Dolarda Yükseliþ Kaçýnýlmaz VIII

[Moruk]

Bi adam arka balkonu yýkýyorsa mutlaka evlidir
Ama tabi izdivac programlarý buraya dek düþtüyse artýk insanlar nasýl bi ekonomik modelleme içindelerse

[fan]

48 tane özel mesaj gelmiþ.

Yarýsýný okudum, yarýsýný okumadým.

- Nerden billiim ben senin hisse senedinin 20 lira olup olmayacaðýný.

- Dolarý alýrken bana mý sordun da satayým mý diye bana soruyorsun.

- Ev aliimi diyor. Ev alma komþu al dedim.

- Ýsviçre frangýna ben fransýzým, git onu isviçrelilere sor.

- Böyle bir hisse mi vardý. Valla haberim yoktu. Sen 50 olur diyorsan olur herhalde..

- Sana ne evli miyim bekar mýyým.

Hepsini sildim.

arazi alýp odun keseyim diyorum ne diyosun

[Tinaz]

Ýngiltere Merkez Bankasý'nýn (Bank of England) 1694 yýlýnda kurulmasýndan önce, altýnlarýný rehin edenlere altýn tacirlerinin (goldsmiths) verdiði yazýlý senetler (goldsmiths notes) kullanýlmaya baþlanmýþtý. Bu kâðýtlarýn el deðiþtirmesiyle karþýlýðý altýn olan kâðýt para (banknot) fiilen doðmuþ oluyordu. Giderek bu tacirler banka gibi çalýþmaya yönelince, bunlarý yönetecek ve kâðýt para basacak bir kuruma gereksinim doðdu. Bank of England'ýn doðuþunda bu geliþme önemli bir etkendir.

Altýn standardý dönemi.

19'uncu yüzyýlýn ilk çeyreðinde kâðýt paranýn giderek yaygýnlaþmasýyla birlikte Ýngiltere'de altýn standardýna geçildi. Ýngiliz Sterlini, altýna baðlý para olduðu için genel kabul gördü ve giderek dünyadaki en önemli rezerv para haline geldi.
Altýn standardý sistemi, ülkelerin, kendi kâðýt paralarýný belirli bir aðýrlýkta saf altýn olarak tanýmlamasýyla ortaya çýkmýþ bir sistemdir. Kâðýt para ile altýn arasýnda belirlenen bu deðere parite deniyor. Ulusal paranýn deðerinin belirlenen parite düzeyinde sürdürülebilmesi, merkez bankasýnýn bu pariteden isteyene altýn satmasý ya da kendisine getirilen altýnlarý bu pariteden satýn almasý anlamýna geliyor. Kâðýt paranýn altýna, altýnýn da kâðýt paraya sorunsuz çevrilebilmesine konvertibilite deniyordu.

Altýn standardýnda bütün ekonomiler kendi parasýný belirli bir parite ile altýna baðladýðýnda, sisteme girmiþ bulunan bütün ülkelerin paralarý sabit kur üzerinden öteki paralara baðlanmýþ oluyordu. Bu durumda kurlar da bu paritelere baðlý olarak belirleniyordu.

20'nci yüzyýla doðru altýn standardý uluslararasý alanda yaygýnlaþtý ve 1914'de I. Dünya Savaþý çýkana kadar sorunsuz olarak uygulandý. Birinci Dünya Savaþý öncesinde hemen her yerde hükümetler kâðýt para basýmýný tekel haline getirdi ve çoðu bu yetkiyi Merkez Bankasýna verdi. Basýlan kâðýt paralarýn altýn karþýlýðý vardý. Bu karþýlýðý bulundurmakla, kâðýt parayý getirene o karþýlýðýn ödenmesi sözü verilmiþ oluyordu. Bu dönemde Ýngiliz Sterlini, altýna baðlý ilk para olmanýn saðladýðý avantajýn yaný sýra Ýngiliz ekonomisinin dünya ticaretindeki aðýrlýklý yeri itibariyle de dünyanýn en itibarlý parasý olmaya devam etti.

Birinci Dünya Savaþýyla birlikte merkez bankalarýna yönelik altýn talebi artýnca altýn karþýlýðý meselesi rafa kaldýrýldý ve kâðýt para yalnýzca yasal bir zorunluluða dayalý olarak kullanýlýr oldu. Savaþtan sonra karþýlýk meselesi yeniden oturtulmaya çalýþýlsa da gerçekleþmedi. Ýngiltere, Sterlinin altýn karþýlýðýný tutmakta uzun süre direndiyse de o da baþarýlý olamadý. Bu dönemde parasýný altýna baðlý olarak tutmaya devam edebilen yalnýzca ABD oldu. Bu nedenle de Dolar, Sterlinin yerini aldý ve yavaþ yavaþ dünya parasý konumuna yükseldi.

Bretton Woods Sisteminden Karþýlýksýz Paralar Sistemine.

1944 yýlýnda Bretton Woods'da toplanan ve IMF ile Dünya Bankasýnýn kuruluþuna önderlik eden toplantýda kabul edilen yeni para sistemi sonrasýnda ABD Dolarý, altýna konvertibilitesi olan tek para olarak kalmýþtý. Dolarýn altýn karþýlýðý 35 Dolar = 1 Ons altýn denkliðiyle açýklanmýþ ve böylece ABD Dolarý altýn karþýlýðý basýlmaya devam etmiþti. Bütün öteki ekonomiler paralarý için Dolar karþýsýnda açýkladýklarý kur üzerinden dolaylý konvertibiliteye sahip hale gelmiþlerdi.

