Sanat Mozaik

[Terraluna]

Fransiz roman ve oyun yazari Laurent Gaudé'nin dogum gunu (6 Temmuz 1972)

“Yer yasli kita Afrika. Ulke Afrika’da hic var olmamis bir yer... Massaba... Ucsuz bucaksiz bir kralligin hukumdari olan yasli Kral Tsongor kizini Tuz Topraklari’nin prensi Kouame’yle evlendirmek uzeredir. Ancak dugun gunu bir baska damat adayi daha cikagelir. Sango Kerim, vaktiyle kendine evlenme sozu veren, ama simdi Kouame’yle evlenmek zorunda olan Samilia’yi almak icin kente gelmistir. Kendi verdigi soz ile kizinin verdigi soz arasinda SIKISIP kalan Kral Tsongor olumu secerek tarihin akisini degistirmeye, kralligini yikimdan kurtarmaya calisir. Ancak olumu savasi engellemez. Sango Kerim ve ordusu Massaba’yi kusatir. Sanki kusatilan Troya’dir. Savas yillarca surer. Savastan uzak kalan bir tek Kral Tsongor’un kucuk oglu Souba’dir. Babasinin istegini yerine getirmek, ona yedi mezar insa ettirmek icin sehri terk etmistir.”



“Le vieux Tsongor, roi de Massaba, souverain d’un empire immense, s’apprête à marier Samilia, sa fille à Kouame, prince des lointaines terres de Sel. Mais un événement va venir chambouler tous ses projets : la veille du mariage survient un nouveau prétendant. Sango Kerim, ancien compagnon de jeu de la princesse, et devenu depuis lors puissant chef de guerre, la veut aussi pour épouse, invoquant les serments du passé. Le vieux roi Tsongor, refusant de choisir entre les deux hommes, se donne la mort avec l’aide de son serviteur, Katabolonga. Sa mort va alors déclencher une guerre terrible entre les deux prétendants qui se battront jusqu'au bout pour obtenir satisfaction, puis pour venger les affronts subis. Pendant ce temps, Souba, le fils du roi, arpente le pays afin d'ériger sept tombeaux, à la gloire de son défunt père, parcourant des terres que son clan a asservies sans pitié ni remord, et apprenant, à son tour, la honte.”



"Sanki bir el yeniden saclarimin arasinda dolasiyordu. Eskiden dolasmis olan elin aynisi. Babamin eli. Puglia tepelerinin lanetli ruzgarinin eli. Bu el beni yeniden ona kavusturuyordu. Bu el, oldum olasi, zeytin agaclarinin insanlardan cok daha degerli oldugu bu ulkede bizleri nesiller boyu gunes altinda yasayip gunes altinda geberen culsuzlar olmaya mahkum etmis kotu kaderin eliydi." Scorta Gunesi



"Il me semblait qu'une main à nouveau passait dans mes cheveux. La même qu'autrefois. Celle de mon père. Celle du vent maudit des collines des Pouilles. Cette main me rappelait à elle. C'était la main sèche de la malchance qui condamne, depuis toujours, des générations entières à n'être que des culs-terreux qui vivent et crèvent sous le soleil, dans ce pays où les oliviers sont plus choyés que les hommes."




"Zeytinler sonsuzdur, oncesiz ve sonrasizdir. Bir zeytin fazla dayanmaz, olgunlasir ve curur. Ama zeytinler sonsuz ve yinelenen bir bicimde birbirlerini izler.Hepsi birbirinden farklidiır ama uzun zincirlerinin sonu yoktur. Bicimleri aynidir, renkleri aynidir, ayni gunesin altinda olgunlasmislardir ve ayni tada sahiptirler. Zeytinler sonsuzdur, tipki insalar gibi. Ayni yasamin ve olumun sonsuz art arda gelisi gibi."



"Les olives sont éternelles. Une olive ne dure pas. Elle mûrit et se gâte. Mais les olives se succèdent les unes aux autres, de façon infinie et répétitive. Elles sont toutes différentes, mais leur longue chaîne n’a pas de fin. Elles ont la même forme, la même couleur, elles ont été mûries par le même soleil et on le même goût. Alors oui, les olives sont éternelles. Comme les hommes. Même succession infinie de vie et de mort."

[Terraluna]

Robert Zemeckis’in yonettigi, Tom Hanks’in basrolunu ustlendigi Forrest Gump, 6 Temmuz 1994 tarihinde tum Amerika'da vizyona girdi.



"Hayat bir kutu cikolata gibidir, icinden ne cikacagini asla bilemezsin. / La vita era come una scatola di cioccolatini, non sai mai cosa otterrai."

