Yatırım Fonları XI

[Tbey35]

Bazı PPF fonlarının, faiz oranları düşmesine rağmen diğerlerine fark atması dikkat çekiyor. Borsa İstanbul Para Piyasası'nda (BİAŞ) bu fonlar, diğer fonlara teminatsız borç vererek daha yüksek faiz getirisi elde ediyor.

Teminatsız işlemler, standart teminatlı repo veya borçlanmalara kıyasla daha yüksek faiz marjı sağlıyor.

Bu yaklaşım, karşı taraf ve likidite riski taşıyor. Borç alan fonlar piyasa gerilemesi durumunda satış zorluğu yaşanması, PPF'yi dolaylı etkileyebiliyor. Devlet garantisi bulunmaması, riski artıran bir unsur; diğer PPF'ler bu yüzden temkinli davranıp teminatlı işlemleri tercih ediyor.

Çoğu fon, risk aversion politikaları nedeniyle teminatsız borçlanmadan uzak duruyor. SPK düzenlemeleri PPF'leri düşük riskli (1. seviye) olarak sınıflandırsa da, volatiliteye açık stratejiler portföy yönetiminde sınırlı tutuluyor. Yatırımcılar için kısa vadeli likidite ön plandayken, bu riskli teminatsız borç veren fonlar agresif getiri odaklı yatırımcılara hitap ediyor.

Bu mesajdaki bilgiler, yazım tarzına bakılırsa alıntı gibi görünüyor. Ama önemli değil. Bu nedenle biz de bu gibi durumlarda araştırma yapma gereği duyuyoruz. Ve faydalı oluyor.

Benim yaptığım araştırmalara göre PPF yatırım fonları " Takasbank Para Piyasası " ve " Borsa İstanbul Para Piyasası " da " Yüksek faiz alacağim diye " Teminatsız işlem " yapamaz. Sebebine gelince. SPK mevzuatı, Fon içtüzüğü, Risk yönetim ilkeleri, Takasbank Merkezi Yapı.

Sırf Yüksek faiz almak için teminatsız borç verme işlemi yapamaz. Bu davranış : 1) Mevzuata aykırıdır. 2) Fon Yöneticisi için ağır yaptırım sebebidir. 3) Denetimde net şekilde tesbit edilir.

Ancak PPF nın portföylerine aldığı (istisnai durumlar haricinde) " Özel Sektör Tahvili " ve " Finansman Bonosu" aldıklarında ayrıca teminat almazlar. Çünkü " Özel sektör tahvili = sermaye piyasası aracı "

Fonun yaptığı şey:

" Borç veriyorum, teminat alıyorum " değil
" Bir borçlanma aracını satın alıyorum "

Yani bu, doğası gereği teminatsız bir yatırımdır.

Sonuç. araştırmalarım sonucunda ulaşabildiğim bilgiler bunlar. Farklı bilgi sahibi olanlar yazabilir. İyi pazarlar.

[Tbey35]

Buradan alıntı. Yazan FonTurkey hesabı. Fonlar konusunda bizden daha bilgilidir. 82bin takipçili. İsterseniz direk ona sorun. O diyorsa yüksek ihtimalle doğrudur.

Zeten bir tuhaflık var, aynı ortamı kullanan fonlar var, birkaç tanesi abartı yüksek getiriyor. Bunca senedir öğrendiğim en önemli cümle; "bedava peynir en kolay fare kapanında bulunur!"


"Biaş - borsa istanbul para piyasası. bu işlemler fark yaratıyor. Burada fon karşı tarafa teminat almadan borç verebiliyor. Bunun karşılığında daha yüksek getiri alıyor. Bankalar bu riski kendi fonlarında tercih etmiyor."


https://x.com/FonTurkey/status/2011372712242119122

Hocam PPF fonlarının teminatsız kredi verebileceğine siz inanıyor musunuz? Bu teminat işlemleri de takasbank vasıtası ile yapılıyor. Yazılanların en azından doğruluğunu teyit etmek için sizin de araştırma yapmanızı tavsiye ederim. Ayrıca alıntı yazılarda ilk mesajda kaynak göstermek iyi olurdu.

