Daha önce burada buna deðinen arkadaþlar olmuþtu, ancak bir kere daha tekrarlamakta fayda var demek ki. Temel ve mali analistler tarafýndan þirket deðerlemeleri bir kaç þekilde yapýlýr. Bunlardan birisi Ýndirgenmiþ Nakit Akýmý (ÝNA)ile deðer biçmek, diðeri F/K, FD/FAVÖK, FD/VFÖK, PD/SNA, PD/EFK gibi rasyolarý kendi benzerleri ile karþýlaþtýrarak (gerek ülke içindeki ilgili sektör ortalamalarý ile, gerek dünya benzerleri ile, gerek kendi geçmiþ rasyolarý ile) göreceli bir deðerleme yapmaktýr. Bu iki yöntemle de ODAS ederinin altýnda çýkmaktadýr. Elbette bunlara göre yapýlan deðerleme, özellikle ÝNA yöntemi yapanýn subjektif verilerine de dayandýðý için, herkesçe kabul görmemesi son derece doðaldýr.
Ancak bunlarýn dýþýnda piyasada çokça bilinmeyen ya da kullanýlmayan ancak bilge ya da guru tabir edilen bazý büyük yatýrýmcýlarýn kullandýðý deðerleme mantýðý daha vardýr ki orada Piyasa Deðeri, Defter Deðeri, Aktifler, Aktif Kârlýlýk ve Özsermaye Kârlýlýðý verileri birlikte kullanýlarak bir takým rasyolar elde edilir ve bunlara göre ucuz olup olmadýðý deðerlendirilir.
Bunlar:
1) (Piyasa Deðeri / Aktifler ) / Aktif Kârlýlýk
2) (Piyasa Deðeri / Defter Deðeri) / Özsermaye Kârlýlýðý
Bu rasyolarda elde edilmeye çalýþýlan mantýk kurgusu þudur:
Birincisi Mevcut Aktif Kârlýlýk ile ayný Piyasa Deðeri ne kadar zamanda amorti edilebilir, Ýkincisi Mevcut Özsermaye Kârlýlýðý ile ayný Piyasa Deðeri ne kadar zamanda amorti edilebilir? Bu F/K rasyosuna alternatif baþka bir bakýþ açýsýdýr.
Bu mantýkla bu yazýyý yazdýðým an itibariyle
Piyasa Deðeri / Aktifler : 1,50
Aktif Kârlýlýk: % 32,26 (0,3226)
Piyasa Deðeri / Defter Deðeri : 2,71
Özsemaye Kârlýlýðý: % 62,59 (0,6259)
1. Rasyoya göre :
(Piyasa Deðeri / Aktifler ) / Aktif Kârlýlýk = 1,50 / 0,3226 = 4,65
2. Rasyoya göre:
(Piyasa Deðeri / Defter Deðeri) / Özsermaye Kârlýlýðý = 2,71 / 0,6259 = 4,33
Üretim yapan þirketlerde bu deðerler 10'a kadar makul görünür.
Birisi 4,65, diðeri 4,33 çýkan rasyolar, eðer 10'a kadarý makul görülüyorsa, nasýl ederinden fazla olduðu iddia edilebilir? Elbette piyasa illa ki 10'a kadar fiyatalama yapacak ya da 10'dan yüksek fiyatlama yapmayacak demek deðildir. Bazen gelecek beklentileri baz alarak piyasa daha ucuza da fiyatlayabilir, bazen negatif konjonktürel geliþmelerden dolayý iskontolu fiyatlayabilir, bazen komple bir sektör iskontolu fiyatlanabilir, bazen þirketlerdeki karlýlýk dalgalanmasý istikrarlý olmadýðý için geleceði flu görüp iskontolu fiyatlayabilir. Ancak an itibariyle benim nazarýmda bu þirket olabilecek makul maksimum deðerleme fiyatýnýn yarýsýndan da ucuz bir fiyatla fiyatlanmaktadýr. Ýlla 2 katýndan fazlasýna çýkacak garantisi elbet yoktur, ama kimse buna pahalý diyemez. Diyenin makul bir açýklama yapmasý lazýmdýr.
Not: PD/DD ile Özsermaye Kârlýlýðýnýn oranlamasýnýn niçin yapýldýðý konusunda cevaben Defter Deðeri dediðimiz þeyin Özsermayenin kendisi olduðunu herkesin bildiðini varsayýyorum.
"Ýyi bir planýn en büyük düþmaný, mükemmel bir planýn hayalini kurmaktýr."
Clausewitz
Yer Ýmleri