Sanat Mozaik

[Terraluna]

Ispanyol roman yazari Benito Pérez Galdós'un olum yildonumu (4 Ocak 1920)



“Don Lope ihtiyarlayan fakat karsi cins uzerinde hala etkisi olan bir avcidir. O bir Don Juan’dir. Buyuleyici ve comerttir. Arkadasiniın borcunu odemek icin kendi servetinin buyuk bir bolumunu hic tereddut etmeden gozden cikarir; oksuz kizinin, guzel Tristana’nin sorumlulugunu nazikce uzerine alir. Onu esi yapmak isterken bir taraftan da kiziı gibi sever. Bu durum Tristana’nin neredeyse kayitsiz sartsiz kabul ettigi bir anlasmadir, ta ki genc ressam Horacio ile tanisana kadar. Sonrasinda isyan etmeye, kendini egitmeye, muthis yeteneklerini ortaya koymaya baslar. Ve sonunda toplum duzenine karsi gelerek asigina meydan okur. Kesin olan tek bir sey vardir: Tristana kendi ayaklari uzerinde duran guclu bir kadin olacaktir.”



"Don Lope is a Don Juan, an aging but still effective predator on the opposite sex. He is also charming and generous, unhesitatingly contributing the better part of his fortune to pay off a friend’s debts, kindly assuming responsibility for the friend’s orphaned daughter, lovely Tristana. Don Lope takes her into his house and before long he takes her to bed. It’s an arrangement that Tristana accepts more or less unquestioningly— that is, until she meets the handsome young painter Horacio. Then she actively rebels, sets out to educate herself, reveals tremendous talents, and soon surpasses her lover in her open defiance of convention. One thing is for sure: Tristana will be her own woman."

[Terraluna]

Osmanli Imparatorlugu ve Cumhuriyet doneminde yasamis Turk sair, yazar ve burokrat Suleyman Nazif'in olum yildonumu (4 Ocak 1927)

"...Soyle var misin yok musun? Kimsin, nesin? Yerde mi gokte misin? Senden bes yuz yetmis bir sene sonra dogmus olan Resulullah. Benim Peygamberim, Allah’in Meryem’e ufledigi ruhtan senin vucut bulmus oldugunu soyluyor. Hatta insanlarin seni carmiha gererek katletmis olduklarini agza almaya o sefkatli ve merhametli Nebi’nin gonlu razi olmadigindan, dipdiri goge ciktigini 'sadik haberci' sifati ile haber vermistir. O halde sen sagsin. Ve bulundugun yerden dunya denilen bu facialar ve belalar mahserini goruyor, buradan yukselen dualari ve beddualari isitiyorsun demektir. Ummetinin ilk fertlerini Roma kayserlerinden Neron senin ilk inanlarina katliam etti. (…) Sozume kizma: Biraz sonra Kayser lakabini Papa unvanina tahvil ile onun makamina ve senin vekaletine gecen herifler zulumde, cinayette, kotulukte ve fenalikta Neron’u fersah fersah gectiler. Neron, yalniz on dort sene Roma sehrinde hukumet etmis ve bu meyanda guya biraz da zulmetmisti.[...]"



"...Tell me: do you exist or not? Who or what are you? Are you on earth or in heaven? The messenger of God, my prophet, who was born 571 years after you, said that you came into existence from the Spirit of God that he breathed into Mary. As an evertruthful herald with a clement heart, he even did not dare to say that you were killed by crucifixion and announced that you ascended to heaven alive. Hence, you are in good health. And this means that you see this cluster of calamities that is called Earth and hear the supplications and maledictions that rise from here to the place where you are. Nero, one of the Roman emperors, massacred your first believers. (…) Do not retort to my words: very soon after Nero, those fellows who replaced him and became your representatives and changed the title of Caesar into Pope, surpassed him greatly with regard to oppression, crimes and wickedness. Nero reigned in Rome for 14 years and supposedly tyrannized a little bit; provided that it is permissible . . . and not forbidden . . . to call actions that result from conviction, oppression.[...]"

