Sanat Mozaik

[Terraluna]

Irlandali roman ve oyun yazari Oscar Wilde’in sosyete, is alemi ve siyasetin girift ve zaman zaman kirli iliskilerini konu edinen (An Ideal Husband - Un Marito Ideale) Ideal Bir Koca oyunu 13 Ocak 1895'te Londra'da sahnelenedi.

“Londra sosyetesini seviyorum!... Son derece gelismis oldugunu dusunuyorum. Guzel salaklardan ve akilli catlaklardan olusuyor. Tam da sosyetenin olmasi gerektigi gibi.”



"Oh, I love London Society! ... It is entirely composed now of beautiful idiots and brilliant lunatics. Just what Society should be. / Oh, adoro la società londinese!... È interamente composta di bellissimi idioti e brillanti lunatici. Proprio come che dovrebbe essere la società."

[Terraluna]

Fransiz yazar Emile (Francois) Zola, Dreyfus davasinda yapilan haksizligi dile getirmek icin Fransa Cumhurbaskani Felix Faure’ya acik mektup seklindeki yazdigi makalesi Sucluyorum’u (J’Accuse), 13 Ocak 1898 tarihinde L’aurore Gazetesi’nde yayinladi.



"...Bir yildir General Billot, General Boisdeffre ve General Gonse Dreyfus'un sucsuz oldugunu biliyorlar ve bu tuyler urpertici seyi kendilerine sakliyorlar. Ustelik bu insanlar uyuyabiliyorlar, esleri ve cocuklari var, onlari seviyorlar!..."



"...Voici un an que le général Billot, que les généraux de Boisdeffre et Gonse savent que Dreyfus est innocent, et ils ont gardé pour eux cette effroyable chose ! Et ces gens-là dorment, et ils ont des femmes et des enfants qu’ils aiment!..."

[Terraluna]

Alman oyun yazari Gerhart Hauptmann'in Fareler (Die Ratten - The Rats) oyunu ilk kez 13 Ocak 1911'de Berlin, Lessingtheater'da sahnelendi.

[Terraluna]

Turk yazar ve sair Necati Cumali'nin dogum yildonumu (13 Ocak 1921)

Dalar gider pencereler onunde simdi
Ilik yaz aksamlarini hatirlar
Vapurlar gecer bombos guverteleri
Bombos uzanan denizin ustunde
Ac bir karabatak dalar cikar

Bilirim yalnizlik usutur insani
Kalp daima sevecek birini arar
Hatirlar bakislarda kalan aklarini
Avuclari hafif terli, yanaklari al al
Agaclikli yollarda aksam dolasmalarini

Ilk yildizlar karanlik basmadan dogar
Hafif cicek kokulari gibi ucar iciniz
Yavaslar eve donerken adimlariniz
Esen ruzgara, durur, kulak verirsiniz
Bakislariniz butun kadinlarla karsilasir

Daha onunuzde uzun bir yaz vardir
Butun gun surada burada gecikir oyalanir
Doner durur yataginda butun gece
Ay isigi, sicak hava, tutusturur kanini
Uykularini kacirir en ufak bir dusunce

Simdi ruzgarlar soguk eser yuzunuze
Huzun verir yagmur sularindan gecen bulutlar
Bayirlarda yol alan posta arabalari
Simdi birbirinden ayri yasar kurtlar, kuslar
Sular cakillardan ayri akar

Dalar gider, gozleri buyur de
Ilik yaz aksamlarini hatirlar
Avuclari hafif terli yanaklari al al
Bombos uzanan denizin ustunde
Ac bir karabatak dalar cikar



Now he dives deep in thought before the windows
He recalls warm summer evenings
Ships pass with empty decks
On the wide empty sea
Over and over a hungry cormorant dives

I know loneliness chills the heart
The heart is always searching for someone to love
It remembers loves left only in glances
Lightly-sweating palms flushed cheeks
And evening strolls on the tree-lined roads

The first stars are born before the tread of dark
Your feelings float like the fragrance of flowers
On the way home your footsteps falter
You stop and listen to the wind
You exchange glances with every woman you meet

There’s a long summer still before you
All day loitering here and there
Tossing and turning in bed all night
Moonlight and hot weather fire to the blood
The slightest thought steals away sleep

Now winds blow cold in your face
Clouds pass laden with grief and rain
Mail-vans climb the slopes
Now birds and wolves live apart from each other
Water flows apart from the pebbles

Now he dives deep in thought his eyes grow big
He recalls warm summer evenings
Lightly-sweating palms flushed cheeks
On the wide empty sea
Over and over a hungry cormorant dives

[Terraluna]

Avusturyali filozof Paul Feyerabend'in dogum yildonumu (13 Ocak 1924)

"Deneyim, hala bilinmeyen bolgelere girerken gordugumuz, kokladigimiz ve fark ettigimiz seydir. Ampirizm, deneyimin dogru kullanildiginda dunyanin nelerden olustugunu bize eksiksiz anlattigini ifade eden bir felsefe ya da dunya gorusudur."



"Erfahrung ist das, was wir sehen, hören, riechen, bemerken, wenn wir uns in bisher unbekannte Gegenden begeben. Der Empirismus ist eine Philosophie oder ein Weltbild, das besagt, daß uns die Erfahrung, wenn man sie richtig gebraucht, genau sagt, woraus die Welt besteht."

[Terraluna]

Amerikalı Oryantalist ressam Frederick Arthur Bridgman'in dogum yildonumu (13 Ocak 1928)

An Interesting Game, ca 1881




Orientalist Interior, 1900

[Terraluna]

Mickey Mouse, sinemadan 2 yil once ilk kez siyah-beyaz olarak 13 Ocak 1930'da The New York Mirror gazetesinde yayimlandi.

[Terraluna]

Amerikali sanatci Cassius Marcellus Coolidge'in olum yildonumu (13 Ocak 1934)

Capodanno a Dogville (New Years Eve in Dogville, 1903)




I cani che giocano a poker (A Waterloo Dogs Playing Poker, 1906)