Cafe Trend&Trade IX

[refaba]

Moody's'ten Türkiye kararý

Uluslararasý kredi derecelendirme kuruluþu Moody's, Türkiye'nin kredi notu deðerlendirmesini bu dönemde yapmaktan vazgeçti

https://www.borsaningundemi.com/habe...karari-1838770

Son olaylardan sonra olurmu,ülke zaten tehlikeli virajda sebebi tek adamlýk+yargýnýn tek adamýn elinde olmasý !!!

[radyolog]

Hoþ geldin yazdan beri yoktun hastamýydýn ?

bir süre uzaklardaydým sn refaba..sizleri yeniden görebilmek güzel

[radyolog]

Moody's'ten Türkiye kararý

Uluslararasý kredi derecelendirme kuruluþu Moody's, Türkiye'nin kredi notu deðerlendirmesini bu dönemde yapmaktan vazgeçti

https://www.borsaningundemi.com/habe...karari-1838770

akýllýca.. bizlerden daha iyi görüyor ve deðerlendiriyorlar bizleri

[kubilayhan23]

bir süre uzaklardaydým sn refaba..sizleri yeniden görebilmek güzel

Hoþ geldiniz

aradýðýnýzý bulabildinizmi uzaklarda.

Uzaklar derken TÜRKÝYE dýþýmý.

Kaçan kurtulur mantýðý var ÜLKEM de bu aralar

Vergi cehennemi olduk

Buradaki emekli bile bu vergiler ve fiyatlar yüzünden almany'ada bile daha rahat yaþar mantýðý oluþuyor.

Bir kendine 2 iktidara ve har vurup harman savurma mantýðý ile nereye kadar bakalým.

Ýnsanlar gezip yada içip yada hava deðiþimi yapýp kafa bile daðýtamýyor.

[kubilayhan23]

Son olaylardan sonra olurmu,ülke zaten tehlikeli virajda sebebi tek adamlýk+yargýnýn tek adamýn elinde olmasý !!!

86 milyon kucaklanacakmýþ ya yeni düzende 2028 süriyeli varmýdýr bu rakamlarýn içinde çözemedim.

100 milyon denmeli artýk.

[kubilayhan23]

ATATÜRKÇÜ dedikçe kime el versek elimizde kalýyor yahu.

[kubilayhan23]

Kesin olan tek bir gerçek var.

ÜLKEM de

Tasarruf her alanda

Üretim her alanda YERLÝ

mýsýr yada romanya da deðil.

rus kayyum atýyor ses yok

ben olsam rus varlýklarýna el koymuþtum.

Þiþe ve diðerlerine rusyadan çýkýn derim Kazaklarda kalýn derim.YTD.

Düz mantýk benimki

[kubilayhan23]

Prof. Dr. Özgür Orhangazi, kaleme aldýðý “’Rasyonel’ politikalar sermaye kaçýþýný hýzlandýrýyor mu?” baþlýklý yazýsýnda, Türkiye’den yurt dýþýna yapýlan yatýrýmlardaki büyüklüðe dikkat çekerken, bu büyük çýkýþýn hem detaylarýný hem de nedenlerini inceledi.
Kadir Has Üniversitesi Öðretim Üyesi Prof. Dr. Özgür Orhangazi, kiþisel blogunda kaleme aldýðý “’Rasyonel’ politikalar sermaye kaçýþýný hýzlandýrýyor mu?” baþlýklý yazýsýnda, Türkiye’de yurt dýþýna çýkan yatýrýmlarý inceledi.

Kasým 2024 Ödemeler Dengesi Ýstatistikleri’ne göre, yurtiçinde yerleþiklerin yatýrým amacýyla yurtdýþýna çýkardýðý toplam miktar Ocak-Kasým 2024 döneminde rekor kýrarak 47 milyar dolara dayanýrken, önceki yýllara göre rekor seviyeye ulaþan çýkýþlarýn Son 5 yýlda 100 milyar dolarý aþtýðýný gösterdi.

Bu çýkýþlarýn hem nedenlerin hem de etkilerini deðerlendiren Orhangazi’nin incelemesi þu þekilde:


“Türkiye ekonomisine dair temel bir olgu, cari açýk vermeden büyüyemediði ve bu açýðýn finanse edilebilmesi için dýþ sermaye giriþlerine ihtiyaç duyulduðudur. Cari açýðýn büyük bir kýsmý, yatýrým mallarý (makine ve teçhizat) ile ara mallarýnýn (üretim süreçlerinde kullanýlan girdiler) ithalatýndan kaynaklanmaktadýr. Ülkenin döviz açýðýnýn baþlýca nedeni, bu ithalatýn gerektirdiði döviz miktarýnýn, ihracatla elde edilen dövizle karþýlanamamasýdýr.

