MERT BAARAN UYARMI...
"VATANDAIN BLMED BR KONU VAR"
CNN Trk yaynnda altn ile ilgili deerlendirmelerini aktaran Tasarruf ve Yatrm Danman Mert Baaran u ifadeleri kulland:
"lk nce altnda neler olduunu bir anlamak lazm. Altnda bu son bir ylda neredeyse dolar baz yzde 50 hatta bir dnem yzde 60'a yakn bir getiri oldu. Bu dolar baz inanlmaz bir rakam. Son 2 ylda yzde 150'ye yakn yani 1700 dolarlardan ite 4200'lere kadar neredeyse yzde 150 - 160 bir art oldu. Bunlar yani ok ok byk rakamlar. Biz imdi Trk insan olarak tabii ok nemsemiyoruz bu rakamlar, biz TL ile bakyoruz ama dolar baz baktnzda bu rakamlar enteresan.
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 4
Bir eyi anlatmak lazm. Vatandan bilmedii bir konu var. Trk halknn bilmedii, dnyada herkesin aslnda bildii bir konu var ki altn her zaman kazandrmamtr. Trk halk her zaman altn kazandrr, altn her zaman artar diye bir yanlsama ierisinde. Bunun nedeni tabii Trk halknn biraz olaylara Trk TL olarak bakmasndan yani benim babam rneinden vereyim. Babam araba alrd 30.000 liraya, 3 yl sonra 40.000 liraya satard. Bak nasl para kazandm derdi. Aslnda para kazanamazd. Ya da telefon alp 15.000 liraya ite 3 yl sonra 16.000 liraya sattmzda para kazandk diye dnenler var. Bunlar tabii para kazanmas deil. Para kazanmak dolar bazndadr.
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 5
imdi baktnzda da o yzden ok ok nemli. zellikle bilmeyenler iin. Bakn 1977 ile 78'den 80'e kadar altn ok ciddi bir ralli yapt. O rallinin nedeni... Petrol krizi vard. O zaman bu krizde altn dolar baz 6 kat artmt. 150 dolardan 800 ksr dolarlara kadar kt. Daha sonra bakn buras ok trajikomik ve ok ilgin. Daha sonra oradan yle bir dt ki yaklak 20 yl boyunca altn yzde 60'a yakn dt dolar baz ve 200 ksr dolarlara kadar geldi. 270 - 300'lere ve orada 20 yl yatt. Biz ama Trk halk olarak bu dnemi hibir ekilde altn kaybettirdi diye yaamadk. Ama aslnda altn kaybettirdi. Niye yaamadk derseniz bir de dolar her zaman artt iin vatanda demin size ilk bata programn banda anlattm gibi para kazandm diye dnd ama aslnda orada ciddi bir kayp oldu. Sonra bakn yine buras ok enteresan. Daha sonra tekrar bir art oldu. Bu 2009 Lehman Brothers kriziyle beraber vesaire 2011'e kadar altn yine 6 kata yakn artt. Bu sefer de 1900 dolara geldi. Ondan sonra orada hatta o gnleri ben 2011 ylyd yle anlataym size. Kuyumcularn nnde kuyruk oluyordu. Byle inanlmaz kuyumcular i yapyordu ve altn bulamyorlard.
O gnlerde inanlmaz ekilde talep olutu. Herkes altn konutu. Sonra ne oldu? Sonra yine byk bir k oldu. Yine yaklak altn yzde 40-45'e yakn dolar baz byk bir kayp yaatt. Orada da 1050 dolarlara kadar geldi. Yine bizim Trk halk orada ok fazla bunu yaamad. Niye? O zaman da dolar artt iin Trk liras olarak baknca gram olarak artt.
