisinde olduunu grmek gerekiyor.
Tarihten not:
1994 krizine giden yolda, Hazine ihaleleri iptal edildiini biliyoruz. Ancak daha ncesinde 1992’de mehur tahkim yasas geirilmiti. Tahkim yasas kamu kurulularnn birbirine olan borcunun mahsup edilmesini yani silinmesini ieriyordu. Ne mi yapld? Hazine’nin Merkez Bankas’na olan avans borcu silindi. Daha fazla likidite piyasaya srld.
Temmuz 1992’de kan 3836 sayl Kanun ile Hazine’nin sildiği borç tutar, kamu i bor stokunun yars kadard. 92.6 milyar TL (13 milyar dolar) silindi. Bu milli gelirin de yüzde 8’ine karlk geliyordu.
Sonunda enflasyon da kur da patlamt. Yzde 80-85’lerdeki faizi birka puan drmek iin borcu parasallatran, ihaleyi iptal eden hkmet, kurlarn patlamasna yol amt; nce yzde 13.5, sonra da yzde 100’lk bir kur art. Borlanamaz duruma dt iin de yzde 400’lk 3 aylk bonu ihrac yaparak piyasaya dnmt.
imdi ok daha kaldral ve yksek borlu bir reel ve finansal kesim var. Para basarsanz enflasyon ve kuru daha gl patlatrsnz.
Uur Grses
Originally Posted by *Bozkurt
Yer mleri