[fanatik59]

Grok bu konuda;

Hayır, Para Piyasası Fonları (PPF'ler) Borsa İstanbul Para Piyasası işlemleri kapsamında da teminatsız borç veremez; bu işlemler teminatlıdır ve genel kuraldan muaf tutulmaz.Açıklayayım:Türkiye'de Para Piyasası Fonları, SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) kapsamında düzenlenir. Bu fonlar kısa vadeli, düşük riskli ve yüksek likiditeli araçlara yatırım yapar (vadeye ≤184 gün kalan araçlar, günlük ortalama vade ≤45 gün). Temel prensip, riskin minimize edilmesi ve portföyde vadeye kalan gün sayısı hesaplanamayan varlıkların dahil edilememesidir.
Normal repo/ters repo işlemleri (borsa dışı veya diğer piyasalarda) zaten teminatlıdır; teminatsız borç verme (unsecured lending) yatırım fonları için genel olarak yasaktır veya çok sınırlıdır, çünkü bu fonlar düşük riskli yapıda tutulmak zorundadır.
Borsa İstanbul Para Piyasası (Borçlanma Araçları Piyasası bünyesinde 2016'dan beri aktif olan "Para Piyasası İşlemleri" pazarı), Türk Lirası cinsinden teminatlı borç verme ve borç alma işlemlerine özgüdür. Borsa İstanbul'un resmi açıklamalarına göre bu pazar, teminatlı (secured) borçlanma üzerine kuruludur. Repo-ters repo pazarında olduğu gibi, burada da borç verme tarafı (fonun borç verdiği taraf) menkul kıymet teminatı alır ve bu teminat bloke saklamada tutulur.
Bu nedenle, PPF'lerin Borsa İstanbul Para Piyasası'nda yaptığı işlemler teminatsız borç verme değildir; tam tersine teminatlı borç verme (secured lending) niteliğindedir. Fon karşı tarafa teminat almadan borç veremez; işlem yapısı gereği teminat zorunludur.
SPK tebliğlerinde (özellikle repo/ters repo ve ödünç verme sınırlamaları) ve Borsa İstanbul prosedürlerinde, bu tür işlemlerin teminat mekanizması ile düşük riskli tutulduğu vurgulanır. Teminatsız işlem, fonun risk profilini bozar ve tebliğ ihlali olur.

Kısaca: "Borsa İstanbul Para Piyasası" işlemleri, PPF'lerin genel teminatsız işlem yasağından muaf değildir; aksine işlem yapısı teminat zorunluluğu getirir ve fonlar ancak teminat alarak borç verebilir.Eğer belirli bir fonun izahnamesinde veya son tebliğ değişikliklerinde (örneğin 2024-2025 güncellemeleri) özel bir istisna varsa, o fonun izahnamesini kontrol etmek faydalı olur. Ancak genel çerçeve bu şekildedir.

der.

[fanatik59]

PRY ve TP2 özelinde sorduğumda;

PRY (Pusula Portföy Para Piyasası (TL) Fonu) ve TP2 (Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu) özelinde de durum genel kuraldan farklı değil: Bu fonlar Borsa İstanbul Para Piyasası'nda teminatsız borç veremez; işlemler teminatlıdır.Ayrıntılı olarak açıklayayım (mevcut kamuya açık bilgiler, izahname özetleri ve SPK düzenlemeleri baz alınarak, Ocak 2026 itibarıyla):Her iki fon da Para Piyasası Şemsiye Fonu altında kurulmuş olup, SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1)'ne tabidir. Portföylerinin tamamı vadesi ≤184 gün kalan, likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşur; günlük ağırlıklı ortalama vade ≤45 gündür. Bu fonlar düşük riskli yapıdadır ve teminatsız kredi verme (unsecured lending) genel olarak yasaktır veya çok kısıtlıdır, çünkü risk profilini bozar.
Borsa İstanbul Para Piyasası (Borçlanma Araçları Piyasası içindeki "Para Piyasası İşlemleri" pazarı), teminatlı borç verme/alma üzerine tasarlanmıştır. Repo/ters repo benzeri yapıda çalışır: Borç veren taraf (fon), karşı tarafa borç verirken menkul kıymet teminatı alır. Bu teminat, Takasbank veya saklama kuruluşu nezdinde bloke edilir. Teminatsız işlem bu pazarda mümkün değildir; piyasa kuralları ve Borsa İstanbul prosedürleri gereği teminat zorunludur.
Fon izahnameleri ve KAP/TEFAS sayfalarında (Pusula Portföy ve Tera Portföy resmi açıklamaları) özel bir istisna belirtilmemiştir. Örneğin:PRY için Pusula Portföy sitesinde ve izahname özetlerinde repo/ters repo işlemleri standart para piyasası araçları olarak geçer, teminatsız borç verme ifadesi yoktur.
TP2 için de benzer şekilde; KAP duyurularında (örneğin borsa dışı repo/ters repo sözleşmeleri) bile teminatlı yapılar vurgulanır. Fonlar para piyasası araçları (repo dahil) ile sınırlıdır.

