TÜRKÝYE'NÝN EN DEÐERLÝ MARKALARINA BAKIÞ 2021-2023 ÇALIÞMASI
Uluslararasý marka deðerlendirme kuruluþu Brand Finance DÜNYA'nýn en deðerli 500 markasýný bir ay önce Mayýs'ta yayýnlamýþtý. 3 yýldýr Amazon-Apple liderliði deðiþtiriyorlarken (bu yýl ikisinin de marka deðeri 300 milyar dolar ) ama Google 2021'e göre % 47 artýþla üçüncülüðe gayet iyi oturdu. Muhtemelen birkaç yýla geçebilir onlarý.
Son durumda; Amazon'un 1.3 trilyonluk piyasa deðerinin % 23'ü, Google'ýn ise 1.6 trilyonluk piyasa deðerinin % 18'i, Apple'ýn 2.9 trilyonluk piyasa deðerinin % 10'u marka deðerinden oluþmaktadýr.
500 þirketin toplam marka deðerinin % 50'si ABD'den iken % 18'i Çin % 6'sý Almanya'dan oluþmuþ. Tabi bir Türk markasý bu listede yok. Çünkü listenin en altýnda yer alan markanýn deðeri 4.7 milyar dolar. Bizimkilerin maksimum deðeri oraya ulaþmýyor. (En kýymetli markamýz 2 milyar dolardýr.)
Brand Finance, 2023 yýlýna iliþkin "TÜRKÝYE'nin En Deðerli Markalarý-Turkey 100" çalýþmasýný 14 Haziran'da tamamladý. Ben de son 3 yýlda gidiþatý incelediðim çalýþmayý buradan paylaþýyorum.
Baþlayalým:
*En büyük markalarýmýzýn aðýrlýklý halka açýk olduðuna dikkat çekerim. Dýþardan Ziraat Bank ve LCW'de listede zirveyi zorlayabiliyor.
*Ýlk 100 markamýzýn toplam marka deðeri 15 yýl boyunca 20 ile 30 milyar dolar arasýnda gidip geliyordu. Buna sebep olarak Brand Finance, iç pazar ýsrarý ve küresel markalaþma isteksizliðini gösteriyordu. 2020'de 25 milyar dolar iken 2023'de 15.6 milyar dolara inmiþtir. Son 3 yýlda % 37, 2 yýldaki düþüþ % 27 olmuþtur. Buna sebep olarak TL'nin deðer kaybýna karþýn global iþ yapamayanlarýn zorlanmasýný gösterebiliriz.
*Þirket bazýnda bakarsak; THY pandemi sonrasýndaki 2 yýlda % 24 marka deðerini artýrmayý baþarmýþtýr. Ayný sürede beyaz eþyacýlarýmýzdan VESTL'de % 31 artýþ, ARCLK'de % 6 azalýþla genel gidiþattan pozitif ayrýþmýþtýr. Telekom sektöründen TTKOM % 68, TCELL % 50 marka deðeri kaybý ile dikkat çekerken bankalarýmýzýn da marka deðerlerinde erozyon % 36 ile % 47 arasýnda olmuþtur.
*2021 Haziran ayýnda liste açýklandýðýnda ilk 11'deki þirketlerimizin piyasa deðeri 37 milyar dolar iken marka deðerleri 11.3 milyar dolardý yani % 31'i marka deðerinden oluþmaktaydý. Bugün itibariyle baktýðýmýzda bu 11 þirketin piyasa deðeri 53.5 milyar dolarken marka deðerleri 8.8 milyar dolardýr. Yani piyasa deðerlerinin sadece % 16'sý marka deðerindendir. Marka dýþý deðerler bu nedenle artmýþtýr. Öyle ki VESTL'in 0.93 milyar dolar marka deðeri varken piyasa deðeri 0.68 milyar dolardýr. FROTO ve TTKOM marka deðerinin piyasa deðerine oraný en düþük iki þirkettir.
*THY, 2021 ortasýnda 2.3 milyar dolar piyasa deðerinde iken marka deðerinin 1.61 milyar dolar olduðu açýklanmýþtý. Aradan geçen 2 yýl sonunda 2023 ortasýnda marka deðeri 2 milyar dolara ulaþmýþ ama piyasa deðeri 10.7 milyar dolara yükselmiþtir. Buna göre marka deðerini % 24 marka dýþý deðerini % 1125 artýrmýþtýr. Bankalar ise marka deðerleri düþerken piyasa deðerlerini artýrdýklarýndan marka dýþý deðerlerini artýran diðer grup olmuþtur.
Faydalý olmasý dileðiyle, Yunus KAYA
![]()
Kadir bey, viop ta dolar kontratýndan yaptýðýnýz karýn stopaj kesilirken bir baþka türevde ki zararla kapattýðýnýz pozisyondan stopaj iadesi oluyor mu?
Cevap: 3 er aylýk dönemler halinde iadesi yapýlýyor diye biliyorum. 3 ayý geçerse yapýlmýyor diye biliyorum. Dönemsellik ilkesi var. Yine de aracý kurumunuza bir sorun.
Yer Ýmleri