Dev'ayna Masalları

[deva-i dert]

Bir süreliğine yoğunluğu yeni açtığım konu başlığı olan Borsa Genel altındaki Yurtdışı Hisse Senedi Borsaları'na vereceğim için bu başlıkta fazla bir paylaşım yapamayacağım gibi görünüyor. Yurtdışı borsalarda, özellikle ABD borsalarında işlem yapmayı düşünen, planlayan varsa başlığı takip edebilir. Başlık yeni açıldığı için içerik sayısı henüz fazla değil, ama zamanla zenginleşeceğini umuyorum.

[Nevser84]

Deva-i Dert hocam, OTT indikatörünü kısa periyotlarda (5 dk, 15 dk yada 60 dk) hangi değerlerde kullanıyorsunuz? Daha önceden söylediğiniz gibi hisse özelinde backtestler yaparak en uygun momentumu yakalayacak parametreleri belirlemelisiniz demiştiniz ama yinede standarta yakın bir kalıbınız var mı? Kendi çapımda yaptığım basit backtestlerde,sistemin çok fazla sinyal ürettiğinde yapılan karın çoğu komisyona gidiyor görünüyor. (2,1 ve orjinali olan 2,1.4 parametlerini uygulayarak) Bu konuda bir tavsiyeniz var mı?
Birde koşullara eklediğiniz farklı bir indicatör, gösterge, heikin ashi vs. oluyor mu?
Al-satta duygularımdan bağımsız işlem yapabileyim diye Algo işlemlere biraz merak sarmış durumdayım. Daha önceki yazılarınızdan "Sisteme karşı gelmediğiniz sürece ve disiplinli hareket edilirse basit olanın aslında karışık sistemlere göre daha kayda değer kazançlar sağlayabildiği" fikriyatına sahip oldum. Umarım yanlış anlamamışımdır Sağlıcakla kalın

[deva-i dert]

Deva-i Dert hocam, OTT indikatörünü kısa periyotlarda (5 dk, 15 dk yada 60 dk) hangi değerlerde kullanıyorsunuz? Daha önceden söylediğiniz gibi hisse özelinde backtestler yaparak en uygun momentumu yakalayacak parametreleri belirlemelisiniz demiştiniz ama yinede standarta yakın bir kalıbınız var mı? Kendi çapımda yaptığım basit backtestlerde,sistemin çok fazla sinyal ürettiğinde yapılan karın çoğu komisyona gidiyor görünüyor. (2,1 ve orjinali olan 2,1.4 parametlerini uygulayarak) Bu konuda bir tavsiyeniz var mı?
Birde koşullara eklediğiniz farklı bir indicatör, gösterge, heikin ashi vs. oluyor mu?
Al-satta duygularımdan bağımsız işlem yapabileyim diye Algo işlemlere biraz merak sarmış durumdayım. Daha önceki yazılarınızdan "Sisteme karşı gelmediğiniz sürece ve disiplinli hareket edilirse basit olanın aslında karışık sistemlere göre daha kayda değer kazançlar sağlayabildiği" fikriyatına sahip oldum. Umarım yanlış anlamamışımdır Sağlıcakla kalın

Şahsen standart bir parametre kullanmak yerine hisse bazlı ayarlamalar yapma taraftarıyım. Zira her hissenin volatilite yapısı farklı olabiliyor. Ancak son zamanlarda sürekli back testlerle uğraşmak yerine BIST'teki büyük, likit, hacimli hisselerde 5 dk'lık periyotta 24;1 parametresi kullanmayı tercih ediyorum. (Daha önce kullandığım parametreler daha küçük idi.)

Gün içinde çok volatil ve zigzaglı yapıya sahip hisselerde OTT ya da MOST bazlı algoritmalar ile randıman almanız pek mümkün değil. Kâr yerine zarar etme ihtimaliniz daha yüksek, net bir trend oluşmadığı sürece. OTT kullanımını detaylı anlattığım sayfalardan önce sistematik trading'e uygun yapısal şartların ne olması gerektiğini izah etmiştim. O şartların oluşmadığı hisselerde küçük periyotlarda verim elde edilmesi imkansıza yakın diyebilirim. Bunu manuel gözlem yoluyla bile simüle edebilirsiniz.

