
Originally Posted by
Ali Kütahya
T.C.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
E. 1995/11-1044
K. 1996/159
T. 13.3.1996
DAVA ve KARAR :
Taraflar arasýndaki "alacak" davasýndan dolayý yapýlan yargýlama sonunda; Ýstanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce davanýn kýsmen kabulüne dair verilen 12.11.1991 gün ve 1988/1102 E-1991/1027 K. sayýlý kararýn incelenmesi davacý vekili tarafýndan istenilmesi üzerine,
Yargýtay 11. Hukuk Dairesinin 17.9.1993 gün ve 1993/3979- 5589 sayýlý ilaný;
( ... Davacý vekili müvekkilinin, davalý bankanýn kurucu hisselerinden bir kýsmýnýn sahibi olduðunu, davalýnýn 20.3.1987 tarihinde yapýlan genel kurul toplantýsýnda 1986 yýlý karýnýn ana sözleþmeye aykýrý olarak daðýtýlmamasýna tekrar verildiðini ve müteakip genel kurulda bir kýsmýnýn sermayeye ilavesinin kararlaþtýrýldýðý, böylelikle kurucu hisse senedi sahiplerine ödenmesi gereken kar payýnýn dolayýsýyla davalý diðer hissedarlara daðýtýldýðýný, Yasa uyarýnca kuruculara esas sözleþmede belirtilen þekilde kar verilmesi gerektiðini ileri sürerek 1986 yýlý karýndan müvekkili hissesine düþen 148.402.700 liranýn faiziyle tahsilini talep etmiþtir.
Mahkeme'ce, genel kurulca alýnan kararlarla kurucu hisse sahiplerine þirkete karþý taleplerini ihlal edilemeyeceði, ancak bu hususîler ilk kuruluþ esas sermayesi ile sýnýrlý olarak pay alabilecekleri gerekçesiyle davacýnýn 8.930 lira olacaðý olduðundan bu miktarýn faiziyle tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiþtir.
Davacý vekilin temyizi üzerine karar dairemizce oyçukluðu ile onanmýþtýr.
Davacý vekili karar düzeltilmesi isteminde bulunmuþtur.
Davacý Türk Eðitim Vakfý, davalý bankanýn baðýþ suretiyle 47 adet kurucu paylarýna sahip olduklarýný, 20.3.1987 günlü genel kurulda alýnan kararla 1986 yýlý karýnýn daðýtýlmamasýna karar verildiðini, ihtiyari fevkalade yedek akçe olarak ayrýlan 14.055.070 TL.dan kurucu pay sahiplerine 1.168.981.696 lira kar payý daðýtýlmasý gerektiðini, sahip olduklarý 47 pay karþýlýðýnda kendilerine 148.492.270 lira ödenmesi gerektiðini, keza 11.9.1987 günü yapýlan olaðan üstü genel kurulda da ihtiyati fevkalade yedek akçeden 11.500.000.000 liranýn sermaye ye ilavesi kararlaþtýrýlarak böylece kurucu paydaþlara ödenmesi gereken payýn hissedarlara intikal ettirildiðini bu tutumun Yasa ve anasözleþmeye aykýrý olduðunu belirterek taleplerinin hüküm altýna alýnmasýný istemiþlerdir.
Davalý bankanýn Ana sözleþmenin kar'ýn taksimi baþlýðýný taþýyan 45. maddesinde belirtilen oranlarda kanuni ve fevkalade yedek akçeler, muhtemel zarar karþýlýðý, ilk temettü pay sahiplerinin kar'ý ayrýldýktan sonra idare meclisi azalarýna ve banka müdür ve personelden verilecek kar oranlarý meyanýnda; % 10'unun da kurucu senetlerine tevzi edileceði öngörülmüþtür. Davacý Bankaca çeþitli tarihlerde sermaye artýrýmýna gidilmesine raðmen ana sözleþmenin deðinilen maddesinde bir deðiþiklik yapýlmadýðý gibi; ilk sermaye ile sýnýrlý kalmaksýzýn artýrýlan sermaye miktarý üzerinde kurucu senet sahiplerine kar payý ödemeye devam edilmiþtir.
Davalý T. Garanti Bankasý A.Þ. ayrýlan 14.055.070.484 lira yedek akçenin 11.500.000.000 lirasýnýn ortaklýðýn sermaye artýrýmýnda kullanýldýðý ve sermaye artýrýmýnýn bu þekilde finanse edildiði anlaþýlmýþtýr. Böylece ayrýlan yedek akçenin sermaye artýrýmýnda kullanýlan miktarý kadar kar payýndan yoksun kaldýklarý halde yeni pay senetlerinin sadece ortaklara verilmesi kurucu pay senetlerinin dolaylý bir þekilde kardan pay almalarýný olumsuz bir þekilde etkilemiþtir. Uyuzmazlýða iliþkin kar payý için 20.3.1987 günlü genel kurulda kurucu paylarýnýn kar payýnýn sýnýrlandýrýlmasý yolunda alýnmýþ bir karar da bulunmaktadýr. Bu durumda kurucu paylarýn kar payýnýn sýnýrlandýrýldýðý yolundaki savunmasýna deðer verilmez.
Dairemizin 1992/7645 Esas 1993/2018 sayýlý kararýnda da deðinldiði gibi; ilke olarak kurucu pay sahiplerinin kar paylarý ilk kuruluþ sermayesi miktarýna göre ve bununla sýnýrlý olarak ödenmesi gerekliyse de; Davalý þirket, anýlan ilkeyi uygulamayarak, ana sözleþme hükmünü kurucu paylar lehine yorumlamýþ ve en son sermaye artýrýmýna kadar artýrýlan sermaye miktarýna göre elde edilecek kardan kurucu kar payý ödemekle bu uygulama bakýmýndan taraflar arasýnda akti bir bað oluþmuþtur. Mahkeme'ce uygulamayý ve oluþan zýmni anlaþmayý dikkate almadan kurucu paylara daðýtýlacak kar payýnýn tesbitinde sermaye olarak ilk kuruluþ sermayesi miktarý olan 2.500.000 lira ile oranlandýrýlarak 8.930 T.sýna hükmedilmesi yerinde görülmemiþtir.
Yukarýda deðinildiði gibi mahkeme'ce yapýlacak iþ; en son sermaye artýrma kadar artýrýlan sermaye miktarýna göre elde edilen kardan kurucu pay ödemesi yapýldýðýndan ve sýnýrlandýrýlmasý yoluda da bir karar alýnmadýðýndan, talep edilen döneme iliþkin bilanço nazara alýnarak ana sözleþmenin 45. maddesine göre davacý kurucu paya isabet edecek kar payýna hükmetmekten ibarettir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapýlan yargýlama sonunda; mahkeme'ce önceki kararda direnilmiþtir.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI :
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararýnýn süresinde temyiz edildiði anlaþýldýktan ve dosyadaki kaðýtlar okunduktan sonra gereði görüþüldü. Taraflarýn karþýlýklý iddia ve savunmalarýna, dosyadaki tutmak ve kanýtlara, bozma kararýnda açýklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararýna uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykýrýdýr. Bu nedenle direnme kararý bozulmalýdýr.
SONUÇ : Davacý vekilinin temyiz itirazlarýnýn kabulü ile, direnme kararýnýn Özel Daire bozma kararýnda gösterilen nedenlerden dolayý ( BOZULMASINA ), oybirliði ile karar verildi.
Yer Ýmleri