SPK tebliğlerinde (2024-2025 güncellemeleri dahil) Borsa İstanbul Para Piyasası işlemleri için teminat muafiyeti getirilmedi. Aksine, tüm repo benzeri işlemler teminatlı tutulur ve para piyasası fonlarının risk yönetimi bunu gerektirir.

Sonuç: Bu iki fon özelinde de teminatsız borç verme yapılamaz. Eğer fonun portföy dağılım raporlarında (aylık/çeyreklik) Borsa İstanbul Para Piyasası işlemleri varsa, bunlar teminatlı olarak gerçekleşmiştir. En güncel ve kesin bilgi için fonların kendi izahnamesini (Pusula Portföy veya Tera Portföy web sitelerinden) veya TEFAS/KAP üzerinden aylık portföy raporlarını incelemeni öneririm – orada repo/ters repo kalemleri teminat detaylarıyla listelenir.

[fanatik59]

Bu iki fonun (PRY-TP2) izahnamesinde veya son tebliğ değişikliklerinde (örneğin 2024-2025 güncellemeleri) özel bir istisna var mı dır bu konuda? diye sorduğumda;

Hayır, PRY (Pusula Portföy Para Piyasası Fonu) ve TP2 (Tera Portföy Para Piyasası Fonu) izahnamelerinde veya SPK'nın 2024-2025 dönemindeki tebliğ değişikliklerinde (özellikle III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde) Borsa İstanbul Para Piyasası işlemleri için teminatsız borç vermeye yönelik özel bir istisna bulunmuyor.

Güncel duruma göre özet:
SPK Tebliği (III-52.1) ve değişiklikler: Son konsolide metin (Mart 2024 itibarıyla, 2025'e uzanan güncellemelerde de) para piyasası fonlarının portföylerini ≤184 gün vadeli, likit araçlarla sınırlıyor. Repo/ters repo işlemleri standart olarak teminatlı yapıda düzenleniyor. Borsa İstanbul Para Piyasası'na özgü teminatsız borç verme istisnası getirilmedi (2024-2025 değişiklikleri daha çok döviz yatırımları, katılım esaslı fonlar, serbest fon prosedürleri gibi alanlarda; repo teminat muafiyeti yok). Rehber ve tebliğ metinlerinde teminatsız lending genel olarak düşük riskli fonlar için kısıtlı/kısıtlanmış kalıyor.
Fon izahnameleri ve KAP/TEFAS bilgileri: PRY için Pusula Portföy sitesi ve KAP'ta izahname özetleri mevcut; portföy tamamen likit para/sermaye piyasası araçlarından oluşuyor, repo/ters repo işlemleri belirtiliyor ama teminatsız borç verme ifadesi veya istisnası yok.
TP2 için de benzer: Tera Portföy ve KAP sayfalarında borsa dışı repo/ters repo sözleşmeleri duyuruluyor (örneğin 2025 sonu duyuruları), bunlar teminatlı yapıda. İzahname veya yatırımcı bilgi formlarında Borsa İstanbul Para Piyasası'na özel teminatsız işlem izni/istisnası belirtilmemiş.

Borsa İstanbul Para Piyasası genel yapısı: Bu pazar (Borçlanma Araçları Piyasası içindeki para piyasası işlemleri), repo benzeri teminatlı borç verme/alma üzerine kurulu. SPK ve Borsa kuralları gereği teminat (menkul kıymet bloke) zorunlu; teminatsız işlem piyasanın tasarımına aykırı ve mümkün değil.

Sonuç olarak, bu fonlar için de genel kural geçerli: Borsa İstanbul Para Piyasası'nda teminatsız borç verme yapılamaz, işlemler teminatlıdır ve 2024-2025 değişikliklerinde buna dair istisna getirilmedi. En kesin doğrulama için fonların güncel izahnamesini (Pusula Portföy veya Tera Portföy web sitelerinden) veya aylık portföy raporlarını (KAP/TEFAS üzerinden) incele – orada repo kalemleri teminat detaylarıyla görünür.