Ancak, özellikle 2000’li yýllardan itibaren, finans hesabýndan döviz çýkýþlarý da önemli seviyelere ulaþmýþ durumda. Kasým 2024 Ödemeler Dengesi Ýstatistikleri’ne göre, yurtiçinde yerleþiklerin yatýrým amacýyla yurtdýþýna çýkardýðý toplam miktar Ocak-Kasým 2024 döneminde rekor kýrarak 47 milyar dolara dayandý. Daha önceki en yüksek çýkýþlar, 2015’te 24.3 milyar dolar ve 2021’de 22.1 milyar dolar seviyesinde gerçekleþmiþti. 2024’teki çýkýþlar, bu miktarlarýn neredeyse iki katýna ulaþmýþ.

5 YILDA 100 MÝLYAR DOLARI AÞTI

Biraz daha uzun dönemli baktýðýmýzda, 2020-2024 döneminde 5 sene içerisinde yurtiçinde yerleþiklerin yurtdýþýna çýkardýðý toplam sermaye 100 milyar dolarý aþmýþ.

3-005.jpg

2024’teki çýkýþlarýn büyük kýsmý portföy yatýrýmlarý olarak sýnýflandýrýlan hisse senedi ve borçlanma senetlerine yapýlan yatýrýmlardan oluþuyor. Bu kalemden toplam çýkýþ 23.4 milyar dolar. Merkez Bankasý’nýn “Diðer yatýrýmlar” olarak adlandýrdýðý kalemden çýkýþ ise 17.8 milyar dolara ulaþmýþ. “Diðer yatýrýmlar”ýn altýna baktýðýmýzda bu 17.8 milyar dolarýn yaklaþýk 10 milyar dolarýný “efektif ve mevduatlar” oluþturuyor.

4-002.jpg

GAYRÝMENKUL ALIMLARI DA REKOR KIRIYOR

Öte yandan, Merkez Bankasý, 2017’den itibaren yurtiçinde yerleþiklerin yurtdýþýnda gayrimenkul alým istatistiklerini de yayýmlamaya baþladý. Buna göre yerleþiklerin yurtdýþýnda gayrimenkul alýmlarý da 2024’te 2 milyar dolarla rekor kýrmýþ durumda.

5-001.jpg

YABANCILARIN YATIRIMLARININ YÜZDE 66’SI ÇIKTI

Uzunca bir süredir Türkiye’nin nasýl daha fazla dýþ yatýrým çekeceði konuþulsa da Türkiye’den yurtdýþýna sermaye çýkýþý pek gündem olmamýþ durumda. Ödemeler Dengesi Ýstatistikleri’ne göre Türkiye’ye 2024’te toplam 70.5 milyar dolarlýk dýþ sermaye giriþi gerçekleþirken, yurtiçinde yerleþikler 46.9 milyar dolar çýkarmýþlar. Yani, Þimþek politikalarý yüksek faizler ve kurda faiz ve enflasyon oranlarýnýn altýnda bir deðer kaybý sözüyle ülkeye yatýrým çekmeye çalýþýrken 2024’te yabancýlarýn Türkiye’ye getirdikleri yatýrýmlarýn yüzde 66’sýna tekabül eden bir miktar yerleþikler tarafýndan yurtdýþýna yatýrým için çýkarýlmýþ durumda.

Yukarýda, Þekil 1’de görüldüðü gibi, özellikle 2014’ten itibaren bir iki sene hariç yurtiçinde yerleþiklerin yurtdýþýna sermaye çýkýþlarýnýn hýzlandýðýný görüyoruz. Bundan önceki hýzlý sermaye çýkýþ dönemi 2006-2008 olarak göze çarpýyor. Küresel finansal krizin baþlamasýndan sonraki dönemde bu sermayenin bir kýsmý 2009-2011 arasýnda geri getirilse de 2012-13’te dýþarýya sermaye çýkýþý yeniden pozitife geçiyor ve sonrasýnda da hýzlanýyor.

“ÜLKEYE GÝREN 100 DOLARIN 44 DOLARI GERÝ GÝDÝYOR”

Peki bu verilerden ne gibi sonuçlar çýkarýlabilir? Þimdilik birkaç gözlemle yetinelim:

1. Türkiye ekonomisi finansal olarak da dünya ekonomisiyle tam entegre olmuþ durumda. Bu da ülkedeki zengin ve varlýklý kesimlerin ellerindeki sermayenin bir kýsmýný kolaylýkla yurtdýþý yatýrýmlarý için kullanmalarý sonucunu veriyor. Son dönemde özellikle yurtdýþý borsalara ve kripto varlýklara yatýrýmýn kolaylaþmasýnýn da bunda etkisi olduðu düþünülebilir. 2000 sonrasý döneme bir bütün olarak baktýðýmýz zaman her 100 dolarlýk dýþ sermaye giriþine karþý yurtiçinde yerleþiklerin ortalama 26 dolarý yurtdýþýna çýkardýðýný görüyoruz. 2014-2024 arasýnda ise ülkeye giren her 100 dolarlýk dýþ sermaye yatýrýmýna karþýlýk ortalama 44 dolarlýk bir çýkýþ var.