[Terraluna]

Turk yazar, sair ve mizahci Aziz Nesin’in olum yildonumu (6 Temmuz 1995)

Bu muze var ya bu muze
Seninle gezerken guzel
Kimseler yoksa salonda
Seni opmek en guzel
Bu raki var ya bu raki
Seninle icerken guzel
Kimler olursa olsun varsin
Rakili agzindan opmek en guzel
Iste bu dunya var ya bu dunya
Seninle yasarken guzel
Sen varsin ya sen
Ancak benimleysen guzel



This museum,
It is beautiful only when I go there with you.
When there is no one else in the hall,
Kissing you is the most beautiful thing.
This raki,
It is beautiful only when I'm drinking it with you.
Whoever is around,
The most beautiful thing is to kiss your mouth with raki.
This world, you see,
It is beautiful only if I'm living with you
And you,
You are beautiful only if you are with me



Sometimes I come too soon
Like I came to this world
Or sometimes too late
Like I loved you at this age

I am always late for hapiness
I always go to misery too soon
Either everything has already come to an end
Or nothing has started yet

I am at a step of life that is
Too soon to die, too late to love
I am late again, forgive me my love
I am on the verge of love, but death is closer.



“Bir gun Nasreddin Hoca'nin esegi calinmis. Can sikintisi icinde durumu komsularına anlatinca her kafadan bir ses cikmaya baslamis. ‘Hocam niye ahirin kapisina iyi bir kilit takmadin sanki?’ ‘Evine hirsiz giriyor da senin nasil haberin olmuyor?’ ‘Hocam kusura bakma ama esegin calinmasina en buyuk sebep yine sensin. Cunku dogru durust bir ahirin bile yok. Nerden baksan dokulyor.’

Malumunuz gibi Nasrettin Hoca’nin yaniti:

‘Yahu iyi, guzel de kabahatin hepsi benim mi? Hirsizin hic mi sucu yok?’ olmus.“



“Un jour on vole l'âne de Nasreddin Hodja. L'un de ses voisins, en apprenant cela, lui dit: ‘Pourquoi n'avais-tu pas changé la porte de l'écurie qui est toute démantelée?’ Une autre s'exclame: ‘Tu n'avais même pas cadenassé la porte!’ Un autre encore: Un voleur entre dans l'écurie, vole ton âne et tu n'entends rien. ‘Tu as le sommeil lourd, Hodja!’

Bref chacun donna son avis et y alla de son couplet, Nasreddine Hodja en eut assez:

‘Ecoutez les voisins, soyons justes à la fin! Est-ce que tout est de ma faute? Le voleur n'est-il pas un peu coupable tout de même?’ ”

[Terraluna]

Ingiliz sair, elestirmen ve bilgin Kathleen Raine’nin olum yildonumu (6 Temmuz 2003)



Degis
Dedi gunes aya
Kalamazsin.

Ay sulara der,
Akiyor hersey.
Degis

Tarlalar cimene der,
Tohum-zamani ve harman
Kepek ve tahil.

Degismelisin dedi,
Tomurcuga solucan,
Ama bir gule degil

Petaller solar
Kalksin diye kanatlar
Ruzgarda tasinan

Degistiriyorsun dedi evlenmemis kiza olum,
solgun yuzunu
Bellege, guzellige

Hazirmisin degismeye?
Der kalbe dusunce, onun gecisine izin vermeye
butun omrun boyu

Bilinmeyen icin, dogmayan icin
Simyasinda
Dunyanin dusunun?

Degiseceksin,
der yildizlar gunese,
Gece yildizlara der.

[Terraluna]

1985 yilinda Nobel Edebiyat Odulunu'nu kazanan, 'Yeni Roman' akiminin uyesi Fransiz yazar Claude Simon'un olum yildonumu (6 Temmuz 2005)

"Almanlarin, boynuna bir kopek gibi tasma gecirip butun kampta gezdirdikleri o tutukluyu animsatiyordu bana: Tasmasinin ucu baska iki tutuklunun elindeydi, buyruklara uyarak yavas yavas yuruyordu, gogsunun ustunde, boynuna bir telle asilmis bir tugla vardi (yoksa bir kesme tas miydi?), onun ustunde de 'yoldaslarimin ekmegini caldim' yaziliydi."



