Sanat Mozaik

[Terraluna]

Alman Aydinlanma Cagi filozofu Moses Mendelssohn'un olum yildonumu (4 Ocak 1786)

"Evliliklerin cennette kararlastirildigina siz de inaniyor musunuz?"

"Kesinlikle" diye yanitladi filozof. Ve konusmaya devam etti: "Biliyorsunuz bir cocuk dogdugunda cennette seslenirler: 'bu cocuk, su kizi es olarak alacaktir.'ben dogdugumda da gelecekteki esim boyle belli olmustu. Sonra eklemislerdi: 'ne yazik ki bu kizin bir kamburu olacak. 'ben bagirdim:'yuce Tanrim, kamburu olan bir kiz kolayca acimasiz ve sert huylu birine donusebilir. Bir kiz guzel olmalidir. Iyi Tanrim, kamburu bana ver, onu guzel ve iyi sekillenmis olarak yarat.'"



"Glauben Sie auch, dass Ehen im Himmel geschlossen werden?"

Er: "Gewiss." Bei der Geburt jedes Kindes werde im Himmel ausgerufen, wer später wen bekommt. "Wie ich nun geboren wurde, wird mir auch meine Frau ausgerufen, aber dabei hieß es, sie wird, leider Gottes, einen Buckel haben. Lieber Gott, habe ich da gesagt, gib mir den Buckel und lass das Mädchen schlank gewachsen und wohlgefällig sein."

[Terraluna]

Gorme ozurluler alfabesinin mucidi Fransiz Louis Braille'in dogum yil donumu (4 Ocak 1809)

[Terraluna]

Ingiliz roman yazar kardeslerde Emily Brontë Ugultulu Tepeler ve Anne Brontë Agnes Grey romanlarinin el yazmalari 4 Ocak 1847'de basilmasi icin yayinci T.C. Newby'ye gonderdiler.

[Terraluna]

Fransiz karikaturist ve animator (Émile Eugène Jean Louis Courtet) Émile Cohl'un dogum yildonumu (4 Ocak 1857)

[Terraluna]

Ingiliz roman, oyun ve kisa oyku yazari William Wilkie Collins'in Aytasi (The Moonstone - La pietra di Luna) romani, Charles Dickens'in haftalik yayinladigi edebiyat dergisi All the Year Round'da 151 yil once, 4 Ocak 1868'de yayinlanmaya baslandi.



"Savas ganimeti olarak Ingiltere'ye getirilen paha bicilmez Hint elmasi 'Aytasi', on sekizinci yas gununde Rachel Verinder'e hediye edildigi gece ortadan kaybolur. Kuskular kambur hizmetçi kizin, Rahcel'in kuzeni Franklin Blake'in, esrarengiz uc Hintli hokkabazin, hatta Rachel'in kendisinin uzerinde toplanmistir. Scotland Yard elemani, sogukkanli Cavuş Cuff cagrilir ve Robinson Crusoe okumaya merakli, cok bilmis kahya Betteredge'in yardimlariyla kayip elmasin sirri aydınlanir."



"The Moonstone, a priceless Indian diamond which had been brought to England as spoils of war, is given to Rachel Verrinder on her eighteenth birthday. That very night, the stone is stolen. Suspicion then falls on a hunchbacked housemaid, on Rachel's cousin Franklin Blake, on a troupe of mysterious Indian jugglers, and on Rachel herself. The phlegmatic Sergeant Cuff is called in, and with the help of Betteredge, the Robinson Crusoe-reading loquacious steward, the mystery of the missing stone is ingeniously solved."

[Terraluna]

Nobel Edebiyat Odulu sahibi Cin asilli Fransiz roman, oyun yazari ve elestirmen Gao Xingjian'in dogum gunu (4 Ocak 1940)

"Insanlarin arasına donmeliyim, sicagi ve gunesi bulmaliyim, neseyi, kalabaligi, gurultuyu; bana cektirdikleri sikintilari, acilar ne olursa olsun, onlar insanligin solugu." Ruh Dagi



"I must return to the smoke and fire of the human world to search for sunlight, warmth, happiness, and to search for human society to rekindle the noisiness, even if anxiety is regenerated, for that is in fact life in the human world."




"...hic alinmamis bir randevuyu, gunduz gorulen bir dus misali iz birakmadan kaybolmus bir kadini bekliyorsun."



"...faisant semblant d'attendre un rendez-vous qui n'a jamais été fixé, une femme qui a disparu sans laisser de trace, comme un rêve en plein jour."

[Terraluna]

1927 yili Nobel Edebiyat Odulu sahibi, ozellikle 20. yuzyilin ilk yarisinda ve 2. Dunya Savasi'ndan sonra kita felsefesinde etkili olan Fransiz filozof Henri Bergson’in dogum yil donumu (4 Ocak 1941)



"Tragedya yazarlari kahramanlarinin fiziksel yonune dikkat cekebilecek her seyden ozenle sakinirlar. Bedenle ilgili bir dusunce uyanir uyanmaz gulduru unsuru kapida demektir. Bu sebeple tragedya kahramanlari yemezler, icmezler, isinmazlar. Hatta mumkun mertebe oturmazlar bile. Tiradin orta yerinde oturmak bir bedeni oldugunu hatirlamaktir. Bos zamanlarında psikologluk eden Napolyon sırf oturmak sayesinde trajediden güldürüye gecilebildiğini saptamisti. Baron Gourgaud’nun Journal inedifsinde (Jena muharebesinden sonra Prusya kralicesiyle olan gorusme soz konusudur) Napolyon bakin bunu nasil anlatiyor: “Kralice beni Chimene gibi, trajik bir havada karsiladi: ‘Adalet! Majesteleri, adalet! Magdeburg!’ diyordu. Beni pek rahatsiz eden bu tonda konusmayi surdurdu. Nihayet durumu degistirmek icin oturmasini rica ettim. Trajik bir sahneyi kesmek icin bundan iyi yol bulunmaz; oturuldugunda is gulduruye doner.”



"Aussi le poète tragique a-t-il soin d'éviter tout ce qui pourrait appeler notre attention sur la matérialité de ses héros. Dès que le souci du corps intervient, une infiltration comique est à craindre. C’est pourquoi les héros de tragédie ne boivent pas, ne mangent pas, ne se chauffent pas. Même, autant que possible, ils ne s’assoient pas. S’asseoir au milieu d’une tirade serait se rappeler qu’on a un corps. Napoléon, qui était psychologue à ses heures, avait remarqué qu’on passe de la tragédie à la comédie par le seul fait de s’asseoir. Voici comment il s’exprime à ce sujet dans le journal inédit du baron Gourgaud (il s’agit d’une entrevue avec la reine de Prusse après Iéna) : 'Elle me reçut sur un ton tragique, comme Chimène : Sire, justice! justice! Magdebourg! Elle continuait sur ce ton qui m’embarrassait fort. Enfin, pour la faire changer, je la priai de s’asseoir. Rien ne coupe mieux une scène tragique; car, quand on est assis, cela devient comédie.' ”

[Terraluna]

Alman roman ve kisa oyku yazari Thomas Mann'in Yusuf ve Kardesleri (Joseph und seine Bruder - Giuseppe e i suoi fratelli - Joseph and His Brothers) Tetralojisinin yazimini 4 Ocak 1943'de tamamladi.