Makro ve Temel Analiz Ne kadar Etkili?
Geçtiðimiz günlerde dini bütün bir kardeþimiz borsanýn durumu hakkýnda fikrimi sordu. Pek ilgimi çekmediðini, bu faiz getirileriyle acele yatýrým kararý alma zorunluluðu duymadýðýmý söyledim. Arkadaþ faizle iþinin olmadýðýný çok net biçimde ortaya koyma ihtiyacý hissetti doðal olarak. Ben de þirket performanslarýnýn, bazý fiyatlarý destekleyecek kadar iyi gitmediðini hatýrlatmaya çalýþýrken kendinden emin biçimde, borsanýn sadece spekülasyonla hareket eden, bilanço gibi konularýn hiç bir öneminin olmadýðý, kiþilerin keyfine göre ödüllerin verildiði bir mecra olduðuna hükmetti ve maniplatif organizasyonlarýn içinde olmaktan keyif aldýðý belliydi.
Borsanýn sadece spekülatif güçlerin kontrolünde olduðu düþüncesi doðru deðil. Daha iddialý bir tespitte bulunacaðým; özellikle geliþmekte olan ülkelerin borsalarýnda, 80'li ve 90'lý yýllarda görülen aþýrý þiþme ve patlamalara artýk pek rastlamayacaðýz. Çok kötü yönetilen ve demokrasiden sapmýþ ülkeler hariç elbette...
1-En büyük 500 varlýk yönetimi þirketinin portföyünde 75 trilyon$'ý aþan varlýk olduðu göz önüne alýnýrsa, bunun sadece %3'ünü ürkütüp hareket ettirecek bir geliþmede, teorik olarak 2 trilyon$ gibi bir meblað yüksek riskli araçlardan kaçmak isteyecektir.
2-Finans araçlarý arasýnda çözülmesi güç, karmaþýk baðlar ve geçiþkenlikler söz konusudur bu da piyasa paniklerinin nerelere sýçrayabileceðini belirsizleþtirir.
3-Geçmiþte finansal krizler sýralý biçimde; Meksika, Brezilya, Asya, Rusya, Arjantin krizleri olarak meydana gelmiþti. Þimdi piyasalar küreselleþti ve birlikte hareket söz konusu (zayýf halka dediðimiz istisnalar hariç). Böyle bir ortamda fon yöneticilerinin erken fark etme veya trilyonlarca dolarý ayný anda satýp kaçma olanaklarý pek yok. Zaten ABD'nin borca batmýþ ve aþýrý açýk veren federal bütçesi de bir süre sonra "güvenli liman" rolünü sorgulatacaktýr.
Hýzlý giriþ ve çýkýþlar artýk zor olduðuna göre, geçmiþte marjinal bir yatýrým aracý olan borsa daha saðlam temellere oturmuþ ve tahmin edilebilir bir mecraya dönüþmelidir. Yabancýlarýn toplu giriþ ve kaçýþlarýn olduðu dönemlerin aksine kurumlar, uzun vadeli yatýrýmlar tercih etmelidir. Bu zorunluluk borsada deðerleme ve ekonomide makro bakýþ kavramlarýný önemli hale getiriyor. Doðru deðerlemeyle yapýlmýþ yatýrýmlar kötü olasýlýklara hazýrlýklýdýr, global fonlar da bu tür fýrsatlarý kollayacaklardýr. Bazý ülkeler için büyüme hikayelerini, yüksek fiyatlara raðmen alacaklar bazýlarýnda ise daha fazla iskonto talep edecekler. Þirket deðerlemelerinde oluþan çeliþkiler ve zamanlama farklarý ise küçük yatýrýmcýlar için hýzlý kazanç olanaklarý sunmaya devam edecek.


Alýntý yaparak yanýtla




Yer Ýmleri