Sanat Mozaik

[Terraluna]

Ingiliz yazar William Hope Hodgson’in dogum yildonumu ( 15 Kasim 1877 )



" Her yer muthis bir mezar sessizligi ve issizlik icindeydi. Olmekte olan bir dunyanin mutlak ve korkunc suskunlugu. / Everywhere and always there reigned an incredible death-silence and desolation. The immutable, awful quiet of a dying world. / Su tutto regnava un silenzio angoscioso, squallido, desolato: l’immutabile, paurosa quiete d’un mondo morente. "



“ Karanlikla birlikte dayanilmaz bir yalnizlik ve dehset duygusuna kapildim. Ilk kez olarak Cukur’u ve sakinlerini dusundum. Bunun da ardindan Uyku Denizi’nin kiyilari ve bu kadim binanin golgelerini mesken tutan o daha da korkunc Sey aklima geldi. Neredeydiler? Merak ettim ve bedbaht dusuncelerle urperdim. Korku bir sure icin beni pencesine aldi ve Dunya’yi saran soguk karanligi yirtacak kucucuk bir isik huzmesi icin cilginca ve anlasilmaz dualar ettim. ” Sinirdaki Ev



“ With the darkness, came an intolerable feeling of loneliness and dread. For the first time, I thought of the Pit, and its inmates. After that, there rose in my memory the still more terrible Thing, that had haunted the shores of the Sea of Sleep, and lurked in the shadows of this old building. Where were they? I wondered--and shivered with miserable thoughts. For a time, fear held me, and I prayed, wildly and incoherently, for some ray of light with which to dispel the cold blackness that enveloped the world. ”

[Terraluna]

Rus ressam Sergey Nikolaïevitch Ammosov'un olum yildonumu ( 15 Kasim 1886 )

Two girls in a glade, 1867




A fisherman on the beach, 1879

[Terraluna]

Fransiz - Misirli metafizikci yazar René ( Jean-Marie-Joseph ) Guénon'un ( Seyh Abdulvahit Yahya ) dogum yildonumu ( 15 Kasim 1886 )



" Duygu, eger fikirle gudulup kontrol edilmezse, hata, duzensizlik ve karanlik dogurur ancak; duyguyu ortadan kaldirmak degildir soz konusu olan; diger butun zorunsuzluklar icin oldugu gibi onun icinde yapilmasi gereken sey, onu uygun sinirlar icinde tutmaktir. Bati da hukum suren karmasaya son verecek tek yol gibi gozukmektedir. " Dogu ve Bati



" Le sentiment, s’il n’est guidé et contrôlé par l’idée, n’engendre qu’erreur, désordre et obscurité; il ne s’agit pas d’abolir le sentiment, mais de le maintenir dans ses bornes légitimes, et de même pour toutes les autres contingences.Nous apparaît comme le seul moyen de mettre fin à la confusion mentale qui règne en Occident. "



" Modern dunyanin bir bunalim gecirdigi soylenirse bundan en cok anlasilmasi gereken onun kritik bir noktaya ulastigi, baska bir ifadeyle az cok derin bir donusumun cok yakin oldugu, bir yon degisiminin ister istemez su ya da bu sekilde, belali ya da belasiz, kisa vadede kacinilmaz olarak kendisini gosterecegidir. "



" Donc, si l'on dit que le monde moderne subit une crise, ce que l'on entend par là le plus habituellement, c'est qu'il est parvenu à un point critique, ou, en d'autres termes, qu'une transformation plus ou moins profonde est imminente, qu'un changement d'orientation devra inévitablement se produire à brève échéance, de gré ou de force, d'une façon plus ou moins brusque, avec ou sans catastrophe. "

[Terraluna]

Pulitzer Odulu, Bollingen Odulu, Siir Dalinda Ulusal Kitap Madalyasi, Robert Frost Madalyasi sahibi Amerikali modernist sair, elestirmen, cevirmen ve editor Marianne Moore'un dogum yildonumu ( 15 Kasim 1887 )