[Terraluna]

Besle Kargayi (1976), Kanlı Dugun (1981), Carmen (1983), Buyulu Ask (1986), Flamenco, Flamenco (2010) gibi filmlerin Ispanyol yonetmeni,senarist, aktor ve yapimci Carlos Saura'nin dogum gunu (4 Ocak 1932)

[Terraluna]

Nobel Edebiyat Odulu sahibi Cin asilli Fransiz roman, oyun yazari ve elestirmen Gao Xingjian'in dogum gunu (4 Ocak 1940)

"Insanlarin arasina donmeliyim, sicagi ve gunesi bulmaliyim, neseyi, kalabaligi, gurultuyu; bana cektirdikleri sikintilari, acilar ne olursa olsun, onlar insanligin solugu." Ruh Dagi



"Je dois retourner parmi les hommes, retrouver le soleil et la chaleur, la joie, la foule, le tumulte ; quels que soient les tourments qu'ils me font endurer, ils sont le souffle vital de l'humanité."



"...hic alinmamis bir randevuyu, gunduz gorulen bir dus misali iz birakmadan kaybolmus bir kadini bekliyorsun."



"...faisant semblant d'attendre un rendez-vous qui n'a jamais été fixé, une femme qui a disparu sans laisser de trace, comme un rêve en plein jour."

[Terraluna]

1927 yilinda Nobel Edebiyat Odulu'nu kazanan, ozellikle 20. yuzyilin ilk yarisinda ve 2. Dunya Savasi'ndan sonra kita felsefesinde etkili olan Fransiz filozof Henri Bergson’in dogum yildonumu (4 Ocak 1941)



"Tragedya yazarlari kahramanlarinin fiziksel yonune dikkat cekebilecek her seyden ozenle sakinirlar. Bedenle ilgili bir dusunce uyanir uyanmaz gulduru unsuru kapida demektir. Bu sebeple tragedya kahramanlari yemezler, icmezler, isinmazlar. Hatta mumkun mertebe oturmazlar bile. Tiradin orta yerinde oturmak bir bedeni oldugunu hatirlamaktir. Bos zamanlarinda psikologluk eden Napolyon sirf oturmak sayesinde trajediden gulduruye gecilebildigini saptamisti. Baron Gourgaud’nun Journal inedifsinde (Jena muharebesinden sonra Prusya kralicesiyle olan gorusme soz konusudur) Napolyon bakin bunu nasil anlatiyor: “Kralice beni Chimene gibi, trajik bir havada karsiladi: ‘Adalet! Majesteleri, adalet! Magdeburg!’ diyordu. Beni pek rahatsiz eden bu tonda konusmayi surdurdu. Nihayet durumu degistirmek icin oturmasini rica ettim. Trajik bir sahneyi kesmek icin bundan iyi yol bulunmaz; oturuldugunda is gulduruye doner.”



"Aussi le poète tragique a-t-il soin d'éviter tout ce qui pourrait appeler notre attention sur la matérialité de ses héros. Dès que le souci du corps intervient, une infiltration comique est à craindre. C’est pourquoi les héros de tragédie ne boivent pas, ne mangent pas, ne se chauffent pas. Même, autant que possible, ils ne s’assoient pas. S’asseoir au milieu d’une tirade serait se rappeler qu’on a un corps. Napoléon, qui était psychologue à ses heures, avait remarqué qu’on passe de la tragédie à la comédie par le seul fait de s’asseoir. Voici comment il s’exprime à ce sujet dans le journal inédit du baron Gourgaud (il s’agit d’une entrevue avec la reine de Prusse après Iéna) : 'Elle me reçut sur un ton tragique, comme Chimène : Sire, justice! justice! Magdebourg! Elle continuait sur ce ton qui m’embarrassait fort. Enfin, pour la faire changer, je la priai de s’asseoir. Rien ne coupe mieux une scène tragique; car, quand on est assis, cela devient comédie.' ”

[Terraluna]

Alman roman ve kisa oyku yazari Thomas Mann, Yusuf ve Kardesleri (Joseph und seine Bruder - Giuseppe e i suoi fratelli - Joseph and His Brothers) Tetralojisinin yazimini 4 Ocak 1943'de tamamladi.

[Terraluna]

Amerikali populer yazar ve konusmaci Natalie Goldberg'un dogum gunu (4 Ocak 1948)



"Stres aslinda topraktan bir kopustur. Nefes almayi unuttugumuz bir an, cahil bir haldir. Stres her seyin acil oldugunu zanneder. Hic bir sey bu kadar onemli degildir. Uzan."



"Sevdigin seye guven, onu yapmaya devam et ve seni gitmen yere goturur."

[Terraluna]

Kral (Elvis Aaron Presley), ilk demosunun kaydini 4 Ocak 1954 tarihinde Tennessee, Nashville Memphis Recording Service'de yapti. 10 dakikalik demoda Casual Love Affair ve I’ll Never Stand in Your Way'i soyledi.