DEÐERLÝ KONUT VERGÝSÝ
DEÐERLÝ KONUT VERGÝSÝNDE TURPUN BÜYÜÐÜ HEYBEDE!
Zenginin Derdi Beni mi Gerdi?
Deðerli konut vergisi ile ilgili hukuksuzluklara temas ettiðimde bazý eleþtiriler alýyorum. “Býrak 5 milyonun üzerinde evi olan ödesin.”, “Vergi tavana yayýlýyor kötü mü?“, “Zenginin derdi seni mi gerdi?”
Hatta þaka yollu biraz ileri gidip: “Hocam yoksa senin de mi villalarýn var?” diye takýlanlar bile oluyor.
Öncelikle söyleyeyim, benim deðil lüks konutum þöyle 2+1 bir konutum bile yok. Orta standartta bir dairede kirada oturuyorum. Bu nedenle söylediklerimin ve söyleyeceklerimin kendimle ilgisi yok.
Konu, bazýlarýna ters de gelse, doðru bildiðinizi söylemekle ilgili.
Deðerli konut vergisi vergi tekniði açýsýndan da, uygulama açýsýndan da sýkýntýlý bir düzenleme. Gördüðümüz eksiklik, aksaklýklarý söylemek, bazýlarýnýn hoþuna gitmeme ihtimalini görsek de, entelektüel dürüstlüðün bir gereði.
Düzenleme Teknik Açýdan Sýkýntýlý
Her þeyden önce deðerli veya lüks konut vergisinde dilim usulü deðil, sýnýf usulü bir tarife belirlenmiþ. Konuyu küçük bir örnekle açýklamak daha aydýnlatýcý olacaktýr.
Konutun deðeri 7 milyon 490 bin TL olsun. Ödenecek vergi: 22.740 TL
Konutun deðeri 7 milyon 501 bin TL olsun. Ödenecek vergi: 45.006 TL.
Dolayýsýyla vergi öncesi deðeri diðer konuttan daha yüksek olan bir konutun vergi tekniðindeki yanlýþlýk dolayýsýyla vergi sonrasý deðeri daha düþük hale gelmektedir.
Vergi tarifesinin gelir vergisinde olduðu gibi dilim usulü ile yapýlmasý gerekir. Böyle bir hukuksuzluðu, vergiyi ödeyenin varsýllýðý nedeniyle dile getirmemek hakkaniyete uymaz.
Düzenleme Tam Bir Servet Vergisi Olmaktan Uzak.
Düzenleme serveti olaný deðil, konutu esas alarak yapýlmýþ. Daha açýk bir anlatýmla 6 milyon liralýk bir konuta miras yoluyla 10 kiþinin hisseli olduðu bir durumda hissedarlarýn hepsi lüks konut vergisinin mükellefi olurken, 4 milyon liralýk 10 tane konuta sahip kiþi için böyle bir vergi söz konusu olmayacaktýr. Garip bir durum. Savunulmasý güç.
Deðerleme Usul ve Süreci Sýkýntýlý
Vergilemede gerçek durum esastýr. Deðerli konut vergilemesinin nirengi noktasýný “deðerleme” oluþturur.
Kanun 7 Aralýkta yürürlüðe giriyor, muttali olduðumuz mükelleflere teblið yazýlarý 10 Aralýk, 12 Aralýk 2019 tarihlerini taþýyor. Ýdare 3 gün içinde yüzbinlerce konutu deðerlemiþ, bunlarý tebliðe çýkarmaya hazýr hale getirmiþ. Ýnandýrýcý mý, gerçekçi mi?
Deðerlemeler buram buram özensizlik, masa baþýnda oluþturulmuþ listeler kokuyor. Vergileme ciddi iþtir. Kýlý kýrk yarmayý gerektirir. Vergiyi ödeyecek olanýn kimliði ve varlýðýndan baðýmsýz bir þekilde doðru ve gerçekçi vergi uygulanmasýný talep etmek gerekir. Yoksa her ortamda bunu savunma hakkýnýzý kaybedersiniz.
Ayrýca, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüðü ilgililere bir sayfa yazý ile konutunuzun deðeri þu kadar diye yazý gönderiyor. Ekinde bu hesap neye göre, hangi gerekçelerle nasýl yapýlmýþtýr? sorularýný içeren bir “Deðerleme raporu” yok. “Ben yaptým, ben hesapladým oldu.” diyor. Yazý ekinde olmayan raporun gerçekte de hiç olmadýðýný düþünüyorum.