Ben de pek hoslanmiyorum siirden: cok daha onemli seyler
olmali butun bu ziriltidan ote.
Ne var ki, insan katiksiz bir nefretle okuyunca siiri, gene de
gercegin bir yeri oldugunu goruyor onda.
Kavrayabilen eller, acabilen
gozler, gerekirse diken diken
olabilen saclar, oyle satafatli yorumlara acik
olduklari icin degil, yararli olduklari icin
onemlidirler. Anlasilmayacak kadar uzaklasirlarsa asillarindan.
ayni sey hepimiz icin de soylenebilir, anlamadigimiz
seye hayranlik duyamayiz, denir: bas asagi bir
tavana tutunan ya da yiyecek arayan yarasa,

ileri dogru iten filler, basibos dolasan bir at,
bir agacin altinda
yorulmadan duran kurt, sinekten huylanan bir at gibi
derisi segiren oturakli elestirmen,
beysbol meraklisi, istatistikci uzman -
ne de onlari apayri seyler deyip
'is yazismalarina ve okul kitaplarina' karsi cikmak
gecerli bir davranis olur; hepsi onemlidir
bu olgularin. Gene de bir ayrim yapmali insan:
sozde-sairler onem verdiler diye siir olamaz her sey,
aramizdaki sairler her turlu gozu pekligi
ve sacmaligi asip 'hayal gucunun
harf sektirmeyen titiz bekcileri olmayi ustlenerek

"iclerinde gercek kurbagalar olan dussel bahceleri"
denetimimize sununcaya dek kavusamayiz siire.
Bu arada, bir yandan siirin ham maddesinin tumuyle
ham olmasi, ote yandan da sahici olmasini
istiyorsaniz, o zaman ilgi duyuyorsunuzdur siire.



Gemi enkazinin yakininda
Kopmus ve parcalanmis
Bir diregin altinda,
Buldu topal coban
Yere batmis
Lacivert tastan
Denizin copcusu
Bir martiyi.
Yayilmis kanatlariyla
Bukmustu mercan ayaklarini,
Haylidir olmus adamlari
Selamlamak icin acmisti gagasini.



Under a splintered mast,
torn from ship and cast
near her hull,
a stumbling shepherd found
embedded in the ground,
a sea-gull
of lapis lazuli,
a scarab of the sea,
with wings spread
curling its coral feet,
parting its beak to greet
men long dead.



“ Siir, gercek kurbagalarla hayali bahceler yaratma sanatidir. / La poesia è l'arte di creare giardini immaginari con rospi reali. ”

[Terraluna]

' Amerikan Modernizminin Annesi ' Amerikali ressam Georgia O'Keeffe’nin dogum yildonumu ( 15 Kasim 1887 )





“Hayatimin her aninda resmen dehset icindeyim ve asla bunun yapmak istedigim tek bir seye engel olmasina izin vermedim. / Sono stata terrorizzata ogni momento della mia vita, ma non ho mai lasciato che questo mi impedisse di fare anche una sola cosa di quelle che volevo fare.”


Landscape, 1930




Cow's Skull with Calico Roses, 1931

[Terraluna]

1905 yilinda Nobel Edebiyat Odulunu kazanan Polonyali yazar Henryk Sienkiewicz'in olum yildonumu (15 Kasim 1916)



" Bilirsin ki ask kurttan da beterdir, insan kurdu oldurebilir ama aski oldurmek onun gucunu asar. / But knowest thou that love is worse than a wolf, for a man may kill a wolf, but to kill love is beyond him. " Zafer Meydani



" 1647 yili boyunca oyle garip seyler oldu ki, en iyimserler bile ulkenin uzerine buyuk felaketlerin cokecegine inandilar.Bir cekirge surusunun Yaban Topraklar uzerine indigi ve Tatar isgalcilerin ne bugday ne de ot bulamayacaklari kadar yagmaladigi yazilidir gunluklerde. Yine gunluklerde bir gunes tutulmasinin yazi bir an kararttigi, bir goktasinin da gokyuzunu atese verdigi okunur.Ayni doneme dogru Varsova'da kent sakinlerinin coguu havada dalgalanan kanli haclar ve tabutlar gorduler. Gunah cikardilar, oruc tuttular ve kesenin agzini yoksullara actilar. Dunyayi yok edebilecek bir vebanin ortaya cikmakta gecikmeyecegini dusunuyordu cogunluk.Bu alisilmadik yazin ardindan oyle tatli bir kis geldi ki, herkes korktu. Irmaklarin guney bolgelerinde, basibos kalmis buz parcalari sallana sallana, denize dogru iniyorlardi; sonra kar erimeye basladi, ardindan da yagmurla sel geldi, ve butun bozkir genis bir batakliga dondu. Kisin sonu gelmeden, cayirlarin yeserdigi, arilarin calismaya basladigi, kapali kalan hayvanlarin hareketlendigi goruldu. Doganin duzeni allak bullak olmustu.Boylece, bu olaylarin daha iyi izlenebildigi Ukrayna dolaylarinda oturanlar, gozleri Yaban Topraklara donuk, korku icinde yasamaya basladilar. Tehlikenin burada geleceginden kimse kusku duymuyordu.Yalnizca buradan gelebilirdi. " Ates ve Kilic