"Me rappelant ce prisonnier que les Allemands avaient promené dans tout le camp, tenu en laisse comme un chien par deux autres marchant sur ordre lentement et portant sur la poitrine, suspendue au cou par un fil de fer, une lourde brique (ou un moellon ?) sur l**uelle était écrit 'j’ai volé le pain de mes camarades' "

[Terraluna]

Amerikali roman yazari (Kathleen Erin Hogg) Kathleen E. Woodiwiss’in olum yildonumu (6 Temmuz 2007)

“28 Ekim 1066

Savasin gumburtusu artik cinlamiyordu. Yaralilardan yukselen cigliklar ve iniltiler teker teker sessizlige gomulmustu. Gece sessizce uzanmis, zamansa durmus gibiydi. Sonbahar ayi, renkli ve bitkin, belli belirsiz ufkun uzerinde parildiyor ve avlanan bir kurdun uzaklardan gelen ulumasi geceyi titretip, tuhaf sessizligi zemine daha siki hapsediyordu. Sis parcaciklari bataklik boyunca, parcalanmis ve dogranmis olulerin uzerindeydi. Taslarla hafifce desteklenmis balciktan alcak duvar, kasabanin parcalanmis erkekleriyle bir kefen gibi ortulmustu. On ikiden buyuk gostermeyen genc bir oglan babasinin yaninda yatiyordu. Darkenwald Malikanesi’nin muazzam govdesi bunun otesinde uzaniyor, kulesinin diregi gogu deliyordu.

Aislinn malikanenin icinde, kizila boyanmis zeminde, Darkenwald’in bir onceki lordu olan babasinin derebeyligini idare ettigi tahtin onunde oturmaktaydi. Incecik boynuna kalin bir ip gecirilmisti. Bu iple, Lord Erland’in makaminda dinlenen, zirhli, uzun, esmer bir Norman’in sol bilegine baglanmisti. Ragnor de Marte, bes para etmez seyler icin bile malikaneyi altust edip deliler gibi kosturan, yatak odalarinin merdivenlerine tirmanip, arayislari icin agir kapilari kirarcasina acan, hazine sandiklarinin altini ustune getirip daha degerli seyleri onune serili bir ortunun ustune koyan adamlarini izliyordu. Aislinn kisa bir sure once belinden cekip alinan mucevher kakmali hancerini ve telkari kemerini, bir zamanlar evini onurlandiran diger hazinelerin olusturdugu yiginin icinden tanidi.” Kurt ve Kumru



“October 28, 1066

The clash of battle rang no more. The screams and the moans of the wounded were silenced one by one. The night lay quiet and time seemed suspended. The autumn moon, bloody hued and weary, shone upon the indistinct horizon, and the distant howl of a hunting wolf shivered down the night, locking the eerie silence tighter upon the land. Shreds of fog drifted through the marsh over the split and hewn bodies of the dead. The low wall of earth, weakly buttressed by stones, was covered with the heroic shroud of the town’s butchered manhood. A young boy of no more than twelve summers lay beside his father. The great black bulk of Darkenwald’s hall rose beyond this, the shaft of its single watchtower piercing the sky.

Within the hall Aislinn sat upon the rush-covered floor before the chair from which her father, the late lord of Darkenwald, had ruled his fief. A rough rope was knotted about her slender neck. It bound her by its length to the left wrist of a tall, dark Norman who rested his mail-clad frame upon the rough-hewn symbol of Lord Erland’s status. Ragnor de Marte watched as his men tore the hall apart in a rampaging search for the smallest item of value, climbing the stairs to the bedchambers, slamming heavy doors open in their search, rummaging through coffers, then casting on a cloth spread before him the more worthy trophies. Aislinn recognized her jeweled dagger and gold filigree girdle, torn from her hips only a short time ago, thrown into the pile among the other treasures that had graced her home.”


"Bir kadin dunyanin en yumusak ama ayni zamanda en keskin bicagidir. / A woman is the softest yet the sharpest steel this earth can bear."

[Terraluna]

Wenn ich Pflanze werden sollte
dann lieber Wiese oder Rasen
giftiger Schierling will ich nicht sein
Wenn ich unter einem Weg begraben werde
Dann sollen da oben Hochzeitskutschen fahren
Nicht die Kettenpanzer
Kinder sollen laufen über mir
Keine fliehenden oder jagenden Soldaten
Wenn Ihr Lehmziegel aus mir macht
Dann nutzt mich für Schulen
Nicht für Gefängnisse
Wenn etwas Atem von mir übrig bleibt
Pfeift damit ein Lied
Bloß nicht mit der Trillerpfeife
Macht ein Stift aus mir
Der Gedichte über die Liebe schreibt
niemals aber ein Todesurteil
Wenn ich sterbe
Soll ich in Lorbeerblättern leben
Niemals aber in Waffen

Aziz Nesin

[Terraluna]

Dogum Gunu Kizi Eva Green