15 gün içinde itiraz etmezseniz konutun deðeri kesinleþiyor. Ýtiraz ettiniz idare tekrar deðerlendiriyor. Bu deðerlendirme kesin. Bu usul kabul edilir deðil. Daha önce benzer süreçler yaþandý. Hukuk sistemi sürekli geriye götürülmemeli.
Yarýn es kaza, düþük bedelli evi lüks olarak nitelenip itiraz sürelerini geçirenler yanacak. Bunun zengin, fakirle ilgilisi yok. Hukukla, adam gibi vergileme ile ilgilisi var. Bizim de savunduðumuz ve eleþtirdiðimiz hususlar bunlar. Yoksa zenginin derdi bizi germiyor.
Düzenlemeyi Hazýrlayanlar Muafiyet ve Ýstisna Arasýndaki Farktan dahi Habersiz.
Muafiyet ve istisna kavramlarý býrakýn vergiye giriþ, maliyeye giriþ dersi almýþ olanlarýn bile malumudur.
Giriþ seviyesinde dahi maliye dersi almýþ arkadaþlar için sadece ilgili düzenlemeyi aþaðýda aktarmakla yetiniyorum:
“Muaflýklar:
MADDE 46- Aþaðýda yazýlý mesken nitelikli taþýnmazlar, deðerli konut vergisinden muaftýr:
…”
Bu denli özensiz bir düzenlemeyi eleþtirmek hakkýmýz.
Turpun Büyüðü Heybede!
Konutunuza iliþkin olarak toplu þekilde, masa baþýnda, hiçbir somut veri ve bilgiye dayanmadan yapýlan bir deðerleme ile deðerli konut vergisi mükellefi oldunuz diyelim. 15 günlük sürede de itiraz etmediniz ve konutunuzun deðeri kesinleþti. Bu durum sadece deðerli konut vergisi olarak size dönmeyecek.
Emlak vergisi matrahý,
Alým satýma konu olursa tapu harcý matrahý,,
Deðer artýþ kazancý hesabý
gibi farklý yönleri ile de verginin muhataplarýný etkileyecek.
Bu nedenle pek çok kiþi için deðerli konut vergisi konunun sadece bir parçasýný ifade ediyor.
Ayrýca, deðerli konut vergisinin dizayný da ilgi çekici. Deðerli Konut vergisini konusunu düzenleyen madde aynen þöyle:
“Konu:
MADDE 42- Türkiye sýnýrlarý içinde bulunan mesken nitelikli taþýnmazlardan bina vergi deðeri veya Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüðünce belirlenen deðeri 5.000.000 Türk lirasý ve üzerinde olanlar deðerli konut vergisine tabidir.”
Hazine, baktý bu deðerli konut vergisi verimli bir vergi. Torba Kanunlardan birinde bir ibare deðiþikliði ile “5.000.000” ibaresi “1.000.000” olarak deðiþtirilmiþtir dediðinde Türkiye’de pek çok konut verginin kapsamýna girebilecek. O zaman kolay gelsin.
Vergi Ýdaresi Dimyata Pirince Giderken Evdeki Bulgurdan da Olabilir.
Bütçe açýk rakamlarý ortada. Hazine yeni vergi kalemlerini arka arkaya hayata geçiriyor. Aylar öncesinden “Nur topu gibi vergilere hazýr olun! diye uyarmýþtýk.
Yeni vergiler geliyor ancak vergilemede “verimlilik” ilkesi göz ardý ediyor. Hayata geçirilen bir vergi ne kadar verimlidir? Bu vergiyi toplamak için ne kadar harcama yaparým? Etki ve sonuçlarý ne olur? deðerlendirmesini içeren bir “Düzenleyici etki analizi” yapýlmýyor.
Deðerli konut vergisinde, vergi tekniðine, anayasaya aykýrý pek çok husus ile deðerlemedeki özensizlik nedeniyle pek çok kiþi yargýnýn yolunun tutacak. Ýdare önemli ölçüde dava yükü ile karþý karþýya kalacak. Kaybedilen her dava idareye vekalet ücreti gideri olarak dönecek. Dava süreçleri için katlanýlan diðer maliyetler de cabasý.
Doðru vergileme, ülkenin hukuki geliþmiþliðinin aynasý. Bu nedenle yanlýþ olduðunu düþündüðümüz vergilemeyi, verginin muhatabý kim olursa olsun söylemek borcumuz.
20.12.2019
Dr. Ozan BÝNGÖL
https://vergiyedair.com/2019/12/20/d...uyugu-heybede/
Originally Posted by british
Yer Ýmleri