" The year 1647 was that wonderful year in which manifold signs in the heavens and on the earth announced misfortunes of some kind and unusual events. Contemporary chroniclers relate that beginning with spring-time myriads of locusts swarmed from the Wilderness, destroying the grain and the grass; this was a forerunner of Tartar raids. In the summer there was a great eclipse of the sun, and soon after a comet appeared in the sky. In Warsaw a tomb was seen over the city, and a fiery cross in the clouds; fasts were held and alms given, for some men declared that a plague would come on the land and destroy the people. Finally, so mild a winter set in, that the oldest inhabitants could not remember the like of it. In the southern provinces ice did not confine the rivers, which, swollen by the daily melting of snows, left their courses and flooded the banks. Rainfalls were frequent. The steppe was drenched, and became an immense slough. The sun was so warm in the south that, wonder of wonders! in Bratslav and the Wilderness a green fleece covered the steppes and plains in the middle of December. The swarms in the beehives began to buzz and bustle; cattle were bellowing in the fields. Since such an order of things appeared altogether unnatural, all men in Russia who were waiting or looking for unusual events turned their excited minds and eyes especially to the Wilderness, from which rather than anywhere else danger might show itself. "

[Terraluna]

Sosyolojinin kurucularindan sayilan Fransiz sosyolog David Émile Durkheim'in dogum yildonumu ( 15 Kasim 1917 )



“ Fakat bosanmanin verdigi bu sonuc erkege ozgudur. Kadini etkilemez. Cunku kadinin cinsel gereksinimleri o kadar zihinsel nitelikte degildir, cunku kadinin zihinsel yasami genel olarak daha az gelismistir. Onun cinsel istekleri organizmasinin istekleriyle dogrudan baglantilidir; organizmanin isteklerinin onunde gitmekten cok onlari izler; bu nedenle de onlarda etkili bir fren bulur. Kadin erkege göre daha icgudusel bir varlik oldugundan dinginlik ve baris bulmak icin icgudulerini izlemesi yeter. Yani evlenme kadar SIKI, hele tek esli evlenme kadar SIKI bir duzenleme ona gerekli degildir. ’' Intihar



" Mais cette conséquence du divorce est spéciale à l'homme ; elle n'atteint pas l'épouse. En effet, les besoins sexuels de la femme ont un caractère moins mental, parce que d'une manière générale sa vie mentale est moins développée. Ils sont plus immédiatement en rapport avec les exigences de l'organisme, les suivent plus qu'ils ne les devancent et y trouvent par conséquent un frein efficace. Parce que la femme est un être plus instinctif que l'homme, pour trouver le calme et la paix, elle n'a qu'à suivre ses instincts. Une réglementation sociale aussi étroite que celle du mariage et, surtout, du mariage monogame ne lui est donc pas nécessair. "



" Hayat birdir ve dolayisiyla onun dayandigi bir butun olarak canli ozdektir. Hayat parcalarda degil, butunun icindedir. Beslenen, ureyen, tek kelimeyle yasayan sey hucredeki cansiz parcaciklar degildir; hucrenin kendisidir yasayan ve yalnizca odur. Hayat hakkinda soylediklerimiz butun muhtemel sentezler icin de soylenebilir. " Sosyolojik Yontemin Kurallari



" La vie ne saurait se décomposer ainsi ; elle est dans le tout, non dans les parties. Ce ne sont pas les particules non-vivantes de la cellule qui se nourrissent, se reproduisent, en un mot, qui vivent ; c’est la cellule elle-même et elle seule. Et ce que nous disons de la vie pourrait se répéter de toutes les synthèses possibles. "

[Terraluna]

Italyan yazar ve sair Gesualdo Bufalino’nun dogum yildonumu ( 15 Kasim 1920 )



“ Ah ne huzunlu gunlerdi onlar, yasamimin en mutlu gunleri ”



“ Oh sì, furono giorni infelici, i più felici della mia vita. ”



Italya’da okuma yazma bilmeyen bir kadin, Almanya’da gocmen olarak calisan kocasiyla ‘70’li yillarda cizerek mektuplar yazmis. Bu mektuplardan biri yazar Gesualdo Bufalino'nun eline gecmis ve o da kelimelere dokmus.


