Sanat Mozaik

[Terraluna]

Pulitzer Odullu Amerikali roman yazari Anne Tyler’in dogum gunu (25 Ekim 1941)



“Sarilarla ve yesillerle bezeli, esintili, sahane bir ogleden sonraydi.Iste Abby, kocasi Red Whitshank’e asik oldugu gunu boyle anlatmaya baslardi. Birlikte dort cocuk buyuten Abby ve Red iyisiyle kotusuyle nice anilar biriktirmisti. Genis ailelerinde kahkaha ve neseyle dolu gunler oldugu kadar kiskancliklar, hayal kirikliklari ve buyuk sirlar da vardi ancak ne yasanirsa yasansin onlari bir arada tutan bag asla zayiflamazdi. Ve simdi 1900’lerin basindan 21. yuzyila uzanan bu siradisi ailenin ucuncu kusagi, Red ve Abby’den kalan gosterisli, eski Whitshank Evi’yle ve onlardan geriye kalan manevi mirasla bas basa.” Mavi Makara



"It was a beautiful, breezy, yellow-and-green afternoon." This is how Abby Whitshank always begins the story of how she fell in love with Red that day in July 1959. The Whitshanks are one of those families that radiate togetherness: an indefinable, enviable kind of specialness. But they are also like all families, in that the stories they tell themselves reveal only part of the picture. Abby and Red and their four grown children have accumulated not only tender moments, laughter, and celebrations, but also jealousies, disappointments, and carefully guarded secrets. from Red's father and mother, newly-arrived in Baltimore in the 1920s, to Abby and Red's grandchildren carrying the family legacy boisterously into the twenty-first century, here are four generations of Whitshanks, their lives unfolding in and around the sprawling, lovingly worn Baltimore house that has always been their anchor.”

[Terraluna]

Fritz Lang'in yonettigi, Edward G. Robinson, Joan Bennett, Raymond Massey'in rol aldigi Penceredeki Kadin (The Woman in the Window - La donna del ritratto), 25 Ekim 1944'de vizyona girdi.

[Terraluna]

Ingiliz heavy metal grubu Judas Priest'in efsane gitaristi Glenn Raymond Tipton'in dogum gunu (25 Ekim 1947)

[Terraluna]

Amerikali rock grubu Red Hot Chili Peppers'in bateristi (Chadwick Gaylord Smith) Chad Smith'in dogum gunu (25 Ekim 1961)

[Terraluna]

Amerikali roman yazari John Steinbeck'in 25 Ekim 1962 tarihinde “sempatik mizahin ve sosyal keskin alginin kombinasyonu, gercekci ve yaratici yazilarindan dolayi” gerekcesiyle Nobel Edebiyat Odulunu kazandigi aciklandi.

(Odul, kendisine 10 Aralik 1962'de Isvec, Stockholm City Hall'de torenle verildi.)

[Terraluna]

Fransa dogumlu Turk yazar Elif Safak'in dogum gunu (25 Ekim 1971)

”Simdiye degin nasil yasadiysan, gene oyle yasayacaksin sanirsin. Sonra beklenmedik bir anda biri cikar gelir.Etrafindaki kimseye benzemez. Kendini bu yeni insanin aynasinda gormeye baslarsin.Var olani degil, sende eksik olani gosteren sihirli bir aynadir o. Ve sen bunca zaman aslinda hep bir eksiklik duygusuyla yasadigini, bilmedigin bir seye hasret cektigini anlarsin. Samar gibi iner hakikat suratina. Sana icindeki boslugu gosteren bu kisi bir pir, ustad, arkadas, yoldas, es ya da bazen bir cocuk olabilir. Onemli olan seni tamamlayacak olani bulmandir.Her peygamberin verdigi ogut aynidir; Sana ayna olacak insani bul!”



"Bienheureuse et riche est votre vie, pleine et complète --- à ce que vous croyez. Jusqu'à ce que quelqu'un arrive et vous fasse comprendre ce que vous avez raté tout ce temps. Tel un miroir qui reflète plus ce qui manque que ce qui est là, il montre les vides de votre âme -- les vides que vous avez refusé de voir. Cette personne peut être un amant, un ami ou un maître spirituel. Parfois il peut être un enfant sur lequel veiller. Ce qui compte, c'est de trouver l'âme qui va compléter la vôtre. Tous les prophètes ont donné le même conseil : trouvez celui qui sera votre miroir!"




