Sanat Mozaik

[Terraluna]

Fransiz yazar ve gezgin Jules Verne’nin Seksen Gunde Devr-i alem romaninin kurgusal kahramani olan Phileas Fogg'u alt etmek icin Dunya etrafinda yolculuga cikip 72 gun 6 saat 11 dakikada tamamlayan, New York World gazetesinde muhabir olan (Elizabeth Cochrane) Nellie Bly'in dogum yildonumu (5 Mayis 1864)



"Yapabilirim ve yapacagim dedim. Yaptim."

[Terraluna]

Fransa'da yasayan Isvicreli ressam Marc Gabriel Charles Gleyre'nin olum yildonumu (5 Mayis 1874)

La sera o Le illusioni perdute (Illusions Perdues, 1843)

[Terraluna]

Amerikali roman, deneme yazari, sair ve gazeteci Christopher Morley'in dogum yildonumu (5 Mayis 1890)

“Bir adama bir kitap sattigin zaman, ona yalniz yarım kilo kagit, murekkep ve tutkal satmis olmazsin. Ona tamamiyla yeni bir yasam satmis olursun. Sevgi, dostluk, mizah ve geceleyin denizde dolasan gemiler. Eger o kitap gercekten benim anladigim anlamda bir kitapsa, onun icinde butun gokler ve yer vardir.”



“When you sell a man a book you don't sell just twelve ounces of paper and ink and glue - you sell him a whole new life. Love and friendship and humour and ships at sea by night - there's all heaven and earth in a book, a real book I mean.”




"Agir kalpler de, tipki gokyuzundeki agir bulutlar gibidir ve en iyi sekilde ufak bir suyun birakilmasiyla rahatlarlar."

[Terraluna]

New York, Manhattan'da bulunan dunyanin en buyuk konser salonu Carnegie Hall, 5 Mayis 1891’de acildi ve Pyotr Iİlyic Caykovski Konuk Sef olarak katildi.

[Terraluna]

Amerika Birlesik Devletleri'nde, 1897 yilina kadar surecek olan ekonomik bunalim 5 Mayis 1893’de New York borsasindaki panik nedeniyle cokmesi sonucuyla basladi.



(New York Menkul Kiymetler Borsasi'nda 5 Mayis 1893 Cuma sabahi panik sahnesi)

[Terraluna]

Macar ogretmen ve sair Miklós Radnóti’nin dogum yildonumu (5 Mayis 1909)



Dilsiz derinliklerin suskunlugunda ortalik,
Aglar sessizlik, haykiririm olanca gucumle
Kim, ne yanit verir ki, olumun kol gezdigi su
Kanli, dumanli Sirp vadilerinde.
Sen simdi cok uzaklardasin.
Geceleri ruyalarımda cinlayan sesini
Saklarim icimin en kuytu kosesinde,
Egrelti otlarinin serin hisirtilari gibi
Gunduzleri de azicik isitebileyim diye.
Ne zaman gorecegim seni, bilemiyorum,
Sen, sicak yuvam, ofkelerimi dindiren kutsal duam,
Isik ve golge kadar guzelsin,
Ah, bulurdum sana goturen yolu kor bile olsam.
Uzak ufuklar sakliyor simdi seni,
Bazen suzulup iniyorsun gozlerime birden
Gercektin, ulasilmaz ruyasi oldun
Ergenlik cesmemin siriltılarinda yeniden.
Kiskanclikla soruyorum, seviyor musun beni?
Gencligimin umut dolu doruklarinda,
Karim olmani dusledigim gunlerdeki gibi.
Uyaninca gercegin isigina birden
Biliyorum, yasam yoldasimsin, biricik karimsin...
Yalnız otelerindesin asilmaz uc vahsi sinirin.
Opusmelerimiz taptaze duruyor dudaklarimda.
Unutacak mi yaklasan bu guz de, beni yine buralarda?
Tansiklara inanirdim, unuttum hangi gunlerdi,
Bogurur savaş ucaklari ustumde dizi dizi,
Gozlerini animsatan gokyuzunden,
Azgin bombalar dusmekte simdi;
Karartir birdenbire o guzelim maviligi.
Senin icin oksuyorum derinliklerini ruhumun,
Tutsagim; ve buna ragmen yasiyorum,
Umutluyum, bulacagim seni, ne olursa olsun!
Savasin kizil korlari sacilmis yollarina ulkelerin,
Gerekirse sicrayan bir kivilcim gibi alevlerden,
Zorlu engelleri asip, sana geri donecegim.
Kalin kabuklariyla direnisi gibi agaclarin,
Zorluklara gogus gerip, direnmeli.
Yatistirici serin dalgalari sabrin,
Gucludur savascilarin agir silahlarindan.
Iki kere ikinin sagduyusudur beni artik kusatan.