“ Sevgili askim,

Kalbim uzakta oldugun dusuncesiyle izdirap icinde, uc cocugumuzla birlikte kollarimi sana uzatiyorum. Hepimiz, ben ve iki buyuk cocugumuz iyiyiz, kucuk olan ciddi olmasa da biraz rahatsiz. Daha once gonderdigim mektuba bir cevap gelmedi, bunun icin uzgunum. Annen, bir rahatsizliktan oturu hastanede ve onu ziyaret ediyorum. Elim bos ya da yalniz gitmiyorum merak etme, laf olmasin diye ortanca oglumuz benimle beraber geliyor ve buyuk olan kucuge bakiyor.Kucuk tarlamiz ekilip bicildi. Iki tane ' gunluk isciye ' 150.000 Liret odedim. Kasabada secimler yapildi ve mahallelinin tavsiyesiyle Hristiyan Demokrat Parti’ye oy verdim. Orak ve Cekicciler icinse hezimet, sanki bir tabutta olmuscesine buyuktu.

Ama kim kazanirsa kazansin, hep ayni. Biz fakir insanlar icin birsey degismiyor. Dun kazdik, yarin da kazacagiz. Bu sene zeytin agaclari cok zeytin verdi. Agaca vurmasi icin tuttugum bir, yerden zeytinleri toplamasi icin tuttugum iki adam bana 27.000 Liret’e maloldu. 12.000 Liret de zeytin baskisi icin kullandim. Bir buyuk, bir de kucuk bir kup dolacak kadar yag elde ettik. Litresini 1300 Liret’ten satabilirim.

Uzaktaki askim, kalbim seni dusunuyor. Ozellikle Noel yaklastikca, kalp kalbe burda olmani isterdim. Ben de cocuklar da seni kucakliyoruz. Hosca kal sevgili askim, kalbim senin, sana sadigim ve yuzuklerimizin birlikteligi gibi seninle. ”



“ Amore mio caro,

Il mio cuore è trafitto dal tuo pensiero lontano, e ti tendo le braccia insieme ai tre figli. Tutti in buona salute, io e i due grandicelli, indisposto, ma non gravemente, il piccino. La precedente lettera che t’ho spedito non ha ricevuto risposta e ne soffro. Tua madre, colpita da un male, si trova in ospedale, dove mi reco a trovarla. Non temere che ci vada a mani vuote; né sola, dando esca a malelingue: m’accompagna il figlio mezzano, mentre il maggiore rimane a guardare il minore. Il nostro poderetto, ho provveduto che fosse arato e seminato. Ai due ' giornalieri ' ho dato 150.000 lire. Si son fatte le elezioni per il Comune. Ho votato Democrazia Cristiana, come il parroco m’ha suggerito. Per la Falce e Martello la sconfitta è stata grande: come fossero morti, in un cataletto.

Ma che vincano gli uni o gli altri, è tutt’una. Nulla cambia per noi poveretti: abbiamo zappato ieri, zapperemo ancora domani. Molte ulive quest’anno, dai nostri ulivi. L’uomo e i due ragazzi che ho assunto, l’uno per bacchiarle, gli altri per raccoglierle a terra, mi sono costati 27.000 lire. Altre 12.000 lire le ho spese per il frantoio. Ne ho ricavato tant’olio da riempire una giara grande e una piccola. Posso ricavarne il prezzo corrente che è di 1.300 lire al litro.

Amore lontano, il mio cuore ti pensa. Ora, soprattutto, che viene Natale e vorrei essere insieme a te, cuore a cuore. Un abbraccio, dunque, da me e dai tre figliolini. Arrivederci, amore caro, il mio cuore è tuo e ti sono fedele, unita a te come i nostri due anelli. ”