"Cogu zaman onu bahcede bir orumcek aginin dokusunu yahut gece acan bir cicekteki cig tanelerini inceler halde buluyordum. Bocekler, bitkiler, kristaller, recineler, dikenler ve cumle doga, Sems'e kitaplardan ve risalelerden daha ilgi cekici, daha ilham verici geliyordu. Ama tam da ben kitap okumaya duskun olmadigini dusunurken, bir bakiyordum elinde asirlik bir el yazmasi, ozenle tek tek cozuyor harflerin manasini; daha fazla okumak ugruna gunler gecelerce uykusuz kaliyor. Sonra gene bir bakiyordum tek bir kitabin kapagini acmadan haftalar gecirmis. Bu durumu kendisine sordugumda soyle dedi: 'Insan, aklini ac ve muhtac bir bebek farz edip kasik kasik bilgiyle doyurmali. Ama nasil ki bazi yiyecekler bebege agir gelirse, bazi bilgiler de akla agir gelir, onu da unutmamali.' Meger kirk kuralindan birisi bu konudaymis. Besinci Kural: Aklin kimyasi ile askin kimyasi baskadir. Akil temkinlidir. Korka korka atar adimlarini. 'Aman sakin kendini' diye tembihler. Halbuki ask oyle mi? Onun tek dedigi: 'Birak kendini, koy gitsin!' Akil kolay kolay yikilmaz. Ask ise kendini yipratir, harap duser. Halbuki hazineler ve defineler yikintilar arasinda olur. Ne varsa harap bir kalpte var!"� Ask



"Nutriva una grande curiosità per tutto ciò che era nuovo e insolito, ed era un grande osservatore della natura. Quante volte l'ho sorpreso in giardino ad ammirare la simmetria di una ragnatela o lo scintillio delle gocce di rugiada su un fiore notturno. Insetti, piante e animali sembravano interessarlo e ispirarlo più di libri e manoscritti. Ma proprio quando iniziavo a pensare che leggere non gli interessasse, lo trovavo immerso in qualche antico volume. Poi, di nuovo, era capace di starsene settimane intere senza leggere o studiare alcunché.Quando lo interrogai al riguardo, disse che bisognava tener soddisfatto l'intelletto, ma stando attenti a non viziarlo. Intelletto e amore sono fatti di materiali diversi, spiegò. L'intelletto lega le persone con i suoi nodi, senza rischiare nulla. L'amore, invece, scioglie ogni vincolo, e tutto rischia. L'intelletto è sempre prudente, e consiglia: 'Attento agli eccessi dell'estasi'; l'amore invece dice: 'Oh, non ci pensare troppo! Buttati! '. l'intelletto non si spezza facilmente; l'amore invece in un attimo si riduce in briciole. Ma tra le rovine si nascondono tesori. Un cuore infranto nasconde tesori preziosi."



“Bir elmanin bir meyve oldugu, bir babanin baba, bir savasin savas oldugu, bir gercegin gercek oldugu, bir yalanin yalan oldugu, bir askin ask oldugu, bir bikmanin bikma oldugu, bir baskaldirmanin baskaldirma oldugu, bir sessizligin bir sessizlik oldugu, bir haksizligin bir haksizlik oldugu, bir duzenin bir duzen ve bir evliligin evlilik oldugu, olacagi gunler gelecekti, inaniyordu Tante Rosa.” Siyah Sut



“Tante Rosa credeva che sarebbe arrivato il giorno in cui una mela sarebbe stata una mela, un padre sarebbe stato un padre, la guerra sarebbe stata la guerra, la verità sarebbe stata la verità, una menzogna sarebbe stata una menzogna, l'amore sarebbe stato amore, essere stufi sarebbe stato essere stufi, ribellarsi sarebbe stato ribellarsi, il silenzio sarebbe stato silenzio, l'ingiustizia sarebbe stata ingiustizia, l'ordine sarebbe stato ordine e un matrimonio sarebbe stato un matrimonio.”



"Su zenginler yok mu, Allah gozlerini kor etmis bunlarin. Hayatlari boyunca para istifliyorlar. Ne demeye gafil? Kefenin cebi mi var? Sonunda hepimizin giyecegi bir pamuklu kefen. Hepsi bu. Para pul mucevherat da yok. Takim elbise giyebilir misin ahirette? Bak hic soruyorlar mi kendilerine, yahu bu gokyuzunu kim tutuyor diye?"



"Ces foutus richards ! Ils accumulent de l'argent toute leur vie, pour quoi faire? C'est stupide ! Est-ce que les linceuls ont des poches ? Car nous finirons tous dans le même linceul de coton. Pas de vêtements chics, pas de bijoux. Ils pensent pouvoir emporter leurs smoking ou leurs belles robes de soirée dans leur tombe ? Qui dirige les cieux, selon eux ? Personne ? Dans ce cas, pourquoi le ciel ne nous tombe-t-il pas sur la tête?"

