Sanat Mozaik

[Terraluna]

Denemeyi edebi bir tur olarak populerlestiren Fransiz Ronesansinin en onemli filozoflarindan Michel de Montaigne'nin dogum yil donumu (28 Subat 1533)

“Kader bizi ne iyi ne de kotu yapar; bize sadece maddeyi ve tohumu verir; ondan daha guclu olan ruhumuz bunu hosuna gittigi gibi cevirir ve uygular. Mutlu ya da mutsuz, kendi kosulunun tek nedeni ve sahibi ruhumuzdur. Disaridan gelen etkiler, tatlarini ve renklerini ic yapimizdan alir; aynen giysilerin bizi sicakliklariyla degil, kendi sicakligimizla isittiklari gibi, ortmek ve muhafaza etmek icindir onlar. Soguk bir bedeni sarip sarmalayan da ayni etkiyi elde ederdi; kar ve buz bu sekilde muhafaza edilir.

Tembel bir kisi icin calisma nasil iskence ise ayni bicimde sarap yoksunlugu bir ayyasa, azla yetinme lukse duskun kisiye, bedensel calisma narin ve aylak kisiye gore iskencedir - geri kalanlar icin de benzer seyler soylenebilir. Isler kendiliginden ne cok aci verici, ne de zordur; ama zayifligimiz ve gevsekligimiz onlari bu hale getirir. Yuce ve onemli seyleri yargilayabilmek icin ayni nitelikte olan bir ruha sahip olmak gerekir; bu olmazsa onlara kendi kusurlarimizi yukleriz. Kurek suda kavisli gibi gorunur. Onemli olan sadece nesnenin kendisi degil, onun goruldugu bicimdir.

O zaman insanlari cesitli bicimlerde olumu kucumsemeye ve aciya dayanmaya ikna eden bunca soylem arasindan neden bize uygun olanini bulmayalim? Ve de neden, baskalarinda basarili olmus bunca guzel ikna yolu arasindan herkes dogasina uyani kendisine uygulamasin? Agriyi kokunden sokecek guclu ve aci ilaci sindiremiyorsa, hic degilse agriyi hafifletecek tatli olanini alsin.” Denemeler



“Fortune does us neither good nor hurt; she only presents us the matter and the seed, which our soul, more powerful than she, turns and applies as she best pleases; the sole cause and sovereign mistress of her own happy or unhappy condition. All external accessions receive taste and colour from the internal constitution, as clothes warm us, not with their heat, but our own, which they are fit to cover and nourish; he who would shield therewith a cold body, would do the same service for the cold, for so snow and ice are preserved.

And, certes, after the same manner that study is a torment to an idle man, abstinence from wine to a drunkard, frugality to the spendthrift, and exercise to a lazy, tender-bred fellow, so it is of all the rest. The things are not so painful and difficult of themselves, but our weakness or cowardice makes them so. To judge of great, and high matters requires a suitable soul; otherwise we attribute the vice to them which is really our own. A straight oar seems crooked in the water it does not only import that we see the thing, but how and after what manner we see it.

After all this, why, amongst so many discourses that by so many arguments persuade men to despise death and to endure pain, can we not find out one that helps us? And of so many sorts of imaginations as have so prevailed upon others as to persuade them to do so, why does not every one apply some one to himself, the most suitable to his own humour? If he cannot digest a strong-working decoction to eradicate the evil, let him at least take a lenitive to ease it.”

[Terraluna]

Turk dostu Fransiz yazar, sair ve politikaci Alphonse de Lamartine'in olum yildonumu (28 Subat 1869)

“Les Turcs! Mais comme race d'hommes, comme nation, ils sont encore, à mon avis , les premiers et les plus dignes parmi les peuplades de leur vaste empire; leur caractère est le plus noble et le plus grand , leur courage est intact; leurs vertus religieuses, civiles et domestiques, sont faites pour inspirer à tout esprit impartial l'estime et l'admiration.”



“Stimo ed amo i Turchi, ed un tal sentimento è di tutti coloro che hanno avuto occasione di vivere fra quel popolo generoso ed ospitaliero. Ma se la verità, la gratitudine mi impongono l'obbligo di rendere giustizia a questa razza d'uomini come individui, come umana famiglia, mi impone altresì l'umanità di altamente dichiarare che come governo, come amministrazione soprattutto.”