[hagen]

Teminatlı-Teminatsız olup olmaması bir konuysa, teminatın niteliği de ayrı bir konudur. TC Hazinesinin ihraç ettiği kağıtların teminat niteliği ile X şirketinin bonosu yada hisse senedi aynı kategoride değildir. Risk fazla ise getiri talebi de artar. PPF listesinin üst sırasında yer alan fonlar nasıl piyasa üstü getiri sağlamaktadır? KAP bildirimlerinde ve portföy dağılım raporlarında yeterince ipucu görünüyor.

[myfinans]

Fark pay repodan kaynaklı.

[Tbey35]

Bu iki fonun (PRY-TP2) izahnamesinde veya son tebliğ değişikliklerinde (örneğin 2024-2025 güncellemeleri) özel bir istisna var mı dır bu konuda? diye sorduğumda;

Hayır, PRY (Pusula Portföy Para Piyasası Fonu) ve TP2 (Tera Portföy Para Piyasası Fonu) izahnamelerinde veya SPK'nın 2024-2025 dönemindeki tebliğ değişikliklerinde (özellikle III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde) Borsa İstanbul Para Piyasası işlemleri için teminatsız borç vermeye yönelik özel bir istisna bulunmuyor.

Güncel duruma göre özet:
SPK Tebliği (III-52.1) ve değişiklikler: Son konsolide metin (Mart 2024 itibarıyla, 2025'e uzanan güncellemelerde de) para piyasası fonlarının portföylerini ≤184 gün vadeli, likit araçlarla sınırlıyor. Repo/ters repo işlemleri standart olarak teminatlı yapıda düzenleniyor. Borsa İstanbul Para Piyasası'na özgü teminatsız borç verme istisnası getirilmedi (2024-2025 değişiklikleri daha çok döviz yatırımları, katılım esaslı fonlar, serbest fon prosedürleri gibi alanlarda; repo teminat muafiyeti yok). Rehber ve tebliğ metinlerinde teminatsız lending genel olarak düşük riskli fonlar için kısıtlı/kısıtlanmış kalıyor.
Fon izahnameleri ve KAP/TEFAS bilgileri: PRY için Pusula Portföy sitesi ve KAP'ta izahname özetleri mevcut; portföy tamamen likit para/sermaye piyasası araçlarından oluşuyor, repo/ters repo işlemleri belirtiliyor ama teminatsız borç verme ifadesi veya istisnası yok.
TP2 için de benzer: Tera Portföy ve KAP sayfalarında borsa dışı repo/ters repo sözleşmeleri duyuruluyor (örneğin 2025 sonu duyuruları), bunlar teminatlı yapıda. İzahname veya yatırımcı bilgi formlarında Borsa İstanbul Para Piyasası'na özel teminatsız işlem izni/istisnası belirtilmemiş.

Borsa İstanbul Para Piyasası genel yapısı: Bu pazar (Borçlanma Araçları Piyasası içindeki para piyasası işlemleri), repo benzeri teminatlı borç verme/alma üzerine kurulu. SPK ve Borsa kuralları gereği teminat (menkul kıymet bloke) zorunlu; teminatsız işlem piyasanın tasarımına aykırı ve mümkün değil.

Sonuç olarak, bu fonlar için de genel kural geçerli: Borsa İstanbul Para Piyasası'nda teminatsız borç verme yapılamaz, işlemler teminatlıdır ve 2024-2025 değişikliklerinde buna dair istisna getirilmedi. En kesin doğrulama için fonların güncel izahnamesini (Pusula Portföy veya Tera Portföy web sitelerinden) veya aylık portföy raporlarını (KAP/TEFAS üzerinden) incele – orada repo kalemleri teminat detaylarıyla görünür.

Teşekkürler fanatik bayağı bir emek sarf etmişsin. Temnatsız kredi vermek aynı zamanda ciddi bir suç teşkil eder. Çünkü mevzuata aykırı. Neyse ilk mesajı gönderen arkadaşa da teşekkürler. Bir noktanın anlaşılmasına katkı sağladı. Burada amaç bilgi paylaşımı.