Bir diğer husus, dar bir alanda yataya sarmış hisselerde de OTT ya da MOST bazlı sistemler faydalı olmayacaktır. Orada grid trading botları kullanabilirsiniz. Grid trading botlarının nasıl kullanılacağını Kıvanç Bey youtube'daki videolarında güzel bir şekilde anlatıyor, referans olarak o videoları inceleyebilirsiniz.

Bunlar dışında ekstradan başka bir gösterge kullanmıyorum.

Heikin Ashi kullanacak iseniz gösterge kullanmanıza zaten pek gerek yok, hisse bazında doğru zaman dilimini seçmeniz gerekli. Ancak hiç gösterge kullanmadan sadece heikin ashi bazlı çalışan hazır bir algoritma halihazırda Matriks IQ'da yok. Ya manuel gitmeniz ya da kendi kodlamanızı kendiniz yapmanız gerekecektir.

Not 1: Parametre ayarlamaları yaparken overfitting'den kaçınmanızı tavsiye ederim.
Not 2: Komisyon maliyetlerinizi düşürmek için çalıştığınız kurumlarla pazarlık edin ya da gerekirse kurumunuzu değiştirin. Ben şahsen en fazla 10.000'de 1 civarı komisyon ödeyebileceğiniz bir aracı kurum bulmanızı tavsiye ederim.

[deva-i dert]

Rica ederim.

[deva-i dert]

Yurtdışı piyasalarda hisse senedi işlemlerine yönelik karşılıklı fikir alışverişlerinin ve tartışmaların yapılabileceğini düşündüğüm bir başlık açmıştım. Ancak yeterli katılım ve ilgi görmediğim için yazılara son verdim.

Yurt içi piyasalarda hisse özel paylaşım yapmıyorum. Zaten uzunca bir süredir de sadece 5-6 büyük tahtada algoritmik trading yapıyorum.

Yurtdışı piyasa yoğunluğumu kademe kademe artırdım. Kısa bir süre sonrasında ise tamamen yurtdışı odaklı çalışmaya devam edeceğim. Genelde ABD borsaları ağırlıklı olsa da Avrupa ve İngiltere tarafında da endeks şirketlerini takip ediyor ve dip oluşumu yapan ya da bu oluşumu henüz bitirmiş ve yükselme aşamasına geçmiş şirketleri de değerlendiriyorum.

Gerekli gördüğüm paylaşımları bu başlıkta yapmaya devam edeceğim. Yapacağım paylaşımlar endekslerle ya da hisse bazlı analizlerle ilgili olacak. İşin mevzuatı ve uygulama kısmıyla ilgili (nasıl işlem yapılır, hangi aracı kurumlar kullanılabilir, vergi mevzuatı nedir, nasıldır gibi herhangi bir konu üzerinde) paylaşım yapmayacağım. İlgilenen arkadaşlar paylaşımları takip edebilirler.

Hiç bir paylaşım bir tavsiye içermeyecek, sadece fikir alışverişi için katılım fırsatı sunacaktır. Kendi analizini yapmadığınız ya da yapamadığınız hiç bir varlıkta pozisyon açmamanızı ya da kapamamanızı şiddetle tavsiye ederim.

Herkese bol kazançlar.

[deva-i dert]

Carl Zeiss Meditec AG

Carl Zeiss Meditec AG, başta Almanya olmak üzere Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'da faaliyet gösteren bir medikal teknoloji şirketidir.

Şirket faaliyetlerini Oftalmoloji ve Mikrocerrahi olmak üzere iki segment altında yürütmektedir.