[Terraluna]

Italya'da yasayip orada hayata veda eden Hollandali-Amerikali cocuk kitaplari yazari ve illustrator Leo Lionni'nin dogum yildonumu (5 Mayis 1910)

“Bir magarada yasayan bilgeye gider Pezzettino ve sorusunu ona da sorar. Bilgeden de ayni yaniti alir: 'Bir parcam eksik olsa nasil bilge olabilirim?' Bu sefer isyan eder Pezzettino, bu kadar kucuk olduguna gore mutlaka birinin parcasi olmalidir ve kimin parcasi oldugunu bulmak zorundadir. Bilge, Pezzettino’ya, aradigi yaniti Pat Adasi’nda bulacagini soyler. Pezzettino, kayigina biner ve zorlu bir yolculukla Pat Adasi’na ulasir. Tek bir canliya rastlamadigi Pat Adasi’nda sadece taslar ve kayalar vardir. Yukseklere tirmanir, asagi iner, tirmanir, iner. Sonunda dusup yuvarlanir ve pek cok kucuk parcaya ayrilir. Pezzettino kendine geldiginde fark eder gercegi: Aslinda o da digerleri gibi kucuk parcalardan yapilmistir. Toparlanir ve tum parcalarini tamamlar. Bir parcasi bile eksik degildir, tamdir, aradigi butunun kendisidir Pezzettino. Eve dondugunde arkadaslari onu bekliyordur. Heyecanla bagirir Pezzettino: 'Ben kendimim!' Arkadaslari onu tam olarak anlayamasalar da Pezzettino mutludur. Pezzettino mutlu oldugu icin onlar da mutlu olurlar."



"Pezzettino andò da Quello-Saggio che viveva in una grotta . 'Per caso, sono un tuo pezzetto?' 'Ma io devo essere di qualcuno!' gridò Pezzettino. 'Come faccio ascoprirlo?' 'Vai all’isola Chi-Sono', rispose Quello-Saggio. Il giorno dopo, Pezzettino salpòcon la sua barchetta. Dopo un viaggio lungo e burrascoso, arrivò all’isola Chi-Sono. Erastanco e bagnato. Che strano! L’isola era un ammasso di pietre. Non un albero, non un filod’erba. Ma soprattutto, nessuna creatura vivente.Pezzettino camminò e camminò, su e giù, finchè esausto, inciampo e cadde…e si ruppe intante pezzetti. Quello-Saggio aveva ragione! Pezzettino adesso sapeva che anche lui, cometutti, era fatto di tanti piccoli pezzi. Si ricompose e quando fu sicuro che non mancasseneanche uno dei suoi pezzetti, tornò alla barca. Remò tutta la notte per arrivare a casa prima possibile. Tutti i suoi amici lo stavanoaspettando. 'Io sono me stesso', gridò Pezzettino tutto contento. I suoi amici non erano sicuri di aver capito quello che Pezzettino intendesse dire, però sembrava felice. E così, sisentirono felici anche loro."

[Terraluna]

Fransiz roman yazari Georges Ohnet'nin olum yildonumu (5 Mayis 1918)

"Cikardan baska hicbir sey dusunulmeyen bu hirs caginda sadece paranin sozu geciyor. Guzellik, erdem, zeka butun bunlarin bir ise yaradigi yok! Artik hic kimse layik olana yer verelim demiyor. Herkes zengine itibar diye haykiriyor! Nitekim fakir denecek duruma dusunce bize de deger veren kalmadi." Demirhane Muduru



"Ce qu’il voulait de nous, c’était une fortune. La fortune a disparu, le fiancé s’éloigne. L’argent c’est le mot d’ordre de cette époque vénale et cupide. La beauté, la vertu, l’intelligence, tout cela ne compte pas! On ne dit plus : place au plus digne, on crie : place au plus riche! Or, nous voilà presque pauvres, on ne nous connaît plus."