[Terraluna]

Jamaika asilli Ingiliz yazar Zadie Smith'in dogum gunu (25 Ekim 1975)



"Insanlari asla kucumsemeyin, kendilerinin olmayan aciyi izlerken, kotu haber verirken, televizyonda bombalarin dususunu izlerken, telefonun obur ucundaki bastirilmis hickiriklari dinlerken aldiklari keyfi de asla kucumsemeyin. Aci tek basina sadece Aci'dir. Fakat Aci + Mesafe = Eglence, rontgencilik, insani ilgi, gercekci sinema, keyifli bir kahkaha, anlayisli bir tebessum, kalkik bir kas veya gizlenmis nefret olabilir." Inci Gibi Disler



“Don’t ever underestimate people, don’t ever underestimate the pleasure they receive from viewing pain that is not their own, from delivering bad news, watching bombs fall on television, from listening to stifled sobs from the other end of a telephone line. Pain by itself is just Pain. But Pain + Distance can = entertainment, voyeurism, human interest, cinéma vérité, a good belly chuckle, a sympathetic smile, a raised eyebrow, disguised contempt."

[Terraluna]

Fransiz sair, roman ve oyun yazari Raymond Queneau'nun olum yildonumu (25 Ekim 1976)

Havre'da dogmusum Subatin yirmi birinde
Yil bin dokuz yuz ucmus,
Babam tuhafiyeci, annem deseniz oyle,
Tabii ben dogunca ikisi de sevincten havaya ucmus.
Tuhaf bir bicimde haksizligi kavramismisim
Bu yuzden gunun birinde
Vermisler beni bir sutnineye,
Bu obur ve alik kadin da
Dayamis hemen memesini agzima,
Aman efendim o ne gur sut oyle
O saat anlamisim solene kondugumu
Isim ismis yani em Allah em
Armudu andiran o kadin nesnesini.
Azicik daha buyuyunce
Yirmi besinci yirmi altinci ayimda
Beni alip kendi sofralarina oturttular
Eh, ondan sonra daracik korseli gunahkar meleklerin
Ve huzunlu seytanlarin lagimlara ici saman dolu kuclar attiklari
Koskoca bir ulkede
Peder Kral bendeniz de veliaht.
Cekmeceler tiklim tiklim
Abadan, kagittan ciceklerle
Demet demet cicekler
Sapkalari suslemek icin
Bir suru zimbirti iste.
Babamin masasinin ustu
Metrelerce ipekli
Bir araba dugme,
Raflar desen dinine imanina dolu,
Ekstrforlar, turlu turlu kurdele ...
Birkac da kiz vardi bu tatsiz iste ona yardim eden
Kupon mupon kesen,
Merdivene ciktilar mi
Hic sakinmadan oralarini buralarini gosteren.
Zavalli anacigimsa
Muzige bayilirdi
Ve boyuna piyano calardi,
O caladursun
Bir yandan da satis yapilirdi: sapkalar, danteller...



Je naquis au Havre un vingt et un février
en mil neuf cent et trois.
Ma mère était mercière et mon père mercier :
Ils trépignaient de joie.
Inexplicablement je connus l'injustice
et fus mis un matin
chez une femme avide et bête, une nourrice,
qui me tendit son sein.
De cette outre de lait j'ai de la peine à croire
que j'en tirais festin
en pressant de ma lèvre une sorte de poire,
organe féminin.
Et lorsque j'eus atteint cet âge respectable
vingt-cinq ou vingt-six mois,
repris par mes parents, je m'assis à leur table
héritier, fils et roi
d'un domaine excessif où de très déchus anges
sanglés dans des corsets
et des démons soufreux jetaient dans les vidanges
des oiseaux empaillés,
où des fleurs de métal de papier ou de bure
poussaient dans les tiroirs
en bouquet déjà prêts à orner des galures,
spectacle horrible à voir.
Mon père débitait des toises de soieries,
des tonnes de boutons,
des kilogs d'extrafort et de rubanneries
rangés sur des rayons.
Quelques filles l'aidaient dans ses fade besogne
en coupant des coupons
et grimpaient à l'échelle avec nulle vergogne,
en montrant leurs jupons.
Ma pauvre mère avait une âme musicienne
et jouait du piano ;
on vendait des bibis et de la valencienne
au bruit de ses morceaux...