Oftalmoloji Segmenti

Oftalmoloji segmenti, kronik göz hastalıklarının teşhisi ve tedavisine yönelik ürün ve çözümler sunmaktadır. Bunlar arasında:

- Yarık lamba, refraktometre ve tonometreler,
- Retina muayenesi için optik koherens tomografi (OCT) ve fundus kameraları,
- Glokom tanısına yönelik fonksiyonel teşhis cihazları (perimetreler),
- Cerrahi oftalmoloji ürünleri kapsamında cerrahi mikroskoplar, biyometreler, fakoemülsifikasyon ve vitrektomi ekipmanları,
- Katarakt cerrahisi için göz içi lensler (intraoküler lensler),
- Lazer göz cerrahisi için sistemler ve sarf malzemeleri yer almaktadır. Bu kapsamda, lentiküler ekstraksiyon yöntemiyle görme kusurlarının minimal invaziv şekilde düzeltilmesini sağlayan VISUMAX femtosaniye lazer sistemi bulunmaktadır.
- Ayrıca, klinik verilerin saklanması, analiz edilmesi ve paylaşılması için dijital ürünler de sunulmaktadır.

Mikrocerrahi Segmenti

Mikrocerrahi segmenti, minimal invaziv cerrahi tedavilere yönelik ürün ve çözümler sağlamaktadır. Bunlar arasında:

- Cerrahi görüntüleme sistemleri,
- Ameliyat sırasında radyoterapi,
- Ameliyat sırasında patoloji çözümleri,
- Özel cerrahi aletler,
- Dijital çözümler,
- Ve birden fazla ürünü entegre eden, çapraz ürün bazlı bir iş akışı çözümü olan ZEISS Tumor Workflow yer almaktadır.

Şirket, farklı branşlardaki hekimlere ve hastanelere hizmet vermektedir.

1846 yılında kurulmuş olan Carl Zeiss Meditec AG'nin merkezi Jena, Almanya'dadır.

Carl Zeiss Meditec AG, ZEISS Group'un bir iştiraki olarak faaliyet göstermektedir.

Borçluluk ve Likidite Rasyoları

F. Debt/Assets : 0,18
F. Debt/Equity : 0,29
F. Debt/ Ebitda : 1,79

Current Ratio : 2,35
Quick Ratio : 1, 44

Gerek finansal borçluluk yapısı gerekse likidite oranları şirketin finansal bir zorlukta olmadığını gösteriyor.

Değerleme Rasyoları

P/S : 1,09
P/B : 1,14
P/E : 17,17
Forward P/E : 15,49
P/FCF : 14,22
P/OCF : 11,55
EV/Ebitda : 9,84

Değerleme rasyoları da makul seviyelerde ve bir anormallik göremedim.

Kârlılık Rasyoları

ROE geçmiş yıllardaki 15-16 bandından 6-7 bandına düşmüş. (-)

Bir Önceki Yıla Göre:

Gross Margin % 52,16'dan % 52,79'a
Operating Margin % 10,73'ten % 12,24'e
Net Margin % 5,81'den % 6,81'e yükselmiş. (+)

Satışlar, Brüt Kâr, Faaliyet Kârı ve Net Kâr










Satışlar ve Brüt Kârda ciddi bir büyüme olmasa da şirket genelinde bir gerileme yok. Faaliyet Kârı ve Net Kârda ise son bir kaç yılda geçen yıla kadar düşen bir ivme gözlemlenmiş, sonrasında ise geçen yıldan bu yıla dipten geriye dönüş emareleri var. Faaliyet ve Net Kâr Marjlarındaki seyir de aynı şekilde.

Piotroski F-Score: 8/9 (Çok güçlü Finansal Sağlık)
Altman Z- Score: 3,44 (Finansal Risk ve Batıklık Durumu için 3,00'ün üzeri Güvenli Bölge olarak kabul edilir.)