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 6
Ama aslna bakarsanz bir kez 1.6 yapt. Sonra %50'ye yakn dt. Sonra bir daha 1.6 yapt. Sonra bir daha %50'ye yakn dt. Sonra ok enteresan bir ekilde yaklak 11 - 12 yl boyunca altn kprdamadan durdu. 2012'ye kadar yani bakn 2011'deki altn alan kiinin zararn dolar baz karmas 2022'ye kadar srd. 11 yl boyunca inanlmaz para kaybetmi oldu. Sonra bir anda sert bir art yapt ve tekrardan u an yaklak 1.000 dolardan 4200'leri grd iin 4 kata yakn bir prim yapm durumda dolar baz. Dolaysyla bakarsanz burada ok enteresan bir rnt diyoruz biz buna ekonomide. Bir kalp gryorsunuz. Yani ok sert kt bir dnem oluyor bu bazen 2-3 yl ve krizlerde kyor, bazen petrol krizi, bazen savalar, bazen baka durumlar. Sonra ok ciddi dler oluyor. Sonra ok ciddi klar oluyor. u an ok ciddi bir k yapt. Daha nceki k 6 katt. u an 4 kata yakn bu kn yapt. Bundan sonra o 6 kat hedefini daha nceki yapt yere gelir mi bilemeyiz. Soru iareti ama u bir gerek ki bu klar ok hzldr ve ok risklidir ve ok tehlikelidir. Kimler iin? Burada ok nemli bir uyar yapacam. Aye teyzeler ya da Mahmut amcalar iin ok nemli olmayabilir. nk onlar altn alyorlar, keye koyuyorlar. Ama Trkiye'de kaldral ilem yapan veya byle al-sat yapan veyahut da ksa vadeli bakan hatta ok zlerek sylyorum krediyle son dnemde alm yapan insanlar gryoruz. Bunlar iin bu yzde 5 dler, yzde 4 dler, yzde 8 dler hayati derecede nemli. Allah korusun ok ok byk paralar kaybedilebiliyor. nk olmayan parayla yapyorlar baz insanlar bu frsattan dolay. Bu ok riskidir. Dolaysyla byle %8'lik %5'lik dler bile ok ciddi kayplar oluturabiliyor. Dolaysyla altnda biraz tedbirli olmak, biraz nmz grmek lazm. Biraz dikkat zaman. Herkesin bu kadar ok konutuu dnemler daha nce iki kez olmu. Onlarn sonunda byk dler olmu"
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 7
ALTINDA D DEVAM EDECEK M, YKSEL OLUR MU?
"Altn belirleyen Trump ve dnyadaki bu sava lobisinin davranlardr. Dolaysyla bana bunu sorduklarnda yolda grenlere programda da bunu yine kibar syleyebilirim. Bana diyorum Trump'n son gelecek 3 ayda ne yapacan imdiden syleyin, Trkiye'de de Merkez Bankas faiz kararlarn syleyeyin, ben size ksratna kadar bunun ka lira olacan sylerim. Ama biz bunlar bilmeden bunlar sylememiz gerekten hani vatanda gereki olmayan bilgi vermek olur. Yanltc olur. Dolaysyla onu veremem.
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 8
Ama u bir gerek yine diyorum ok hzl gittii iin bir sakinleme dnemi yaamas ok salkl. Biz buna dzeltme diyoruz. Sistemin byle dzelmesi ok nemlidir. nk bu kadar ok gibi gittii yani tarihsel bir olay. Burada Gazze'deki sava olaylar etkiledi. Ukrayna sava etkiledi. Ondan sonra Amerika'daki finansal durumdaki belli skntlar etkiledi. te Ortadou'daki baka olaylar yani ok fazla parametre st ste geldi ve bundan dolay ok ciddi ekilde artk gvenemiyor insanlar. Yani Amerika'y ynetenlere bakyorlar. Dnyadaki dier lkelere bakyorlar. te Netanyahu'nun yaptklarna bakyorlar. 3. Dnya Sava konumalarna bakyorlar. Olur olmaz biz bunlar bilemeyiz. Ama bundan dolay insanlar korkuyor. Gvenli limana gemeye alyor. Parasal sistemde bir k olabilir, ite bu dolarn ar ekilde dier para birimlerine kar deer kaybetmesi, dolar acayip ekilde dolar endeksi diye bir endeks var. nanlmaz ekilde son dnemde bir yla yakn zamandr dier para birimlerine kar para deer kaybetti. Tm bunlarn nda altnda bir ciddi bir yneli oldu. Eer Trump bir anda karar verir de her yerde barlar oluursa, bir anda her yerde uzlama oluursa bir anda piyasalarda altnda geri ekilme de olabilir. Yarn Trump unu derse, "Ben tarifeyi %150 deil %250'ye karyorum. O zaman bu dediklerimizi tekrar revize etmek zorunda da kalabiliriz. Dolaysyla bugnden yarna bunlar Mert Baaran olarak ben bilemeyeceim iin biz ekonomi biliminde una bakyoruz. Bu piyasada yarn Trump ne konuacak? Netanyahu ne yapacak? Hamas Gazze olay ne olacak? Bunlarn hepsine bakmak lazm. Sonu bu olaylar geverse, sakinlerse altnda bir geveme olma olasl ok yksek. Olaylar tekrardan Trump bir eyler yaparsa bir anda yukar gitme olasl da var.