“YÜKSEK FAÝZLER KARÞILIÐINDA YURTDIÞINDAN DÖVÝZ BORÇLANIYOR”

2. Türkiye’nin döviz açýðý sorunu artýk sadece bir cari açýk sorunu olmaktan çýkmýþ durumda. Cari açýðýn 5.6 milyar dolara düþtüðü, yurtdýþýndan ülkeye 70.5 milyar dolarýn girdiði bir senede 46.9 milyar dolarý yurtiçinde yerleþikler yurtdýþýna çýkarmýþ durumda. Daha önce birkaç yazýda belirttiðim gibi, ödemeler dengesine bir bütün olarak bakýldýðýnda, yerleþiklerin Türkiye’den sermaye çýkarmaya devam ettikleri ve bu sermaye çýkýþý için gerekli olan dövizin ise yüksek getiri karþýlýðý ülkeye çekilen dýþ yatýrýmlardan saðlandýðýný tespit edebiliriz. Baþka bir deyiþle, Türkiye ekonomisi sadece cari açýðýný finanse etmek için deðil yurtiçindeki sermaye sahiplerinin paralarýný yurtdýþýna çýkarabilmeleri için de yüksek faizler karþýlýðýnda yurtdýþýndan döviz borçlanýyor.

3. Bu tarz bir finansal entegrasyon hem para politikasýnýn ödemeler dengesi üzerindeki etkisini sýnýrlýyor hem de döviz dengesinin yönetilmesini giderek daha güçleþtiriyor. Döviz talebinin önemli bir kýsmýný sermaye çýkýþlarýnýn oluþturmasý, kur üzerindeki baskýnýn bir kýsmýnýn da buradan kaynaklandýðýný gösteriyor.

GELÝR DAÐILIMINDAKÝ EÞÝTSÝZLÝK

4. Öte yandan, bu kadar yüksek seviyelerdeki bir sermaye çýkýþý, anaakým iktisatçýlar arasýnda genel kabul gören “Türkiye’de tasarruflarýn az olduðu ve dýþ tasarruflara ihtiyaç olduðu” anlatýsýný da zorluyor.

5.Yurtdýþýna yapýlan yatýrýmlardaki artýþ, artan gelir ve özellikle de varlýk eþitsizliklerinin de bir yansýmasý. Ýçeride gelirler ve varlýklar giderek daha küçük bir grubun elinde toplandýkça sermayesini yurtdýþýna transfer etme kapasitesi yüksek bu grup gerek bireysel olarak gerekse þirketleri aracýlýðýyla varlýklarýnýn bir kýsmýný yurtiçinde üretken yatýrýmlara yönlendirmektense yurtdýþýna çýkarýyor. Bu durum þu þekilde de okunabilir: Ücret artýþlarý sýnýrlý tutuldukça, reel ücretler bastýrýldýkça sermayenin toplam kârý artýyor. Artan kâr kütlesi sermaye sahiplerinin elindeki birikimi artýrýyor. Buna konut ve emlak rantlarýndaki artýþ, kamu ihaleleri yoluyla zenginleþme vb. unsurlarý da eklediðimizde, ücretli çalýþanlarýn ve emeklilerin cebine girmesine izin verilmeyen paranýn nihayetinde sermaye sahiplerinin cebine girdiðini ve dolayýsýyla yurtdýþýna daha fazla sermaye çýkarýlabildiðini öne sürebiliriz.

DEÐERLÝ TL YURT DIÞI YATIRIMI MI ÖZENDÝRÝYOR?

6. TÜÝK’in enflasyon istatistiklerinin sorunlu olmasý reel kur hesaplarýný oldukça güçleþtiriyor. Ancak þunu söyleyebiliriz ki TL’nin reel olarak deðerli olmasý yurtiçinde yerleþikleri açýsýndan yurtdýþý yatýrýmlarý da ucuzlatýr ve dolayýsýyla sadece ithalatý artýrarak döviz ihtiyacýný artýrmaz, ayný zamanda yurtdýþý yatýrýmlarý özendirerek de döviz ihtiyacýný artýrabilir. Bu açýdan bakýldýðýnda Þimþek politikalarýnýn sermaye sahiplerine TL’yi görece deðerli tutarak yurtdýþýnda yatýrýmý elveriþli hale getirerek de hizmet ettiði sonucuna varýlabilir.

Kuþkusuz bu meselenin çok daha fazla incelenmesi ve üzerinde çalýþýlmasý gerekiyor. Þimdilik bu geçici gözlem ve tespitleri sunmakla yetinelim.”

https://www.yenicaggazetesi.com.tr/t...or-880958h.htm