Çin ile alakalý gelen son haberle ilgili çok fazla bilgi kirliliði oluþtu. Ben de olayý daha iyi anlamak için yabancý haber kaynaklarýndan araþtýrdým. Oralarda daha detaylý ve doðru bilgiler oluyor. Neyse olayý size basitçe özetleyeyim. Ereðliye ve çelik sektörüne etkisi nasýl olur siz kendiniz karar verin. Çin'in 2026 itibariyle Çin çelik sektörüne getirdiði þey lisans sistemi. Direkt bir ihracat kýsýtlamasý deðil yani. Adamlar en çok talep gören en kritik 300 ürün belirlemiþler, bunlarý lisans ve izin sistemine sokmuþlar.
Bu 300 ürün yarý-iþlenmiþ çelik ürünü. Çin'den en çok sipariþ edilen þey çelik kütükmüþ. Daha çok o konuþuluyor bu haberle alakalý ama hemen belirtelim Ereðlinin ürettiði HRC yani yassý çelik de yarý-iþlenmiþ ürün statüsünde. Peki bu karar ne demek, neden böyle birþey yapýyorlar? Çin batýya diyor ki -Bakýn artýk Çinde önüne gelen piyasadan çelik alýp batýya satamayacak, kalitesiz, denetlenmemiþ ne olduðu belli olmayan ürünleri ve üreticileri ortadan kaldýrýyoruz, artýk sadece belli baþlý lisanslý ve kaliteli üreticiler bu iþi yapabilecek, bundan sonra herþey daha kontrollü olacak. Bizden artýk daha rahat ve güvenle alýþveriþ yapabilirsiniz. Eðer gerekirse ilerde daha çok ürüne getiririz sýkýntý yok.- Yani sizin anlayacaðýnýz bu olay aslýnda büyük Çinli çelik üreticilerini korumak ve onlarýn Batýnýn getirdiði vergi ve kýsýtlamalarý daha rahat aþabilmelerini saðlamak için getirilmiþ bir karar. Ama burasý borsa bunu da unutmamak lazým. Þimdi haber sitelerine içinde çelik geçen bir haber düþtü ya tahtayýca yeter.
Aslýnda en çok satýlan edilen ürün HRC ama en çok talep gören ve çelik sektörünün baþýný aðrýtan ürün çelik kütük. Zaten bu karar da bu ürün üzerinden çýkýyor. Normal zamanda Çinli üretici kütük üretip bunu inþaat demirine dönüþtürüyor sonra bu ürün Çin inþaat sektöründe kullanýlýyor. Ama bildiðiniz gibi Çinde inþaat sektörü durunca adamlarýn elinde tonlarca çelik kütük kaldý ve sonuç olarak bunlarý çok ucuz fiyata batýya satmaya baþladýlar. Çin aslýnda böyle birþey olmasýný istemiyor. Çin bu kütüklerin iþlenip daha deðerli ürünlere dönüþtürülüp öyle satýlmasýný istiyor. Ereðlinin baþýndaki sorun Çinli çelik üreticilerinin yarý fiyatýna HRC satmasý. Yani Amerikada $800 olan çeliði adamlar $430-$450'a satýyor þuan. Son olarak Ereðli'nin o 1 milyar USD üstü kar yaptýðý dönemlerdeki gibi kar edebilmesi için ne olmasý lazým onu bir düþünelim. Bunun olmasý için öncelikle Çin'in taban fiyat uygulamasý getirmesi lazým. Ama böyle birþey olur mu bilmem. Çin'in stratejisini hepimiz biliyoruz. Ama bu olmazsa daha gerçekçi olarak o dönemlerdeki gibi Çin'in ürettiði bütün HRC'yi büyük ölçüde içeride kullanmasý lazým. Sonra Covid sonrasý hatýrlarsýnýz navlun krizi olmuþtu ve bu yüzden Çin ucuza ürün gönderemiyordu o yüzden Batýlý üreticiler Batý çeliði almak zorunda kaldý. Ama þimdi navlun tekrar ucuz oldu ve Çinden çelik getirmek gelen yüksek vergilere raðmen hala çok daha ucuz. Bir þekilde Çin'den ürün getirmenin Amerika fiyatýndan daha pahalý olmasý lazým. Son olarak dünyadaki bütün ülkeler enflasyon önlemleri almadan önce faizler çok düþüktü. Bu þekilde herkes rahatça borçlanýp sipariþ veriyordu. Þimdi faizler yüksek. Yüksek faiz demek üretimin ve sipariþin düþmesi demek.
Çinlilerin son zamanlarda çoðunlukla stoklarý iþlenmemiþ kütük olarak satmasýnýn en büyük sebebi son zamanlarda batýnýn getirdiði vergilermiþ. Ama Endonezya, Italya, Suudi Arabistan, Güney Kore, Vietnam ve Türkiye'de kütük halindeki çelik bu kapsama girmediði için onu hala ucuza satabiliyorlarmýþ. Adamlar aslýnda bu kararý Çinli üreticiler iþlemeden kütük olarak satmasýnlar diye almýþlar. Ýþleyip satmalarýný istiyorlar.
Yer Ýmleri