Hissenin günlük zaman diliminde fiyat grafiği de aşağıdaki gibidir. Net bir düşüş trendi devam etmekte olup henüz bir dip/taban oluşumu gözlenmemekte. İzleme listesine alınıp yakından takip edilmesi gereken bir şirket. Bir süre sonra bir alım fırsatı oluşturma potansiyeli taşıdığını düşünüyorum.




Kişisel paylaşımlarım sadece potansiyel fikir alışverişlerine yönelik olup herhangi bir yatırım tavsiyesi içermez.

[Nevser84]

Hocam kusura bakmayın, ben cevap olarak yazınıza ve ilginize teşekkür mesajı yazmış ve göndermiştim ama hemen akabinde harf hatalarını mobilden düzenleme işlemi yaptım o sıra muhtemelen silmiş mesajımı ve tekrar paylaşmamış. Şimdi yeni mesajlarınızı görünce farkedebildim. İstemeden yaptığım bu kaba davranış için tekrardan özür dilerim
Hatta bu mesajı yazarken ve düzenlemeye çalışırken tekrar sildi. İkinci defa yazmak zorunda kaldım. .

[deva-i dert]

Bugün bir arkadaş ortamında PEG rasyosuna taktım. Aşırı bir Peter Lynch hayranı olan arkadaşım ısrarla

- PEG'in ne kadar dahiyane bir buluş olduğunu,
- F/K (P/E) değerinin tek başına anlamsızlığını,
- ama işin içine HBK (EPS) büyümesi katınca F/K ile beraber HBK Büyümesi beraber kullanılınca fiyatın adil seviyede olup olmadığının daha net anlaşılabileceğini

iddia etti.

Bense değerleme rasyolarının her zaman subjektiflik içerdiğini, mutlak bir ucuzluk ya da pahalılık içeremeyeceğini, zamana ve benzerlerine göre sadece görece bir miyar noktası oluşturabileceğini düşünüyorum. En başından bunları baz alarak, yani değerleme rasyolarını kullanarak, zaten adil değer hesaplaması kurgusunun yanlış olduğu kanaatindeyim.

(Değerleme açısından daha doğru bir yaklaşımmış gibi sunulan DCF (İNA) çalışmalarının ise bundan çok daha subjektif olduğuna inanıyorum, orası da ayrı bir konu. Şimdilik konu PEG olduğu için oraya girmeyeyim.)

Çıkış noktasının değerleme rasyolarından bir adil değer üretmeye çalışmak olması başta zaten doğru bir yaklaşım değil, ama farazi olarak bunu pas geçelim şimdilik. Ben asıl PEG kurgusundaki mantıksızlığa dem vurmak istiyorum.

Peter Lynch'e saygısızlık yapmak istemem, kendisi değer verdiğim borsa efsanelerinden birisi. Ama geçmişte ona olan saygımdan dolayı PEG rasyosuna kıymet ve itibar atfetsem de, şu anda PEG kurgusunun bana saçma geldiğini söyledim arkadaşa ve bunda da oldukça ısrarcıyım. Sebebini ise basit bir matematik ile anlattım:

Değerleme rasyolarını baz alarak değerleme yapan ve hedef fiyat veren analistler, genelde mevcut F/K oranından ziyade Forward F/K oranlarının ne olacağını düşünerek hareket ederler. Forward F/K'da ise mantık önümüzdeki 12 ay sonrasında bir şirketin piyasa değeri sabit olursa 12 ay sonrası için olası 1 yıllık Net Kâr tahmini yapılır ve mevcut piyasa değeri 12 ay sonrası için tahmin edilen Net Kâr'a bölünür ve bu şekilde Forward F/K hesaplanmış olur. Ve bu Forward F/K ile şirketin geçmiş F/K değerlerine ve/veya piyasadaki benzerlerine göre kıyas yapılıp, ucuz olup olmadığı tespit edilir, F/K'nın benzerlerine ya da tarihi seviyelerine gelmesi durumunda fiyatın kaça çıkması gerektiği hesaplanır ve buna göre bir hedef fiyat belirlenir. Basit olarak mantık böyle işler. (Bunu FD/FAVÖK'e göre de, başka bir değerleme rasyosuna göre de aynı yordamı kullanarak yapabilirsiniz, mantık kurgusu basit olarak böyledir.)

