Küresel ponzi

[Achiles]

Topiğin girizgahında yazdığım alt başlıkların içini doldurmaya devam ediyorum.

Dolar almak bizi enflasyondan korur mu? Korumaz, yukarıda örneğini de verdim, 1986 yılındaki 1000 doların bugünkü reel değeri 2565 dolar. Peki kısmen korur mu? Şimdiye kadar ifade ederken bu şekilde ifade ediyordum/-duk, biraz daha rötuşlamalı sanki, biraz korur demek lazım.

USDTRY verisini, -ki TL değer, TÜFE endeksine bölersek ne olur, yani nasıl ki bileşik faizin uzun yıllarda dehşetli bir büyüme kapasitesi var, enflasyonun da ha keza bileşiğe vurduğunuzda o şekilde eritme kapasitesi var.

Formül bileşik faizde; Ana Para x (1+f) üzeri n ise, (n vade, yıllıksa yıl, aylıksa ay, f de o periyodun net faizi), bileşik enflasyonda da, Ana Para / (1+e) üzeri n

Diyelim ki teorik olarak, faiz=enflasyon olursa Ana Paranız hep aynı kalır, erimez de, artmaz da(reel değeri isterse 100 yıl geçsin, yani üzeri 100 olsun n)

Bu temel bilgiyi verdim çünkü, gerçekten bunu algılayamayan çok kişi var.

USDTRY yi TÜFE endeksine,-ki ben burada bundan sonra TR CPI diyeceğim (TR Consumer Price İndex) bölerek reel durumunu resmettim, ve US10Y ile DXY tarihi datasıyla karşılaştırdım.

Bence sonuçlar ilginç. Ama dediğim gibi bu grafikleri ben kendim elle tek tek elde ettim, birinin beni işlemin doğruluğu, (yaklaşımın değil) konusunda teyid etmesi gerekiyor.

Uzatmadan grafiği vereyim, yorumunu sonraya saklayalım. Kısaca 2008 e kadar reel değeri hep düşmüş, ama 2008 den sonra ne olduysa reel olarak (enflasyon karşısında) değeri artıyor.

[Achiles]

Tamamen bu grafik ve grafikteki elde edilen ve zaten mevcut olan verileri birer değişken kabul ederek aralarındaki fonksiyonu anlama çalışırsak,

Öncelikle evet, USDTRY 1960 yıllardan 2008 kadar TRCPI bazında çok büyük reel kayıp yaşamış, tabi doların faizi yok burada, düşük bile olsa, o da bileşik etki edeceğinden bu reel kaybın büyük ölçüde azalacağı bu kadar derin olmayacağı sonucu hesaplanmadan bile söylenebilir. Tam hesap için 1960 dan bu yana dolar mevduata verilen yıllık faiz verisini bulup ya endeks oluşturmak ya da bileşik faizini hesaplamak gerekiyor, ki ikisi aynı şey, bu veriyi bulmak da imkansıza yakındır herhalde.

DXY ve US10Y çok büyük oranda koroleler, ama doğrusal değil aralarındaki ilişki, nasıl bir katsayı var hesaplaması zor, muhtemelen dönem dönem değişen katsayılar elde edilir, bunun anlamı yok, koroleasyon gözle görülür ölçüde zaten,

USDTRY nin reel değeri de bunlarla korole, uzun vadede tabi, zaman zaman yarışmalar olsa da,

DXY ve US10Y beraber yukarı oransal sert hareket ettiklerinde USDTRY reel değeri de sert hareket etmiş, çok daha yüksek oranlarda hareket etmeleri krizlere denk gelmiş, krizin sebebi veya sonucu durumundalar,

Dünyada yaşanan krizlere uymamız söz konusu olduğu gibi,

DXY ve US10Y beraber yukarı hareket ederken, dünyada bir kriz olmadığı halde bir iç kriz sebebiyle USDTRY nin reel değerinde sert ataklar yaşanmış,

2008 kriziyle DXY nin dip yapmasıyla, USDTRY reel değeri düşüşünü sonlandırmış, eldeki verilere göre düşüş bir DZZ,

2008 krizi sonrası US10Y düşerken DXY artmaya başlamış, DXY ve US10Y ayışmış, USDTRY reel değeri ise DXY yi takip etmeye devam etmiş,

DXY ile USDTRY arasında fraktallarda çok büyük ölçüde uyum var, eş zamanlı düşüşler, çıkışlar, desenler çiziyorlar,

2016-17 de DXY yukarıya doğru 3 ncü dalga atağını yaparken, USDTRY reel değeri oransal olarak sanki kısa kalarak korole olmuş,

Ama yine bu kısa kalmaların yarattığı baskı sebebiyle, DXY düşerken 2018 de USDTRY şahlanmış, yani DXY nin 3 ncü dalgasını senkronca kayma yaparak takip etmiş, sonradan gerçekleştirmiş,

Nihayet US10Y nin de yukarı dönmesiyle, DXY ve US10Y nin yukarı etkisi yansımış ve nihayetinde son yaşadığımız atak yaşanmış,

Şayet US10Y artmaya devam ederse ki öyle görünüyor, ve DXY 106 lara doğru hareketlenirse ki öyle bekleniyor, USDTRY nin reel değerinde hala bir sert yukarı potansiyel var denebilir, tabi reel değer bu, şayet enflasyon yüksek çıkarsa düşük kalır, yani bu bir rasyo iki değişkeni var, dolar artarken aynı oranda enflasyon artarsa, reel anlamda yukarı bir atak değil yatay form görünecek grafikte,

Son olarak DXY nin 4 diye etiketlenen zigzag düzeltmesi biraz sırıtıyor, sanki zigzagın ilk A sı, öncesinde başlayan bir expanding flatın C si, gibi, bu durumda WX yapmış dibe doğru bir A çizmiş ve halen B yukarı düzeltmesini çiziyor olabiliriz, dipten kalkış itkisel anlamda çok problemli bir iç yapıda, yani tekrar dibe doğru bir C dalgası çizebiliriz. (W-X-Y Y de kendi içinde A-B-C veya üçgen şeklinde)

Bu durumda, US10Y yukarı olsa da, DXY tekrar dibe yöneleceğinden, USDTRY nin reel değeri üzerindeki baskının geçici bir süreyle kalkacağı sonucunu çıkarabiliriz.

Bu durumda DXY senaryosu çok önemli olmalı halihazırda, onun da sayımını vereceğim ilk fırsatta. Yok DXY gerçekten tuhaf bir zigzag ile 4 ü çizmişse, 106 lara doğru non stop US10Y ile aynı yönde devam edecekse, USDTRY reel değerinin tekrar bir patlama yapacağını söylemek, grafiğe ve değişkenler arası ilişkilere göre oldukça mümkün...

Yatırım tavsiyesi değildir, birden fazla alternatif var, DXY nin dipten kalkışını itkisel saymak gerçekten zorlayarak mümkün oluyor..

Saygılar.