Ebedi gecesinde bu donussuz seferin
Hep baska sahillere dogru suruklenen biz
Zaman adli denizde bir gun bir lahza icin
Demirleyemez miyiz?

Ey gol, henuz aradan bir sene gecti ancak,
Seyrine doymadigi o canim su yaninda
Bir gun onu ustunde gordugun su tasa bak,
Oturdum tek basima

Altinda bu kayanin yine boyle inlerdin;
Yine boyle carpardi dalgalarin bu yara,
Ve boyle serpilirdi ruzgarlarla kopuklerin
O guzel ayaklara.

Alphonse De Lamartine, Gol / The Lake

[Terraluna]

Ispanyol ressam Jose Gutierrez Solana’nin dogum yildonumu (28 Subat 1886)

I gabinetti (The Cabinets, 1910)




Il Parrucchiere (The Hairdresser, 1918)

[Terraluna]

Amerikali film yonetmeni, muzikal filmlerin onemli isimlerinden ve aktris Liza Minnelli'nin babasi Vincente Minnelli'nin dogum yildonumu (28 Subat 1903)

[Terraluna]

Edebi Gercekcilik ile Edebi Modernizm arasinda gecis figuru olarak kabul edilen Amerikali yazar Henry James’in olum yildonumu (28 Subat 1916)

“Yagmurlu bir aksamuzeri, bu genc hanim elinde bir kitapla tek basina oturuyordu. Elinde bir kitap oldugunu soylemek, yalnizliginin onu zorlamadigini soylemek anlamina geliyor; cunku onun bilgi askinin bereketlendirici bir niteligi vardi ve hayal gucu kuvvetliydi.” Bir Hanimefendinin Portresi



“One wet afternoon, some four months earlier than the occurrence lately narrated, this young lady had been seated alone with a book. To say that she had a book is to say that her solitude did not press upon her; for her love of knowledge had a fertilising quality and her imagination was strong.”


“Isabel mevsimin uygunsuzluklarina olabildigince az ilgi gosteriyordu; gozlerini kitabindan ayirmiyor ve zihnini toplamaya calisiyordu. Son zamanlarda, zihninin bir hayli serseri oldugu aklina gelmisti ve onu asker adimlarina alistirmak icin ve emir verildiginde ilerlemeyi, durmayi, geri cekilmeyi, daha da karmasik manevralar yapmayi ogretmek icin cok yaraticilik gostermisti.” Bir Hanimefendinin Portresi



“Isabel, however, gave as little heed as possible to cosmic treacheries; she kept her eyes on her book and tried to fix her mind. It had lately occurred to her that her mind was a good deal of a vagabond, and she had spent much ingenuity in training it to a military step and teaching it to advance, to halt, to retreat, to perform even more complicated manoeuvres, at the word of command.”

[Terraluna]

Irlanda asilli Amerikali sair John Montague’nun dogum yildonumu (28 Subat 1929)

Cildi puruzsuzdur
seftali ya da elma cicegi gibi
ya da bir yilan derisi gibi
Yilanin disleri parlar ilkin,
ve sonra parildar meyve
sicacik avucunun icinde
her zamanki gibi parildar elma
kutsal agacta.
Adem tadina bakar
cok yavasca,
ve elma iner
kursagimizdan sonsuza kadar.



Her skin is smooth
as peach or appleblossom
or a snakeskin.
The snake’s fangs gleam,
the fruit glistens
as warmly in her palm
as ever it shone
on the holy tree.
He savours it
so slowly
it sticks in
our throat forever.

[Terraluna]

Benetton, Esprit, Valentino, Chanel gibi sirketlerin kiskirtici reklam kampanyalariyla taninan Italyan fotograf sanatcisi Oliviero Toscani’nin dogum gunu (28 Subat 1942)

[Terraluna]

28 Subat 1951’de duzenlenen 8.Golden Globe Odul toreninde, Billy Wilder’in yonettigi Sunset Bulvari (Sunset Blvd. 1950) Drama Dalinda En Iyi Sinema Filmi; Gloria Swanson, yine ayni film ile Drama Dalinda En Iyi Aktris; José Ferrer, Cyrano de Bergerac (1950) filmi ile Drama Dalinda En Iyi Aktor odunlu kazandi.