Hani hep şu masal anlatılır ya, "önemli olan mevcut F/K değil Forward F/K değeridir ve aslında piyasada fiyatlanan odur." Aslında piyasa sadece bunu fiyatlamaz ama varsayalım bu argüman doğru olsun.

Bu argümanın doğruluğunu varsayarak PEG kurgusunun aptal bir mantıkla kurgulandığını izah etmeye çalışacağım.

PEG'in mantığı ne?

"F/K oranı HBK Büyüme oranına bölünür ve oran 1'in altında ise fiyat aslında ucuz, 1 ise adil değerinde, 1'in üstünde ise fiyat pahalı." Temel argüman bu.

Burada aslında varsayılan şey şu: Büyüme oranı büyük olan şirketlerin yüksek F/K'lı olması, böyle fiyatlanması normaldir. Zira büyüme oranları yüksek olan şirketlerin Forward F/K'ları aslında bugünkü mevcut F/K'sına göre ucuzdur. Buraya kadar tamam. Burda mantıksal bir hata olmadığını var sayalım.

Hata ya da sakatlık nerede başlıyor? PEG'i formülize etmekte. Bir şirketin F/K oranı ile HBK Büyüme oranı aynı ise, fiyatın adil değerde olduğu formülü. Mesela F/K 20 ise ve HBK Büyüme oranı % 20 ise formül gereği PEG= (F/K)/HBK Büyüme Oranı= 20/20=1 ise bu şirketin fiyatı adil değerindedir.

Bu senaryoya göre 5 tane farklı örnek verelim:

Şirket A: F/K: 5, HBK Büyüme Oranı: % 5, PEG: 1
Şirket B F/K: 10, HBK Büyüme Oranı: % 10, PEG: 1
Şirket C F/K: 20, HBK Büyüme Oranı: % 20, PEG: 1
Şirket D F/K: 40, HBK Büyüme Oranı: % 40, PEG: 1
Şirket E F/K: 80, HBK Büyüme Oranı: % 80, PEG: 1


Şimdi Peter Lynch efendiye göre yukardaki şirketlerin hepsi adil değerinde. Kurgu ne idi, büyüme oranları büyüklüğü çerçevesinde yüksek F/K'yı meşru kılar, çünkü büyüme oranı artıkça Forward F/K'ları düşecek ve yüksek büyüme oranları bu minvalde yüksek P/E oranları teorik olarak pahalı imajından kurtaracaktır.

Aslında baz alınan şey Forward F/K değerleri.

Peki yukardaki şirketlerin HBK büyümelerini baz alarak, yani 12 ay sonrası için her bir şirketin HBK büyüme oranlarına göre Net Kârlarını büyüterek, Forward F/K hesaplaması yapalım. Bakalım Peter Lynch efendinin kurgusuna ne olacak?




Şimdi aslolan hani Forward F/K değerleri idi ya ve büyüme oranları ile F/K değeri mukayese edilmeli ve bu değer 1 ise adil değerinde, PEG 1'den küçükse ucuz, 1'den büyükse pahalı idi ya. O kurguya göre PEG değeri 1 olan 5 farklı senaryolu şirketin Forward F/K'larının listelemesi yukardaki gibi.

Şimdi Peter Lynch efendi gelsin tezinin ne kadar tutarlı olduğunu bana tekrar anlatsın. % 5 HBK büyümeli ama mevcut F/K'sı 5 olan şirketin Forward F/K'sı 4,76 iken, % 80 HBK büyümeli ama mevcut F/K'sı 80 olan şirketin Forward F/K'sı 44,44 oluyor.

Büyümenin önemini anlatmak için böyle saçma bir adil değer mantığı kurmaya hiç gerek yoktu Peter efendi.