Dünyadaki bütün ülkelerin altýn karþýlýðýný terk etmelerine karþýn Dolarýn altýn karþýlýðýnda basýlmasý, Dolarýn dünya çapýnda kabul edilmesini saðladý. Bu geliþmede ABD ekonomisinin, dünya ekonomisindeki büyüklüðü, dünya ticaret hacmindeki yeri, küresel finans sistemindeki önemi de Dolarýn altýnla olan iliþkisi kadar etkili oldu. Dünyada merkez bankalarý rezerv olarak altýnýn yanýnda dolar tutar oldular. Çünkü dýþ alemle alýþ veriþte en çok kabul gören araç Dolardý. Dolar öylesine kabul gördü ki dünyanýn her ülkesinde ülkenin parasý kadar hatta bazen ondan bile fazla tercih edilir oldu.

Bu geliþmeye petrol ve altýn gibi çok önemli iki malýn Dolarla fiyatlandýrýlýyor olmasý da büyük katký yaptý. Dolar zaten altýn karþýlýðý basýldýðý için altýnýn Dolarla fiyatlandýrýlmasý zor olmadý. Petrolün Dolarla fiyatlandýrýlmasý ise ABD'nin körfezde Ýngiltere'den devraldýðý hegemonik güç ve yine Dolarýn altýn karþýlýðý basýlýyor olmasýyla saðlandý.

Vietnam Savaþýnýn yarattýðý mali ve parasal sýkýntýlarla bunalan ABD, 1971 yýlýnda dolarýn altýn karþýlýðý olarak basýlmasý ilkesini terk edince karþýlýksýz kâðýt para basan ekonomiler arasýna katýlmýþ oldu. O zamana kadar karþýlýksýz para basan ekonomiler, paralarýný bir anlamda Dolar üzerinden altýnla iliþkilendirdikleri için, bu geliþmeden sonra dünyadaki bütün kâðýt paralar karþýlýksýz kalmýþ oldu.

Madeni para, üzerinde yazýlý deðer kadar olmasa bile bir deðer taþýr. Altýn karþýlýðý kalmamýþ olan kâðýt paranýn üzerinde taþýdýðý deðere karþýlýk gerçek deðeri ise yalnýzca kâðýt ve mürekkep deðeridir. Bu tür paraya fiat para deniyor. Fiat, Latince öyle olmasý gereken anlamýný taþýyan bir sözcük. Kaðýt paralarýn altýn karþýlýðý basýlmasý ortadan kalkýnca kâðýt paranýn üzerindeki deðer, yalnýzca hükümet veya yasalar öyle söylediði için var olan bir deðere dönüþtü.

Dolarýn dünya parasý iþlevi.

Uzun süre tek baþýna altýn karþýlýðý taþýyan para olarak tedavül etmiþ olmasýnýn yarattýðý itibarla altýn karþýlýðý kaldýrýldýktan sonra bile Dolar, sanki altýn karþýlýðý varmýþ gibi dünyada kabul görmeye devam etti.

Geliþme yolundaki çoðu ülkenin kendi parasý yeterince güçlü olmadýðý ve sürekli deðer kaybettiði için, konvertibiliteye geçiþ sonrasýnda insanlarýn bir bölümü paralarýný Dolara çevirerek saklar oldular. Buna para ikamesi veya Dolarizasyon deniyor. Eðer ulusal para Dolara tercih edilmeye baþlanmýþsa buna da ters para ikamesi ya da de Dolarizasyon deniyor

Mahfi EGILMEZ

[jmk99]

48 tane özel mesaj gelmiþ.

Yarýsýný okudum, yarýsýný okumadým.

- Nerden billiim ben senin hisse senedinin 20 lira olup olmayacaðýný.

- Dolarý alýrken bana mý sordun da satayým mý diye bana soruyorsun.

- Ev aliimi diyor. Ev alma komþu al dedim.

- Ýsviçre frangýna ben fransýzým, git onu isviçrelilere sor.

- Böyle bir hisse mi vardý. Valla haberim yoktu. Sen 50 olur diyorsan olur herhalde..

- Sana ne evli miyim bekar mýyým.

Hepsini sildim.

Raký nasýl yapýlýr?

[DeliKAN]

arazi alýp odun keseyim diyorum ne diyosun

Raký nasýl yapýlýr?

Baþýmý belaya mý sokacaanýz siz yav.

- Arazi iþine bakan adýný anmak istemediðim kiþi arada bir dolanýyor buralarda, odun kesme, yontma iþine bakan kiþi artýk forumda deðil.

- ýraký iþi reha kaya'nýn uzmanlýk alaný.


gidin onlara sorun.

[Tinaz]

Su bar codu diyorum, 666 var mi, yok mu ?

[reha kaya]

Viop topiginde ÖTV indirimi konuþulmuþ, efendim olursa Þahange yaramazmýþ Koç'a yararmýþ.

Bunlar viop oynuyorlar yahu, gümrük birliðindeysen AB G. Kore veya Caponya ilen gümrük anlaþmasý yaptýysa, onlara dahi farklý gümrük vergisi uygulanamayacaðýný hala beyinleri basmýyor!

[fan]

https://www.youtube.com/watch?v=s9WWpY6saYk

2. aþamada fikirlerine katýlýyorum. bu kadar bol daðýtýlan XX kademeli yükseliþ deðil zýplama getirecektir.

zamanlamayý göreceðiz. videoyu izleyin.