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 9
Bir iki hafta grelim. Eer bir ey alma ihtiyacnz yoksa yani benim annem gibi altna alyorsanz tutmaya devam edebilirsiniz. Bakn tane yatrmc var. nk bir byle ocuu iin gelecek iin alan var. O her zaman altn alp tutabilir. Orada sknt yok. Aye teyzeler, annelerimiz, babalarmz falan bir ksm var. Onlar yle faiz hassasiyetim var, bir ay, 2 ay sonra bir yere para yatracam. O paray altna koyaym diyenler oluyor. Onlar iin riskli bir dnem nk ok hzl gitmi. yle bir ey olacak. Yzde 5 bir d olduunda kuyumcudan da aldnz veya pariteden dolay da %2 - 3 zararnz olacak. Sizin bir anda ksa vade iin %8 - %10 zararlarnz olabilir. Ksa vade iin altn biraz riskli. Uzun vade iin sknt yok. Bu ikisinin arasndaki fark iyi ayrt etmemiz lazm"
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 10
"KISA VADEL D BELK BR SRE DAHA DEVAM EDEBLR"
Altn ve Para Piyasalar Uzman irin Sar ise u deerlendirmeleri yapt:
"Ons altnda %6'nn zerinde yine gram altnda %5'e yakn dlerinin olduunu grdk. Altn tabii ki uzun sredir ykseliyor Biliyorsunuz. bu yl neredeyse her gn altn konutuk. O yzden biraz tabii artk speklatif bir ara haline de geldi. Ykselilerde hem merkez bankalar hem kurumsal yatrmclar hem de bireysel yatrmclarn aldn gryoruz. Bunu hala dzeltme olarak dnyoruz. nk altn ykselten nedenlere baktmz zaman merkez bankalar almlarna devam ediyor. Bir noktada, enflasyon Amerika'da ykselmeye devam ediyor. Ticaret savalarnn ne yne evrileceini bilmiyoruz. in'le Amerika ha konumaya balad, ha buluacaklar derken daha hala orada bir belirsizlik var. nmzdeki hafta in'le Amerika grecek mi? i ile burada Trump'n grp grmeyeceini bilmiyoruz. Oradaki haber ak bile bu dalgalanmaya neden oluyor diyebiliriz. Bir noktada Ortadou'da, Rusya, Ukrayna'da sava devam ediyor. Sava bal da altn fiyatlamaya devam etti. Yani altnn ykselmesini salayan balklarda bir deiiklik yok u an itibaryla. Neden dt? 4381 dolar seviyesiyle tarih tarihi zirve grmtk. Ons altnda gram altnda 6.250 TL yaklamt. Hkmet alabilir ve tabii salkl veri akna da ulaabiliriz beklentisiyle beraber yatrmc bunu bir bahane grd ve fonlardan da bir k grdk. Getiimiz hafta 30 trilyon dolara ulaan dnyadaki tarihteki tek varlk altn olmutu. Dnk satlarla beraber deerlendirdiimizde neredeyse 1 trilyon dolarlk bir sat gereklemi. Bunun etkisiyle tabii ons altnda neredeyse btn volatiliteyi saydmzda 600 dolarlk hareket oldu. Bu tarihte gereklemeyen bir hareket. Yani altndaki bu fiyat hareketi de tarihi zamanlardan geiyor. O yzden altn yatrmcsna hep diyorduk ya evet portfyleri eitlendirmek iin portfyn deerini korumak iin altn nemli bir yatrm arac diyorduk. Belki %10, %15 belki de %20 portfyn %20'lik ksm altn olarak tasarruf edilebilir diyorduk. imdi bunu syleyebilir miyiz? Biraz cesaret ister ama yine de orta ve uzun vadede ykseli beklentimizi koruyoruz. Ksa vadeli d belki bir miktar daha bir sre daha devam edebilir.
Altn iin Tren son duraa yaklayor k! Vatandan bilmedii bir konu var 11
YIL SONU N BEKLENT NE?
Bizim vatandamzn anlayabilecei dilden konumamz gerekiyorsa altn ykseliine devam edecek. Bunlar hatta bir noktada da alm frsat olarak da deerlendirilebilir. O yzden ksa vadeli byle dler grebiliriz.
Sadece sert gerekleiyor. nk artk herkesin ilgisini eken bir enstrman altn. O yzden yln sonuna doru ykseliler hatta 2026 marta doru ykselilerin devam ettiini grebiliriz ons altnda. Ama artk tren son duraa yaklayor. Yani o trene son binen olmamak asndan altn almlar biraz daha tehlikeli blgeye yaklaabilir. Yani zellikle artk 5000 dolara yaklatnda biraz daha temkinli olmakta fayda var ons altnda. Ama biz sava konutuumuz srece, ticaret savalarn konutuumuz srece muhtemelen altn pozitif fiyatlamaya devam edecek"


Alnt yaparak yantla

Yer mleri